Ocena brak

Specyfika opisu osobowości w interpretacji Lewina (pojęcie przestrzeni życiowej, pola psychologicznego, osoby, inne składniki struktury)

Autor /Wiesio123 Dodano /05.07.2011

Lewin przedstawia swe strukturalne pojęcia w kategoriach topologicznych (psychologia topologiczna)

Topologia zajmuje się relacjami przestrzennymi. Nie uwzględnia wielkości, kształtu, odległości natomiast rozpatruje takie relacje przestrzenne, jak: „jest zawarte w”, „część-całość”, „powiązanie-brak powiązania”

Zasadnicze pojęcia strukturalne to: przestrzeń życiowa składająca się z osoby otoczonej przez środowisko psychologiczne

OSOBA zróżnicowana jest na region percepcyjno- motoryczny oraz region wewnętrzno- osobisty. Region wewnętrzno- osobisty jest podzielony na grupę komórek obwodowych i komórek centralnych.

ŚRODOWISKO PSYCHOLOGICZNE zróżnicowane jest na regiony

PRZESTRZEŃ ŻYCIOWA okala ją nie psychologiczne środowisko

REGIONY OSOBY I ŚRODOWISKA są rozdzielone granicami, które cechuje przenikalność

Regiony osoby są powiązane ze sobą gdy mogą się komunikować

Regiony środowiska są powiązane ze sobą gdy osoba może dokonywać przemieszczenia między tymi regionami

Regiony przestrzeni życiowej (przestrzeń życiowa = osoba otoczona przez środowisko psychologiczne) dzięki temu, że są powiązane ze sobą, fakt w jednym regionie może wpływać na fakt w innym regionie, a gdy wpływa określa się to jako zdarzenie.

  • stopień powiązania (stopień wzajemnego wpływu między regionami) jest zdeterminowany przez SIŁĘ granic, LICZBĘ regionów oddzielających od siebie dane regiony oraz CECHY POWIERZCHNIOWE tych regionów

POJĘCIA STRUKTURALNE:

OSOBA odrębna całość oddzielona od wszystkiego innego na świecie

Lewin przedstawia rysując figurę zamkniętą – koło, dokonuje oddzielenia osoby od reszty wszechświata, granica figury(koła) = granica istoty zwanej osobą (wszystko co leży wewnątrz tej granicy jest P- osobą a wszystko co leży na zewnątrz tej granicy jest nie- P)

kształt figury nie jest ważny jeśli jest ona całkowicie zamknięta

Przedstawienie osoby jako figury całkowicie zamkniętej położonej wewnątrz większego obszaru wyraża jej 2 właściwości:

  • zróżnicowanie” – oddzielenie od reszty świata za pomocą ciągłej granicy

  • związek części z całością” – włączenie w większy obszar

Reasumując: Osobę przedstawia się jako oddzieloną od większej całości, jednocześnie włączoną w nią

STRUKTURA OSOBY:

dzieli się na odrębne, komunikujące się ze sobą i zależne od siebie nawzajem części

nie ma bezpośredniego kontaktu z obszaru wewnętrzno- osobistego ze środowiskiem psychologicznym

OSOBĘ definiuje się jako zróżnicowany region w przestrzeni życiowej. ŚRODOWISKO jest podzielone na regiony.

Analiza strukturalna ujawnia ogół możliwych faktów psychologicznych w danej sytuacji i w danym momencie.

Analiza dynamiczna pokazuje, które z możliwych faktów będą w rzeczywistości determinować zachowanie

ŚRODOWISKO PSYCHOLOGICZNE

Lewin przedstawia przez narysowanie innej zamkniętej figury (najlepiej elipsy) większej od koła przedstawiającego osobę i zawierającej osobę w sobie, kształt i wielkość tej figury nie są ważne. Figura musi spełniać jedynie 2 warunki:

  • jest większa od „figury osoby” i zawiera ja w sobie

  • nie może mieć w żadnym miejscu wspólnej granicy z „figurą osoby”

Środowisko psychologiczne – obszar między obwodami obu figur figury osoby i elipsy

PRZESTRZEŃ ŻYCIOWA (L) cały obszar wewnątrz elipsy z „figurą osoby” włącznie

PRZESTRZEŃ ŻYCIOWA = OSOBA + ŚRODOWISKO PSYCHOLOGICZNE

PRZESTRZEŃ ŻYCIOWA zróżnicowana osoba otoczona przez zróżnicowane środowisko, gdzie granice są przenikalne. Każdą rzecz odczuwaną zmysłami czy wywnioskowaną Lewin uważa za fakt. Zdarzenie jest wynikiem interakcji kilku faktów (dwa regiony są powiązane gdy fakt w jednym regionie wiąże się z faktem w innym regionie) np. osoba jest powiązana ze środowiskiem ponieważ pewien fakt w środowisku może zmieniać, modyfikować, przemieszczać, intensyfikować lub minimalizować fakty w tej osobie. Środowisko może zmieniać osobę i na odwrót.

Dwa regiony są połączone gdy fakty z jednego regionu są dostępne faktom innego regionu (oddziałują na siebie)

Stopień oddziaływania między regionami zależy od:

  • odległości między regionami („wymiar bliskości-oddalenia”)

  • liczby granic między regionami

  • siły oporu stawianej przez granicę („wymiar siły-słabości”) (granica cienka to granica słaba, granica gruba to granica nieprzenikalna)

  • cechy powierzchoniowej regionu „wymiar płynności-sztywności” (region płynny – szybko reaguje na oddziaływanie (elastyczny), sztywny – opiera się zamianom (nieelastyczny)

Posługując się pojęciem bliskości-oddalenia, siły-słabości, płynności-sztywności można przedstawić większość możliwych powiązań w przestrzeni życiowej:

  • przestrzeń życiowa i świat zewnętrzny są powiązane ze sobą , zmiany w świecie zewnętrznym wpływają na

stan przestrzeni życiowej i odwrotnie (w różnym stopniu) dot. to osoby, której środowisko psychologiczne jest dokładnie „dostrojone” do świata fizycznego, ale te wpływy zmieniają się w wyniku działania dynamicznych sił (np. mocna granica może nagle zostać osłabiona a słaba wzmocniona, regiony oddalone mogą się zbliżyć, ich liczba może się zmniejszyć, w rezultacie reprezentacje przestrzenne nieustannie dezaktualizują się, ponieważ rzeczywistość psychiczna ciągle się zmienia. Lewin nie zajmuje się raczej stałymi osobowości: trwałymi cechami, sztywnymi nawykami )

  • nowy region zostaje wyodrębniony z przestrzeni życiowej, gdy pojawia się nowy fakt, region znika gdy znika fakt lub zlewa się z innym faktem. Fakt psychologiczny jest skoordynowany z regionem psychologicznym.

  • fakty regionu wewnętrzno- osobistego – POTRZEBY – każda potrzeba zajmuje oddzielną komórkę w regionie wewnętrzno- osobistym, fakty środowiska psychologicznego – WARTOŚCIOWOŚCI – każda wartościowość zajmuje oddzielny region w środowisku psychologicznym

  • sposób powiązania ze sobą regionów w przestrzeni życiowej reprezentuje stopień ich oddziaływania na siebie (ich wzajemnej dostępności) dwa regiony są ściśle związane ze sobą, dostępne dla siebie i wzajemnie na siebie wpływające jeśli między nimi można dokonywać łatwych przemieszczeń. Rodzaje przemieszczeń: przemieszczenia społeczne np. wstąpienie do klubu, przemieszczenia zawodowe np. awans na wyższe stanowisko

ŚRODOWISKO PSYCHOLOGICZNE jest regionem w którym przemieszczenia są możliwe (przy dokonywaniu przemieszczenia dana osoba przebywa pewną drogę przez środowisko

OSOBA regiony osoby komunikują się ze sobą region percepcyjno-motywacyjny komunikuje się z komórkami obwodowymi regionu wewnętrzno-osobistego, a obwodowe z centralnymi

ZDARZENIA to przemieszczanie i komunikowanie, które wynikają z interakcji faktów/regionów (fakt jest reprezentowany przez region)

Analizując przemieszczanie i komunikowanie się zdarzenia należy przestrzegać trzech zasad:

  1. zasada powiązania – zdarzenie jest zawsze wynikiem interakcji między dwoma faktami

  2. zasada konkretności – tylko konkretne, rzeczywiste fakty mogą mieć skutki (fakty potencjalne, możliwe mogące zaistnieć w przyszłości nie mogą być przyczyną obecnych zdarzeń)

  3. zasada współczesności – tylko obecne fakty mogą wpływać na teraźniejszość

RESTRUKTURALIZACJA PRZESTRZENI ŻYCIOWEJ

w wyniku oddziaływania jednego faktu(regionu) na inny fakt (region) mogą zajść następujące zdarzenia:

  • przemieszczanie i komunikowanie się

  • zmiana liczby regionów

  • zmiana położenia regionów względem siebie

  • zmiany w granicy (przenikalna, nieprzenikalna)

  • zmiana cech powierzchniowych regionów (płynny, sztywny)

Obszar poza przestrzenią życiową to niepsychologiczne aspekty świata (świat fizyczny) np. fakty społeczne

(KOŁO w ELIPSIE to reprezentacja najogólniejszych strukturalnych pojęć teorii Lewina: OSOBY, ŚRODOWISKA PSYCHOLOGICZNEGO, PRZESTRZENI ŻYCIOWEJ)

PRZESTRZEŃ ŻYCIOWA:

  • cała rzeczywistość psychologiczna

  • zawiera ogół możliwych faktów, które mogą zdeterminować zachowanie jednostki

  • fakty niepsychologiczne mogą mieć i mają wpływ na fakty psychologiczne a fakty zachodzące w środowisku psychologicznym mogą wywoływać zmiany w świecie fizycznym

  • istnieje dwukierunkowa komunikacja : granica między przestrzenią życiową a światem zewnętrznym jest przenikalna (świat fizyczny nie może komunikować się bezpośrednio z osobą ani odwrotnie, fakt musi zaistnieć w środowisku psychologicznym zanim będzie mógł wpłynąć na osobę i odwrotnie).

Podobne prace

Do góry