Ocena brak

Śluzy

Autor /Darek Dodano /31.01.2012

Śluzy były budowane na rzekach przystosowywa­nych do prowadzenia żeglugi. Przykładowo jeśli zbudowano kanał w celu ominięcia wodospadu, należało przewidzieć metodę przeniesienia statków pomiędzy poziomami wody. Identyczny problem pojawiał się, gdy na rzece spiętrzano wodę, budu­jąc zaporę.
Wyjściem było zbudowanie zapory z ruchomą sekcją, którą można było czasowo odsunąć. Statki mogły być dzięki temu wciągane pod górę przez powstałą przerwę bądź spławiane z nurtem w dół. Zapory tego typu istniały w Chinach już w 70 roku naszej ery, a gdzieniegdzie funkcjonują do dziś. Budowle te zwane są jazami żeglugowymi.
Zapora z ruchomą sekcją była jednak urządze­niem kłopotliwym i niebezpiecznym w eksploata­cji. W drodze poszukiwań stwierdzono, że zbudo­wanie zapory z dwoma ruchomymi sekcjami, jedna zaraz za drugą, będzie znacznie wygodniejsze Pomiędzy dwiema sekcjami tworzył się zbiornik wodny - komora - w której można było regulować poziom wody tak, by dopasować go do poziomu górnego bądź dolnego odcinka rzeki.
Na tej zasadzie działa większość współczesnych śluz — są one zwane śluzami komorowymi. Pier­wsza znana nam śluza komorowa została wznie­siona w Chinach w 983 roku naszej ery. Obsługi­wano ją, podnosząc i opuszczając bramy wodne na obu jej końcach.
Współczesna śluza komorowa składa się naj­częściej z kamiennej komory ograniczonej zawia­sowymi wrotami. Na obu końcach śluzy skrzydła w schodzą się tworząc literę V (w widoku z gó­ry) skierowaną zawsze ku wyższemu poziomowi wody. Są to tak zwane wrota wsporne. Gdy wrota są zamknięte i poziomy wody po obu ich stronach różnią się, ciśnienie słupa wody od strony wyż­szego poziomu dociska skrzydła do siebie, uszczel­niając wrota.

Podobne prace

Do góry