Ocena brak

Skrzyżowanie drogi oddechowej i drogi pokarmowej

Autor /laetitia Dodano /06.01.2012

W gardle, krzyżuje się droga oddechowa i droga pokarmowa; skrzyżowanie to występuje z tego powodu, że płuca oraz drogi oddechowe dolne położone są po stronie przedniej i powietrze na swej drodze z jamy nosowej musi być «przewekslowanc» ze strony tylnej na przednią. Specjalny mcęhanizm zabezpiecza prawidłowe funkcjonowanie tych dróg. Jeżeli pomimo to cząsteczki pożywienia dostają się do krtani, wywołują odruchowo energiczną samoobronę, przede wszystkim w postaci kaszlu, by je z powrotem usunąć. Zdarza się również połykanie powietrza (aerophagia) nieraz wywołujące przykre dolegliwości. U wszystkich czworonożnych obie ccwy pobierające pokarm i powietrze, jama ustna i jama nosowa, biegną prawie w tym samym kierunku co obie cewy przewodzące, cewa pokarmowa i oddechowa; ich długie osie tworzą kąt rozwarty zbliżony do 180°.

Jeszcze u noworodka ludzkiego kąt ten wynosi około 120—130°, podczas gdy u dorosłego w związku z pionizacją ciała powstaje kąt prosty cewa pokarmowa i oddechowa wraz z gardłem ustawione są prostopadle do długiej osi jamy nosowej i ustnej. Łączy się z tym zupełnie inny rodzaj zabezpieczenia w związku z rozwojem artykułowanej mowy. U zwierząt nagłośnia (nieparzysta chrząstka krtani pokryta błoną śluzową, która od przodu ogranicza wejście z gardła do krtani) sięga znacznie wyżej, aż do podniebienia; ona zmusza więc pokarmy do przesuwania się do przełyku po obu jej stronach, prawej i lewej, pozostawiając pośrodku drogę dla powietrza wolną od pokarmów. Droga pokarmowa w gardle rozdwaja się. U zwierząt więc położenie nagłośni stwarza zabezpieczenie anatomiczne prawidłowej drogi powietrza i pokarmu. Jeszcze u noworodka ludzkiego nagłośnia sięga wysoko aż do podniebienia. Noworodek może równocześnie oddychać i ssać. Dorosły tylko wyjątkowa w ten sposób może przesuwać płyny. Niektórzy osobnicy potrafią bez łykania, tzn. bez ruchów krtani, wpuszczać płyny do przełyku. U ciężko chorych, którzy nie łykają, w ten sposób ślina spływa do żołądka wzdłuż prawej czy lewej strony wejścia do krtani. Zwykle «ły-kamv», to znaczy wykonujemy określony ruch widoczny z zewnątrz, w którym krtań z początku podnosi się a następnie znowu się opuszcza. Przy łykaniu  krtań przesuwa się ku górze i do przodu pod język,jest wiec usunięta ze «strefy niebezpiecznej», a równocześnie podniebienie miękkie ustawiając się poziomo styka się z tylną ścianą gardła. Jama nosowo-gardłowa jest odcięta i zabezpieczona przed wnikaniem do niej pokarmu,, a otwarta jest wyłącznie droga pokarmowa z jamy ustnej przez część ustną i krtaniową gardła do przełyku. U człowieka mamy więc zabezpieczenie fizjologiczne. W zabezpieczeniu tym również bierze udział nagłośnia przechylając się ku tyłowi i zamykając wejście do krtani; nagłośnia stwarza więc podwójne zabezpieczenie czynnościowe. Zabezpieczenie główne jednak daje przesunięcie się krtani pod język.

Podobne prace

Do góry