Ocena brak

Socjologia polityki i socjalizacja polityczna Floriana Znanieckiego - Typ „człowieka pracy”

Autor /tolek555 Dodano /18.07.2011

Wykład:

- szybko zakończył edukację i poszedł do pracy – często zdeterminowane było to sytuacją ekonomiczną

- w przyszłości – często dużą wagę przywiązuje do pieniędzy

- najgorsza kara – kara ekonomiczna

- czynniki ekonomiczne pozwalają określić miejsce innego człowieka w strukturze społecznej

Ze Znanieckiego:

- człowiek pracy, to człowiek wytwórczy, którego osobowość zorganizowana jest w odniesieniu do jego dzieła, częściowo pod względem środowiska społecznego, budzącego w nim poczucie obowiązku pracy, świadomość użyteczności pracy i zamiłowanie do pracy

- ludzie pracujący od wieków uważali pracę za zło koniczne, za przekleństwo rodzaju ludzkiego

- trwałym ogniskiem zainteresowań osobistych człowieka pracy jest nie jego funkcja w kręgu społecznym, ale jego stan socjalny. Pochodzi to zaś stąd, że wpływ kręgów pracy na osobnika, który do nich wchodzi w późnym dzieciństwie lub wczesnej młodości, systematycznie tłumi dążności twórcze, systematycznie zaś budzi i rozwija dążności związane ze stanem socjalnym.

- krą pracy normuje postępowanie osoby społecznej z uwagi na to, że wyniki działalności tej osoby warunkują do pewnego stopnia wyniki działalności niektórych uczestników. Tak np. krąg pracy członka rodziny rolniczej lub robotnika fabrycznego, obejmujący onnych robotników, nadzorców i kierowników robót w jego dziale, zajmuje się nim jako podmiotem obowiązków w ciągu pracy dlatego głównie, że to co on robi, wpływa w pewnej mierze na to, co robią inni i nawzajem. Jednak specyficzną właściwością kreu pracy, jest to, że jego zainteresowanie wynikami działalności osobnika jest uwarunkowane przez znaczenie ekonomiczne tej działalności. Np. praca robotnika ma bezpośrednie znaczenie dla ekonomicznych wyników produkcji grupy fabrycznej, pośrednie dla zarobków członków tej grupy.

- gdy młoda osoba wstepuje do kręgu pracy, nie doświadcza solidarnego zbiorowego działania. Trafia do systemu, w którym stanowiska są uporządkowane, a jej zadaniem jest podporządkowanie się komuś, kto stoi nad nią wyżej.

- Co do zadań zbiorowych, to zostały one określone bez jego wiedzy i woli, zanim wszedł do kręgu; jego świadomość czy nieświadomość tych zadań, jego zainteresowanie czy brak, nie wywierają wpływu na rutynę pracy codziennej.

- nie o to chodzi, by działać twórcze – ale by działać ku zadowoleniu przełożonych

- znaczna część ludzi pracy nie należy jednak do wielkich zespołów, drobni rolnicy, kupcy, rzemieślnicy, po dorośnięciu usamodzielniają się, zdobywają możność pracy bez obowiązku wykonywania cudzych rozporządzeń, ale też bez prawa rozporządzania czyjąkolwiek pracą. Jednak nabyta w dzieciństwie postawa względem hierarchii stanowisk jako implikującej rozorządzanie i wykonywanie rozporządzeń trwa nadal w życiu. Usamodzielniony człowiek pracy sam w rodzinnym kręgu traktuje swe staowisko jako nadrzędne, zazwyczaj względem osób młodszych – stara się rozporządzać autorytatywnie ich pracą.

- zainteresowanie człowieka pracy jego pozycją materialną wynika z samej istoty pracy. Praca ma służyć zadowoleniu potrze pracującego. Młodociany osobnik zmuszany jest do pracy ze względów ekonomicznych: aby pomóc rodzinie, przyczynić się do jej utrzymania , lub by wprawić się w zarabianie na własne utrzymanie – w tym ostatnim przypadku krąg pracy ma służyć przygotowaniu do dalszego życia.

- pozycje ekonomiczne, ich względna wysokość i stałość, są wspólnym miernikiem stanowisk moralnych. Człowiek pracy przyzwyczaja się patrzeć na swiat społeczny jako na złożony hierarchiczny system stanowisk, oparty nie, jak w oczach człowieka dobrze wychowanego, na różnicach wartośći wewnętrznej istot ludzkich, lecz na różnicach pozycji ekonomicznej. Ludzie pracy wierzą w potęgę czynników ekonomicznych w życiu społ. – jako motywów działania i jako podstaw porządku spol.

- sprawa bezpieczeństwa osobistego człowieka pracy – to sprawa bezpieczeństwa posiadanego stanowiska i osiągniętej pozycji ekonomicznej. Najgłębiej dotykają go krzywdy ekonomiczne i poniżenia w zespole pracowników – głębiej niż np. zniesławienie osobiste

- sferą prywatności człowiek pracy w ogóle mało się interesuje

- awans społeczny – zazwyczaj bywa tak, że młodszego pracownika cechuje zupełnia biernoś, brak nadziei i chęci awansu, połączone z dążeniem do pracowania jak najmniej i wymykania się z kręgu pracy do kręgów zabawy. Ale nie zawsze jest tak. Życiorysy ludzi pracy, którzy wybili się na wyższe stanowiska, wykazują, że poza nielicznymi wyjątkami, gdzie dążność do awansu rozwinęła się pod wpływem innych kręgów, ludzie ci we wczesnych okresach swej kariery zawsze cieszyli się protekcją ludzi starszych. Których stan socjalny umożliwiał im wpływanie na stan protegowanych. Bywa, że kariera człowieka pracy zależy całkowicie od jednego protektora, i granicą jej jest najwyższe stanowisko, jakie tenże może dać np. człowiek pracy zawdzięczający awans protekcji politycznej wznosi się ze wzrostem poei protektora, i upada wraz z nim. Człowiek dobrze wychowany gardzi protekcjonizmem, ale człowiek pracy nie widzi w niej nic złego.

- dążąc do coraz wyższych stanów socjalnych, człowiek pracy pragnie wprawdzie, aby stany socjalne których jeszcze nie osiągnął były mu łatwo dostępne, oburza się na wszelkie kryteria wartości ludzkiej, które torują mu drogę. Lecz samo istnienie stanów wyższych staje się w jego oczach czymś pożądanym. Dochodząc do szczytu kariery dorobkiewicz staje się bardziej aktywnym obrońcą istniejącego systemu stanowego przeciw wszystkim dążącym do jego obalenia niż człowiek dobrze wychowany.

- są tez ludzie pracy, którzy zbijają się na wyższe pozycje dzieki właściwym operacjom finansowym Inie liczą na protekcję i wejście do pewnego zamkniętego kręgu ludzi, lecz tworzą sobie własny krąg pracy. Nie oczekują protekcji ile pomocy w zdobywaniu coraz wyższej pozycji ekonomicznej od wpływowych osób.

- człowiek pracy ceni u ludzi cechy, sprzyjające pozyskaniu i utrzymaniu stanu socjalnego – pracowitość, oszczędność, porządek, spryt, uczciwość w stosunkach z równymi. Potępia natomiast ich przeciwieństwa. Wybitność indywidualna w jakimkolwiek kierunku nie jest w ogóle uznawana, nie istnieje u osoby tego typu w opinii tego kręgu. Jeżeli wybitność da się korzystnie zużytkować w ramach wzoru rolnika, kupca, rzemieślnika dla podwyższenia stanu socjalnego, jest traktowana jako „wzorowość”, jeśli natomiast wyprowadza osobnika poza ten wzór – traktowana jest jako anomalia, którą należy zlikwidować.

- większość ludzi pracy, to ludzie ujemnie nastawieni i względem obecnego swojego stanu socjalnego i względem swych przyszłych możliwości. To przede wszystkim wszyscy zależni, pracujący dla innych bez nadziei awansu i wyzwolenia – parobcy, komornicy, biedni pomocnicy , służba domowa; to ci, którym samodzielne stanowisko nie daje ekonomicznej samodzielności – rolnicy na zbyt drobnych działkach, właściciele sklepików i warsztatów nie mogący opędzić minimalnych potrzeb. Najliczniejszą i kategorię ludzi pracy można nazwać „beznadziejnym proletariatem” – to o niego toczy się walka między przywódcami ruchów socjalistycznych a konserwatywną elitą w połączeniu z dorobkiewiczami.

- znaczna część beznadziejnego proletariatu nie jest przystosowana do kręgów pracy i nie przyjmuje biernie swojego marnego stanu socjalnego. U młodocianego osobnika praca często przedstawia się jako coś niepożądanego, a to sprawie, że często dąży on do uniezależnienia się od pracy, i to przede wszystkim dla swobodnej zabawy.

- proletariat nie potrafi zrzeszać się. Przykładem na to, są przewroty społeczne. Zbuntowany proletariat nie chce dać sobą kierować, widzi bowiem główną korzyść dokonanego przewrotu w tym, że może się uwolnić od nacisku społecznego i ograniczenia ekonomicznego, jakiemu podlegał dotąd w kręgach pracy. Pracować tak mało, ile chce, i dostawać tak dużo, ile chce.

- nie jest dowodem zdolności łączenia się proletariatu do pozytywnych zadań względne powodzenie związków zawodowych, gdyż faktyczna działalność organizacyjna i kierownicza w tych związkach wykonywana jest przez nieliczne jednostki należący do innych typów biograficznych – niekiedy zboczeńców ideowych, częściej polityków i bojowców, z rzadka ludzi dobrze wychowanych i dorobkiewiczów.

Do góry