Ocena brak

Specyfika podmiotowości politycznej grup interesów

Autor /Marek555 Dodano /16.06.2011

Podmiotowość polityczna jest cecha grup społecznych i jednostek. Polega na zdolności podejmowania działań realizujących ich interesy poprzez udział lub wpływanie na procesy sprawowania władzy politycznej. Co ważne podmiotowość polityki jest cechą stopniowalną, wielowymiarową a także dość trwałą. Przejawia się w postaci częściowego osiągnięcia celów oraz utrzymywania statusu aktywnego i skutecznego uczestnika życia publicznego. Stopień podmiotowości politycznej zależy od udziału danego podmiotu w decydowaniu w systemie politycznym oraz jego otoczenia (np. kulturalnego, ekonomicznego itp.). Podmiotowość polityczna różnych grup społecznych a także jednostek może przybierać wiele różnych wymiarów zależnie od poziomu ich świadomości i aktywności politycznej.

Podmiotowość polityczna jest przypisana obiektom w okresie ich występowania na scenie politycznej. W czasie rozwoju społecznego różne podmioty mogą nabywać lub tracić podmiotowość (np. partie polityczne). Podmioty polityczne to czynne i efektywne, zbiorowe i indywidualne siły uczestniczące w życiu politycznym. Podejmują one w sposób względnie trwały świadome i niezależne działania związane z ich umiejscowieniem w strukturze społecznej. Podmioty chcą realizować określone potrzeby własne. Mogą wywierać dwojaki wpływ. Formalny – zgodny z obowiązującymi w systemie normami lub Nieformalny – czyli nie mieszczący się w ogólnie przyjętych normach postępowania. (nielegalne grupy nacisku).

Dwa rodzaje podmiotów polityki: pierwotne i wtórne. Pierwotne to wielkie grupy społeczne, wspólnoty narodowe zespolone wspólnota interesów. Wtórne to rozmaite siły polityczne, instytucje polityczne, związki wyznaniowe itp. Wyrażające interesy wielkich grup społecznych i odgrywających istotną rolę w życiu politycznym. Pod względem formalnym każdy pełnoletni człowiek, posiadający obywatelstwo i czynne i bierne prawo wyborcze jest podmiotem polityki.

Podmiotowość polityczna to zdolność jednostek, grup, organizacji i instytucji do świadomego podejmowania suwerennych i racjonalnych działań mających na celu zaspokojenie potrzeb osób i grup przez wywieranie wpływu na decyzje władzy politycznej.

Według prof. M. Gulczyńskiego podmiotowość polityczna to zdolność jednostek i grup do podejmowania świadomych, racjonalnych, zorganizowanych działań nacelowanych na realizację ich interesów poprzez wywieranie wpływu na przebieg procesów społecznych. Koniecznymi warunkami upodmiotowienia jest świadomość wspólnoty swych interesów z innymi i skłonność do zorganizowanego, aktywnego zabiegania o ich realizację przez ośrodki władzy politycznej.

Uprzedmiotowienie polityczne to cecha grup i jednostek nieświadomych sedna swych interesów i ich wspólnoty z innymi oraz niezdolnych do zorganizowanego zabiegania o ich realizację przez ośrodki władzy politycznej. Upodmiotowienie polityczne bądź uprzedmiotowienie jednostek i grup społecznych ma dwa wymiary:

formalny – zaklasyfikowanie jednostek i grup społecznych do kategorii uprawnionych do samodzielnej aktywności politycznej,

realny – faktycznej samoświadomości, zorganizowania i aktywności politycznej jednostek i grup, nie tylko w ramach prawa, ale i poza prawem i przeciw stanowiącym je instytucjom. I odpowiednio – realne uprzedmiotowienie to brak tych cech [wg Mariusz Gulczyński: Nauka o polityce, Warszawa 2007].

Podmiotowość polityczna jest stopniowalna. Można to określić poprzez ocenę w jakim stopniu działanie danej osoby bądź grupy społecznej ma wpływ na życie polityczne bądź jej nie ma wpływu.

Podmiotowość można nabywać i tracić. Każdy, kto znajduje się na scenie politycznej, posiada podmiotowość polityczną.

Podmiotowość polityczna jednostki zależy od zdolności, umiejętności i wiedzy, a także możliwości podejmowania się ról politycznych. Grupy społeczne, aby osiągnąć podmiotowość polityczną, muszą wytworzyć silne, ponadlokalne więzi oparte na poczuciu jednolitej świadomości, wspólnoty interesów i własnej odrębności, a także stworzyć organizację (np. partię polityczną, związek zawodowy) reprezentującą jej interesy.

Podmiotowość polityczna organizacji zależy od podejmowania celowych działań związanych np. z wprowadzeniem swoich przedstawicieli do organów państwowych (np. sejmu, rządu) oraz wywierania wpływu na decyzje tych organów.

Podobne prace

Do góry