Ocena brak

Socjologia polityki i socjalizacja polityczna Floriana Znanieckiego - Typ „ człowieka dobrze wychowanego”

Autor /tolek555 Dodano /18.07.2011

Z wykładu:

Człowiek dobrze wychowany:

- dzieciństwo i młodość spędza na edukacji – długotrwały wpływ szkoły

- w szkole szuka pozytywnej oceny dla siebie

- gdy dorośnie – zabiega o swój pozytywny wizerunek

- poszukuje autorytetów, które pozwalają mu odpowiadać na pytaniach

- świadomość istnienia hierarchii, akceptacja ciał kolegialnych podejmujących decyzje sami często uciekają od podjęcia decyzji, pozostawiając je ciałom kolegialnym

- zna swoje miejsce w hierarchii

- z racji wykształcenia, należy mu się stanowisko i dobra pensja, ma określone oczekiwania

- największą karą dla niego jest zniesławienie

Znaniecki:

- dzięki kręgowi wychowawczemu człowiek nabywa takich cech osobistych, które uzdolnią go do należytego odgrywania ról

- kilka odmian kręgów wychowawczych: rodzinny (często zaczyna działać wychowawczo już w pierwszym roku życia dziecka), z pełną zaś świadomością swych zadań, w trzecim – czwartym), krąg szkolny (do niego dziecko wchodzi nieco później), krąg kościelny (przygotowuje do udziału w życiu religijnym – często krzyzuję się z kręgiem szkolnym i rodzinnym), krąg starszych znajomych i sąsiadów (zacieśnia się w miarę wzrastania osobnika), krąg praktycznego przygotowania zawodowego (choć bywa on rzadko kręgiem wychowawczym – i to tylko dla jednostek z warstw zamożniejszych, zwykle jest kręgiem pracującym).

- kręgi wychowawcze składają się z osób dorosłych, lub są przez nie opanowane

- stopień, w jakim krąg jest kręgiem wychowawczym jest uwarunkowany przez stopień zależności stosunków społ.między młodocianymi uczestnikami od ich stosunków do dorosłych wychowawców. W miarę usamodzielnienia się indywidualnych uczestników od bezpośredniej wychowawczej kontroli dorosłych, krąg taki zbliża się do typu kręgów zabawowych

- Kręgi wychowawcze szczególny nacisk kładą na ciało i psychikę jako przedmiot działalności wychowawczej, gdyż są to w ich mniemaniu jedyne składniki, które przetrwają okres wychowawczy i wejdą w późniejsze jego usposobienia

- zainteresowania wychowanka własną osobą ogniskują się w jego jaźni odzwierciedlonej. Przeważają w nim dążności do wywoływania dodatnich i unikania ujemnych ocen własnego „ja” cielesno – psychicznego ze strony innych

- człowiek dobrze wychowany, to człowiek, który przez całe życie, w każdej roli społecznej, dba przede wszystkim o to, by zasłużyć sobie na dobrą opinię kręgu, lub uniknąć złej – a to w zależności od tego, czy w dziecinstwie lub młodości nabył pozytywnego czy negatywnego mniemania o własnej jaźni odzwierciedlonej, a więc: czy przeważa w nim nadzieja na dodatnie oceny, czy obawa ujemnych ocen

- ale, człowiek dobrze wychowany wie, czyjej opinii o sobie przypisywać wagę, a czyjej nie; jest w nim pragnienie osobistego uznania

- wytworzone w procesie ciągłej podniety pragnienie uznania osobistego nadal potrzebuje tej podniety , wymaga coraz to nowego zadowolenia – sposobem pozyskiwania nowego zadowolenia jest szukanie coraz to nowych środków zwracania na siebie uwagi – są one dobierane starannie i stosowane subtelnie

- człowiek dobrze wychowany po okresie wychowania nie zaniedbuje się, lecz wciąż doskonali swe ciało i psychikę, choć w powolniejszym tempie, nadal przyswaja sobie nowe wartości i wprawia się w nowe czynności, dobierając je ze względu na to, jak te nabytki jego społecznej jaźni odtworzonej ocenione będą przez innych na zasadzie niewątpliwych sprawdzianów wartości ludzkiej.

- wszelkie innowacje które przyjmują – czy to będą nowe odmiany sprawności fizycznej, wzory estetycznego wyglądu, sposoby zewnętrznego zachowania się, urządzenie mieszkań, reguły higieniczne, nowe wiadomości i uzdolnienia intelektualne, prądy artystyczne i literacie, nowe idee polityczne lub humanitarne – muszą mieć zawsze za sobą autorytet osób lub grup o wybitnej a uznanej wartości, aby ludzie dobrze wychowani mieli pewność, że ich przyswojenie będzie dodatnią cechą osobistą. Przez całe dzieciństwo przywykli oni bowiem, by przyjmować wszystko nieznane tylko na autorytet wychowawcy i nadal potrzebują kogoś, kto zastąpi miejsce wychowawcy.

- czasami sam występuje jako autorytet wobec innowacji, ale musi mieć najpierw pewność, że jako ten autorytet będzie uznany – będzie oceniony dodatnio przez krąg społeczny nie ma w sobie nic z pioniera, nawet jeśli posiada autorytet i używa go do wprowadzenia innowacji, to woli raczej być tym drugim, chce by ktoś inny wziął na siebie ryzyko wypróbowania innowacji.

- poza zdobywanie cech mogących wywołać dodatnią ocenę, ludzie dobrze wychowani by zadowolić żądzę bycia uznanym, jest szukanie nowych styczności – jednostek i kręgów społecznych, dla których jego osoba byłaby nowością.

- dobrze wychowany optymista jest towarzyski, ciągnie go do miast i dużych ośrodków, są twórcami wizyt towarzyskich, salonów, miejskich ognisk kulturalnych, zjazdów, kongresów – potrzebują nie zabaw, ale kontaktów osobistych – dla wymiany wzajemnego uznania.

- starannie dobiera kręgi społeczne, do których wchodzi. Przede wszystkim unika ludzi źle wychowanych

- z dążności do spotykania się tylko z ludźmi tego samego typu wynika, że ludzie dobrze wychowani tworzą osobną, wyższą warstwę społeczną, odgraniczoną od niższej sfery społecznej

- oczekuje od innych postawy opiekuńczo – altruistycznej, - ludzie powinni z nim sympatyzować, współdziałać, zastępować go w potrzebie – zależy to bowiem od jego osobistej wartości.

- polega na istnieniu gotowej hierarchii stanowisk, w której zajmuje określone miejsce i może się wznosić po drabinie społecznej. W rodzinie, w szkole czy kościele, jego stanowisko jako wychowanka jest podporządkowane stanowiskom głównych wychowawców, których autorytet pochodzi od szerszych grup społecznych. W życiu późniejszym, oczekuje więc jako czegoś normalnego , dalszego wznoszenia się na coraz to wyższe stanowiska. Ale człowiek dobrze wychowany nie chce walczyć o swoje stanowisko, chce, by było ono mu z góry wyznaczone

- ludzie dobrze wychowani dążą do zajmowania już gotowych „posad” prawnik szuka pracy u starszego prawnika , humanista lub przyrodnik posady nauczyciela, inżynier – posady w fabryce. Rzadko zdarza się, by ludzie dobrze wychowani wyrabiali sobie nowe stanowiska. Każdemu stanowisku powinna odpowiadać też z góry zapewniona pozycja ekonomiczna. Nie chce walczyć o pozycję ekonomiczna, bo ma być mu ona zagwarantowana. Po ukończeniu szkoły wyższej, uzyskuje także prawo do pensji odpowiadającej temu stanowisku

- w życie dorosłych wchodzi z oczekiwaniem nieustannej pieczy ze strony grup, w których żyje, przede wszystkim gminy i państwa – stąd jego poleganie na prawie, ustawach, sądach i policji; gdy system zapewniający bezpieczeństwo załamie się, ludzie dobrze wychowani są zupełnie niezdolni do opanowania sytuacji

- w sprawach prywatności: prywatnie załatwiane są sprawy tylko konieczne, lecz „nieprzyzwoite”. Szuka prywatności tylko wtedy, gdy chce uczynić coś niedozwolonego  prywatne jest to, co powinno być tajone przed innymi. Broni więc dostępu do własnej prywatności, czuje się upokorzony, gdy inni wkraczają w tę sferę. Ale wszystko, co nie musi być tajone, podlega kontroli społecznej

- o ile wychowanek czyni, co chcą wychowawcy – a w jego roli, zdaniem wychowawcy, nic innego czynić nie warto i nie wypada – jego dokonania są z konieczności obiektywnie bezpłodne, nie mogą wnieść do rzeczywistości kulturalnej nic nowego, istotnego i cennego – ale ta bezpłodność nie wywołuje w nim poczucia nicości własnych dążeń kulturalnych

- w każdej funkcji społecznej stara się czynić to, co powinien, i tak, jak powinien w świetle norm logicznych, estetycznych, religijnych, technicznych, itp., które przyswoił sobie w okresie wychowawczym

- jego późniejsze życie moralne jest przede wszystkim życiem dobrych chęci objawianiem gotowości czynów dla dobra innych, zwłaszcza tych, co do których podświadome jest przekonany, że podobnie jak niegdyś wychowawcy , wyników jego działania nie potrzebują, lecz cenić będą jego życzliwe intencje (w wieku szkolnym bowiem, wychowawcy na ogół wolą nie dopuścić, by wychowanek oddawał; im poważniejsze usługi, bo mogłoby to doprowadzić do utraty przez nich autorytetu)

- człowiek dobrze wychowany stara się tez nie przyjmować od równych sobie świadczeń, lecz cenić cudze dobre chęci, jak gdyby były wykonane w wielu kręgach wychowawczych wymaga się od wychowanków świadczeń pozytywnych nie względem wychowawców, a względem rówieśników lub młodszych uczestników kręgu, ewentualnie względem osób spoza kręgu

- u ludzi dobrze wychowanych uderzająca jest niezdolność do aktywności zespołowej, co pochodzi stąd, że wychowanie nic nie czyni, aby rozwinąć w wychowanku dążenia do pomagania zespołowi w zadaniach zbiorowych, i wprost przeciwdziała rozwojowi dążeń do kierowania zespolem. Zaczątki zespołów wychowawczych, jak szkoły, usiłujące zjednoczyć wielu nauczycieli i uczniów w zorganizowanej współpracy pedagogicznej są jeszcze nader nieudolne. Jedynymi zespołami funkcjonującymi wychowawczo są te zespoły młodzieży, których zadania zbiorowe o charakterze nie pedagogicznym , lecz zabawowym są regulowane i kierowane przez starszych tak, aby miały wyniki wychowawcze. Krąg, który jest tylko kręgiem wychowawczym, nie wymaga od wychowanka pomocy w zadaniach zbiorowych; żąda on niego tylko, aby sumiennie wykonywał wyznaczone mu czynności dla własnego dobra i nie wtrącał się do tego, co czynią wychowawcy. Jeśli człowiek dobrze wychowany nabrał dobrego mniemania o sobie, chętnie podejmuje się funkcji kierowniczych, lecz ujmuje je ściśle indywidualistycznie, na wzór funkcji wychowawców. Kierowanie zespołem przedstawia mu się jako wyznaczanie każdej podporządkowanej mu osobie, co ma czynić, podobnie jak wyznaczali to jemu wychowawcy.

- niektóre kręgi dopuszczają wahania i zboczenia z raz obranego kierunku, ale tylko od czasu: wychowanek musi w końcu wybrać określoną drogę życiową i trzymać się jej. Wierzy, że sens naszego życia polega na tym, że jesteśmy powołani do udziału w racjonalnie uporządkowanym społeczeństwie i cywilizacji, co przyczynia się do rozwoju poczucia bezwzględnej wartości racjonalnego, planowego porządku, które cechuje ludzi dobrze wychowanych.

Do góry