Ocena brak

Społeczna gospodarka rynkowa

Autor /Juzek Dodano /09.06.2011

To typ ładu ekonomicznego, którego najlepszym przykładem jest gospodarka Niemiec, która powstała przed 51 laty. Ten typ ma powstać w Polsce, o czym mowa jest w konstytucji w art. 20, ma opierać się na prywatnej własności, solidarności. Społeczna gospodarka rynkowa – gospodarka oparta na własności prywatnej, w której państwo i jego struktury terytorialne bierze na siebie pewne zobowiązania wobec społeczeństwa i realizuje je z poszanowaniem mechanizmów rynkowych.

To sprawdzony typ ładu ekonomicznego w Niemczech od 48 r i funkcjonuje do dziś, choć teraz rząd usiłuje ją modyfikować, co spotyka się z sprzeciwem społeczeństwa niemieckiego. W 48 była to transformacja z gospodarki nakazowo – rozdzielczej, jaką była gospodarka wojenna. Twórcami są : Alfred Müller-Armark i Ludwik Erhard, to liberałowie. Odrzucili dwie skrajności: gospodarkę zarządzaną centralnie i skrajnie liberalną. Ten ład z jednej strony opiera się na liberaliźmie gospodarczym, z drugiej daje szczególną rangę celom społecznym. Powiązanie wolnej konkurencji i inicjatywy z postępem społecznym osiąganym dzięki sprawności gospodarki rynkowej. Synteza z wolnością gospodarczą i społeczno-państwowymi ideałami. Wolność rynkowa powinna być tam ograniczona, gdzie jest w sprzeczności z celami społecznymi.

Bardzo ważny jest prymat ekonomii i co za tym idzie polityki ekonomicznej nad społeczną. Podstawowe znaczenie ma dla tego ładu wolna konkurencja i jednym z zadań polityki ekonomicznej jest jej pobudzanie. Mechanizmy rynkowe prowadzą do ograniczenia, a nawet eliminowania konkurencji(konkurencja prowadzi do zysków jednych uczestników, a bankructwa innych, to koncentracja kapitałów, co wyłącza konkurencje). W Niemczech w latach 50-tych usiłowano temu przeciwdziałać przez ustawy antykartelowe, jednak próba ta okazała się nieskuteczna i sprzeczna z mechanizmami rynkowymi i stopniowo ograniczano rolę tych ustaw. Teraz w wielu krajach, w tym i w Polsce przeciwko temu robi się:

  • Otwarcie gospodarki na rynek światowy(w gospodarce zamkniętej powstanie monopolu jest bardzo łatwe);

  • Konkurencja ogranicza rozwój, a często wypiera małe i średnie przedsiębiorstwa, dlatego prowadzi się politykę wspomagania małej i średniej przedsiębiorczości;

  • Działalność urzędu ochrony konkurencji i konsumenta;

Dobra, które nie asa zabezpieczone przez rynek – wymiar sprawiedliwości, tworzenie prawa, bezpieczeństwo publiczne, w tym zdrowotne, dobra rozwojowe(nauka), rozbudowa infrastruktury. Spornym problemem jest zakres opieki społecznej, w różnych krajach jest różnie, obecnie w Europie jest tendencja do ograniczania jej.

Sprawa redystrybucji dochodów i ich dystrybucji – państwo też bierze za to odpowiedzialność. Państwo powinno zabezpieczyć bezpieczeństwo socjalne, sprawiedliwość społeczną. Sprawiedliwość społeczną trudno jest zdefiniować, jest niebezpieczeństwo powstania populizmu. W zakresie stwarzania równych szans, zwłaszcza na start, np. żeby studia wyższe nie tylko dla zamożnych(bezpłatne szkolnictwo, różne formy ułatwiania pokrywania kosztów – systemy stypendialne, kredyty). Inna sprawa to podejmowanie opieki nad tymi, którzy już nie są w stanie jej sobie zapewnić(dobry system emerytalny), pomoc tym którzy nie mogą pracować(renty). Inny postulat: stworzenie warunków, które zapewniłyby korzystanie z rozwoju gospodarczego również i np. emerytom i studentom.(np. w krajach Ameryki Łacińskiej jest duże rozwarstwienie). I trzeci sposób: przeciwdziałanie nadmiernym rozpiętością dochodów, to kontrowersyjne. Gdy te rozpiętości są bardzo duże to są niepokoje społeczne. Przeciwdziałaniem jest system podatkowy(progresja podatkowa – z dużymi dochodami duże podatki).

Koszty – w Niemczech długie urlopy, krótki tydzień pracy, wysokie podatki – to podrażało cenę produkcji, naruszono wie tam zasadę prymatu ekonomii.

Państwo ma działać na rzecz rozwoju i stabilizacji. To się udawało, w Niemczech nie było większego kryzysu, marka jest stabilną walutą.

Podobne prace

Do góry