Ocena brak

Socjalizacja pierwotna i socjalizacja wtórna

Autor /Norbert999 Dodano /04.01.2012

Socjalizacja jest procesem, który trwa przez całe życie człowieka, ponieważ społeczeństwo dostarcza mu ciągle nowych bodźców do kształto­wania poglądów i zachowań. Proces opanowywania obowiązujących wzorów zachowań, wartości, sposobów komunikacji ma miejsce głównie w toku bez­pośrednich („twarzą w twarz"), emocjonalnych i intensywnych interakcji we­wnątrz rodziny, grup rówieśniczych, przyjacielskich.

Socjalizacja pierwotna obejmuje kilka okresów rozwojowych człowieka, które różnią się od siebie przede wszystkim stopniem uzależnienia jego zachowań od innych oraz czynnikami pobudzającymi jego rozwój. Jak wskazują niektórzy badacze, w pierwszym okresie rozwoju dziecko pobudzane jest nie przez słowa, ale przez oddziałujące na nie przedmioty. Dorosły również traktowany jest jako specyficzny, aktywny przedmiot, który reaguje na potrzeby organizmu dziecka i motywuje jego aktywność. W tym okresie rozpoczyna się już proces utrwala­nia zachowań społecznych poprzez czynne eksperymentowanie dziecka oraz proste operacje myślowe. Znaczenie języka wzrasta w okresie, kiedy dziecko nabywa zdolności myślenia pojęciowego. Następny etap w życiu człowieka stanowi okres systematycznego opanowywania wiedzy i umiejętności społecznych.

Uczenie się, jako praca umysłowa, rozwija poziom intelektualny, rozbudowuje strukturę wiedzy człowieka, doskonali umiejętności podejmowania działań społecznych. W tym okresie następuje formowanie się autonomicznego systemu wartości, potrzeb i celów jednostki, który niejako nakłada się na zdobytą dotychczas wiedzę na temat świata i samego siebie. Wraz z rozwojem osobowości człowiek konstruuje określony system wie­dzy obejmujący reguły zachowania i sumę doświadczeń, który rozwija i mo­dyfikuje przez całe swoje życie. Podstawowe informacje na temat sposobów działania w danym społeczeństwie zostają zwykle w pełni osiągnięte pod koniec fazy dojrzewania.

Wszelkie nowe sytuacje życiowe, mające miejsce w późniejszym okresie życia, wymagają rozpoznania oczekiwań co do na­szych zachowań, a także reakcji na te zachowania. Ważnym okresem w życiu każdego człowieka jest jego wejście w świat instytucji. Jest to taki etap w procesie socjalizacji, w którym człowiek uświadamia sobie swą pozycję społeczną oraz swą odrębność (tożsamość osobis­tą), w których dokonuje się wtórna socjalizacja jednostki. Ludzie wchodzą codziennie w kontakty z wieloma instytucjami i organizacjami, które wymaga­ją od nich odpowiednich zachowań i cech. W każdym okresie życia człowiek podlega oddziaływaniom, które w rozmaitym stopniu kształtują i modyfikują jego osobowość. Świat zewnętrzny narzuca jednostce konieczność przysto­sowywania się do nowych warunków.

Niemałe znaczenie ma również sto­pień opanowania przez człowieka umiejętności wyrażania własnych oczeki­wań i dążeń wobec rzeczywistości. Człowieka nie można ujmować jako isto­tę, która biernie przystosowuje się do otoczenia, ponieważ w dużym stopniu jest on również istotą, która sama decyduje o sobie i swoich działaniach w życiu społecznym.

Podobne prace

Do góry