Ocena brak

Skutki niewykonania zobowiązań

Autor /Donat Dodano /17.11.2011

Jeżeli dłużnik nie wykonał zobowiązania, ponosił z reguły odpowiedzialność wobec wierzyciela, który na drodze sądowej mógł domagać się świadczenia, a w braku takiej możliwości – pokrycia powstałej szkody. Ale zasada ta uznawała liczne wyjątki.

Wolny od odpowiedzialności był dłużnik, którego możliwość świadczenia unicestwiona została działaniem siły wyższej (vis maior). Były to różne przypadki, którym słabość ludzka nie mogła się oprzeć np. trzęsienie ziemi. Nie odpowiadał też dłużnik jeśli niemożliwość świadczenia z jego strony spowodowana została przez przypadek zwykły (casus fortuitus). Zdarzenie to tym się różniło od siły wyższej, iż przy maksymalnej staranności dłużnik, przynajmniej teoretycznie, nie był w stanie skutkom zdarzenia zapobiec.

Dla odpowiedzialności dłużnika istotne znaczenie miało też i to, czy przedmiot świadczenia należał do kategorii rzeczy zamiennych, czy niezamiennych. Zniszczenie rzeczy, nawet w skutek działania siły wyższej, w tym pierwszym przypadku nie zwalniało dłużnika od obowiązku świadczenia, w myśl zasady: „gatunek nigdy nie ginie”. Natomiast w tym drugim przypadku zobowiązanie mogło wygasnąć, jeśli zniszczenie rzeczy nie wynikło z winy dłużnika.

Dłużnik ponosił pełną odpowiedzialność wobec wierzyciela, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania było przez dłużnika zawinione. Ale i ta zasada znała wyjątki. Dłużnik odpowiadał zawsze, ilekroć dopuścił się dolus.

Podobne prace

Do góry