Ocena brak

Społeczeństwo obywatelskie jako utopia i teoria socjologiczna

Autor /HuGo Dodano /20.09.2011

Nie tylko laikom, lecz także wytrawnym socjologom sprawia duże trudności odpowiedź na pytania: co to jest socjologia? Czym się różni socjologia teoretyczna od stosowanej? Co stanowi przedmiot badawczy socjologii w ogóle a socjologii teoretycznej w szczególności.

T Abel (uczeń F. Znanieckiego) – uważa, że pojmowanie socjologii we współczesnej myśli socjologicznej można sprowadzić do dwóch zasadniczych koncepcji:

-         w pierwszej z nich przez socjologię rozumie się podstawową naukę o życiu społecznym ludzi, ogólną teorię społeczeństwa i nauk społ.

-         w drugiej – sprowadza się tę naukę do jednej z licznych, wyspecjalizowanych dyscyplin zajmujących się pewnymi tylko aspektami życia społecznego.

Zasadnicze składniki struktury teoretyczno-metodologicznej, którą jest socjologia:

1) Epistemologia życia społecznego – ogólna teoria nauk społ., zasad wartościowego i pozbawionego wartości poznawania świata społecznego

2) Ontologia życia społ. – ogólna teoria budowy, funkcjonowania i zmiany globalnych społeczeństw

>> Epistemologia i ontologia wyznaczają przedmiot badawczy socjologii teoretycznej

3) Cząstkowe teorie epistemologiczne i ontologiczne: pojmowanie przyczynowości, teoria państwa, gospodarki, rodziny...

4) Teorie idiograficzne (czyli, za M. Weberem, ujęcia „indywiduów społ. i historycznych” ze wzgl. na to co w nich osobliwe i nowe, np. teoria przyczyny wybuchu rewolucji francuskiej) i doktryny praktyczne (elementy wiedzy naukowej i pozanaukowej oraz problematycznej, które zawierają oceny świata, normy moralne, obyczajowe, przewidywania dot. dalszej lub bliższej przyszłości...).

>> teorie idiograficzne i doktryny wyznaczają sferę zainteresowań socjologii stosowanej.

Wszystkie wyróżnione elementy warunkują się wzajemnie i nakładają na siebie. Przykład -teoria zróżnicowania społecznego współczesnej Polski jest niemożliwa bez posłużenia się w charakterze narzędzi badawczych jakąś ogólną teorią podziału pacy, własności, władzy , szacunku.

Niniejsza książka ma na celu uczynić przedmiotem badań myśl klasyków socjologii i filozofii i porównać ją z socjologią współczesną (gł. z faktami i najnowszymi tendencjami współczesnego świata). Na przykład – próba przedstawienia dowodów na rzecz tezy, iż heglowskie pojmowanie społ. obywatelskiego, zawiera wciąż te wartości, które współtworzą fundament nowoczesnych nauk społ.

Hegel, cała socjologia klasyczna oraz poważna część socjologii współczesnej pozwalają łatwo zauważyć, ze nowoczesna teoria społeczeństwa obywatelskiego nie może być zbudowana na pojęciu obywatela, który nie zajmuje żadnego miejsca w strukturze społecznego podziału pacy, własności, władzy i szacunku. Taki Obywatel to typowy abstrakt, który może przekształcić calą teorię w zbiory pustych ogólności. Jeśli teoria jest abstrakcyjna – pisał Hegel, to jest ona nie tylko nieprawdziwa, lecz także niepraktyczna.

Podobne prace

Do góry