Ocena brak

Splot sercowy

Autor /ashley Dodano /18.01.2012

Splot sercowy (plexus cardiacus) powstaje zarówno i) z gałązek współczulnych nerwów sercowych, jak też 2) z przywspółczułnych gałązek sercowych 11. błędnego. Nerwy współczulne zaopatrujące serce pochodzą z wszystkich trzech zwojów szyjnych oraz z 2—4 zwojów piersiowych pnia współczulnego. Są to nerwy sercowe szyjne: górny, środkowy i dolny (nn. cardiaci ceruicales: superior, medius et inferior) oraz nerwy sercowe piersiowe (nn. cardiaci thoracici). Gałązki sercowe (rami cardiaci) nerwu błędnego pochodzą częściowo bezpośrednio z n. błędnego, są to gałęzie sercowe górne i dolne (rr. cardiaci superiores et inferior es), częściowo z n. krtaniowego górnego i 11. krtaniowego dolnego (od n. krtaniowego wstecznego). W splocie sercowym, podobnie jak w wielkich splotach jamy brzusznej, następuje tak wielka wymiana składników współczulnych i przywspółczułnych, że włókna sympatyczne i parasympatyczne nie dają się już od siebie oddzielić.

Splot sercowy składa się z dwóch części. Cieńsza część powierzchowna pokrywa wklęsły brzeg łuku aorty i miejsce podziału pnia płucnego, leży więc bardziej do przodu i po stronie lewej. Grubsza część głęboka leży między aortą a żyłami płucnymi, sięga więc bardziej w stronę prawą.

Z obu części splotu sercowego odchodzą do serca sploty towarzyszące naczyniom wieńcowym, zwane też dawniej splotami wieńcowymi serca (plexus coronarii cordis*), przednim i tylnym. Słabszy przedni splot wieńcowy układa się wzdłuż t. wieńcowej prawej i głównie oddaje gałęzie do przedsionka i komory prawej; silniejszy tylny splot wieńcowy układa się wzdłuż t. wieńcowej lewej i zaopatruje przede wszystkim przedsionek i komorę lewą.

Z obu splotów wieńcowych odchodzące gałęzie wytwarzają dalsze sploty w ścianie scrca. W tkance łącznej nasierdzia powstaje splot nasię rdz i owy (plexus epicardiacus), w mięśniu sercowym splot śródsierdziowy (plexus myocardiacus) oraz najgłębiej splot podwsierdziowy (plexus subendocardiacus).

Sploty te mają liczne zwoje nerwowe, zwłaszcza w splocie nasierdziowym w okolicy ujścia żył głównych oraz w splocie podwsierdziowym w przegrodzie międzykomorowej i w mięśniach brodawkowatych. Mają one zarówno wolne zakończenia czuciowe pod nasierdzicm oraz we wsierdziu, jak również zakończenia ruchowe we włóknach mięśniowych. W układzie przewodzącym w węźle zatokowo-przedsionkowym przeważa działanie nerwu błędnego lewego, w odnogach pęczka przedsionkowo-komorowego —-prawego nerwu błędnego.

Przebieg, liczba i grubość poszczególnych nerwów sercowych wykazuje wielką zmienność. Nieraz przynależność licznych drobnych włókien nerwowych do odpowiednich grup nie daje się określić.

Ponieważ początkowo serce leży w okolicy luków skrzelowych i w ciągu rozwoju zstępuje dopiero do klatki piersiowej, znaczna większość nerwów sercowych odchodzi z części szyjnej pnia współczulnego i n. błędnego.

Jak już wspomniano, nerwy serca regulują jego działalność, przy czym na ogół włókna współczulne pobudzają czynność serca (ner vi accelerantes cordis), włókna przy-współczuł ne hamują ją (ner vi depressores cordis). Działanie to wypowiada się nie tylko yj częstości uderzeń, lecz również w sile skurczów, szybkości przewodzenia bodźców oraz pobudliwości. Drażnienie nerwów współczulnych powoduje więc zwiększenie częstości uderzeń i siły skurczów, skrócenie czasu przewodnictwa i wzmożenie pobudliwości. Drażnienie włókien przywspółczulnych ma działanie przeciwne. W zdrowym ustroju przeważa działanie układu przywspółczulnego, który warunkuje bardziej ekonomiczną pracę serca; niektórzy autorzy (Glara) mówią, że n. błędny w działalności swej «oszczędza» serce, stanowi jego ochronę. Przywspółczulne włókna n. błędnego są również włóknami naczynioruchowymi; drażnienie ich wywołuje zwężenie naczyń wieńcowych. Również niektóre związki chemiczne, jak nikotyna oraz preparaty z tylnego płata przysadki, zwężają naczynia. Natomiast włókna współczulnc oprócz pobudzania serca do wzmożonej działalności wywołują rozluźnienie mięśniówki naczyń, a więc poszerzenie tętnic wieńcowych, żeby sprostać mogły tej zwiększonej pracy.

Włókna bólowe biegną głównie drogą przez zwój szyjno-piersiowy (gwiaździsty) do 3 i 4 segmentu rdzenia piersiowego. Pole Heada leży w 3 i 4 przestrzeni międzyżebrowej po stronie lewej. W zwoju gwiaździstym schodzą się najważniejsze drogi czuciowe i ruchowe serca. Znieczulenie go przy pomocy nowokainy przerywa zazwyczaj napady bólu dusznicy bolesnej, natomiast drażnienie zwoju gwiaździstego wywołuje bóle podobne do bólów dusznicy bolesnej.

Podobne prace

Do góry