Ocena brak

Śmieszka (ptak)

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Latem z czar-nobrązową maską na twarzy, czerwonymi nogami i czerwonym dziobem, towarzyska i hałaśliwa. W zimie z białą głową i szaro-brązową plamką za okiem, w okolicy pokryw usznych. Obie płci ubarwione jednakowo. Przednie brzegi skrzydeł są zawsze białe. Długość ciała ok. 36 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 100 cm. Młode ptaki w pierwszą jesień mają szatę młodocianą z brązowo plamkowanym wierzchem ciała; w drugie lato ich stopy i dzioby są jeszcze szarobrązowe, dopiero w trzecim roku życia wyrasta im szata ostateczna z czarnobrązową maską na twarzy, a ich stopy i dzioby nabierają barwy czerwonej. Tylko w tej szacie są tolerowane w kolonii lęgowej i mogą przystąpić po raz pierwszy do budowy gniazda. Śmieszka dobrze lata uderzając miarowo skrzydłami; często wypoczywa na wodzie lub na słupkach czy kamieniach.

Środowisko: Występuje w całej umiarkowanej i częściowo zimnej strefie Eurazji. W ostatnim stuleciu rozszerzyła swój areał lęgowy w kierunku północnym i północno-zachodnim i od 1880 r. zasiedla Norwegię, a od 1911 r. także Islandię, gdzie jest jedną z najpospolitszych mew. Liczba tych ptaków w Europie w zeszłym stuleciu zmalała znacznie z powodu zbierania jaj i polowań.

Uważano je za szkodniki, ponieważ czasami łowią także małe rybki. Od tamtego czasu ich stan liczebny znacznie się poprawił. Niszczenie lęgów mew odbija się niekorzystnie również na innych gatunkach takich ptaków, jak zauszniki i hełmiatki, gniazdujących w zaciszu kolonii śmieszek. Kolonie lęgowe śmieszek znajdują się wśród roślinności brzegowej, na pływających „kożuchach" bagnistych stawów i jezior, w lagunach, na słonych bagnach i coraz częściej także na wyspach na morzu. Często dołączają do ich kolonii inne gatunki, jak mewy pospolite i rybitwy.

Lęgi: Najbardziej pożądane miejsca lęgowe to otoczone wodą kępy turzyc w niedostępnym miejscu. Kolonie bywają bardzo liczne, nieraz do kilku tysięcy par. Raki latają nad nimi jak rój pszczół, nieustannie krzycząc. Lęgi maj-czerwiec; wysiadywanie 22-24 dni, w zniesieniu 3 jaja długości 52 mm. Pisklęta wykluwają się pokryte gęstym puchem. Są typowymi zagniazdownikami: potrafią od razu zbierać pożywienie z ziemi, pozostają jednak w pierwszym tygodniu w gnieździe, a rodzice przynoszą i kładą przed nimi pokarm. Po tygodniu idą z własnej woli do wody, potrafią pływać i ukrywać się w gęstej roślinności, jeżeli czują się zagrożone. W razie podniesienia się poziomu wody potrafią poradzić sobie na lądzie i w wodzie. Młode w razie potrzeby mogą także nurkować, ptaki dorosłe już nie.

Przeciwko plądrującym ich gniazda, np. wronom i jeżom, mewy z całej kolonii przystępują do wspólnego ataku z krzykiem. Mimo to niektórym wronom udaje się porywać ich jaja. Jeżeli jednak zaatakuje je rzadki dzisiaj sokół wędrowny, który poluje raczej na dorosłe mewy, uciekają w panice wszystkie ptaki. Wraz z osiągnięciem samodzielności młode opuszczają kolonię lęgową. Gromadzą się nad jeziorami, rzekami i nad morzem. Wele śmieszek środkowoeuropejskich zimuje w Europie Zachodniej i w Szwajcarii. Z kolei śmieszki z Europy Wschodniej zimują u nas. W Polsce jest miejscami licznym ptakiem lęgowym.  

Pożywienie: Śmieszki są przeważnie mięsożerne i zjadają wszystko: od dżdżownic po małe rybki i padlinę. Pokarm zdobywają w różny sposób: lecą za pługiem, chwytają szarańcza-ki na łąkach, łowią małe rybki zbierając je w locie tuż spod powierzchni wody, lecą stadem za kutrami rybackimi, grzebią na okolicznych wysypiskach śmieci. Na przełomie wieku śmieszki stały się ptakami miejskimi.

Podobne prace

Do góry