Ocena brak

Skorupiaki

Autor /Hipolit666 Dodano /13.10.2011

Skorupiaki należą do typu stawonogów, Arthropoda, typu bezkręgowców , najliczniejszego w świecie zwierząt (ponad 1 mln gat. opisanych), obejmującego trylobity, skorupiaki, staroraki, pajęczaki, wije i owady.

Ciało stawonowgów jest dwubocznie symetryczne, zbudowane z segmentów tworzących głowotułów i odwłok (u skorupiaków i pajęczaków) lub głowę, tułów i odwłok (u owadów) albo głowę i tułów (u wijów); odnóża członowane, połączone stawowo. Silnie zesklerotyzowany oskórek spełnia funkcję szkieletu zewnętrznego, dającego oparcie dobrze rozwiniętej muskulaturze (wyłącznie mięśnie poprzecznie prążkowane). Układ nerwowy w najprostszym przypadku ma budowę drabinkową, u innych w postaci łańcuszka brzusznego lub parzystych zwojów połączonych pniami nerwowymi. Zmysły stawonogów są dobrze rozwinięte, zwłaszcza wzrok i węch.

Posiadają układ krwionośny otwarty, serce leży po stronie grzbietowej, a narządami wydalniczymi są cewki Malpighiego bądź - przypominające metanefrydia - gruczoły czułkowe, szczękowe i biodrowe. Stawonogi oddychają całą powierzchnią ciała lub skrzelami , skrzelotchawkami, płucotchawkami i tchawkami. Są one z reguły rozdzielnopłciowe, rozwój prosty lub z przeobrażeniem. Stawonogi zamieszkują wszystkie środowiska, we wszystkich strefach klimatycznych. Najstarsze, znane z kambru, stawonogi wyodrębniły się prawdopodobnie z pierścienic.

Same skorupiaki, Crustacea, podtyp i zarazem gromada bezkręgowców posiada ok. 40 tysięcy gatunków, o długości od ułamka mm do 80 cm. Ciało skorupiaka jest zbudowane z segmentów i podzielone na głowę, tułów (u wielu zlany z głową w głowotułów) i odwłok, a okrywa je silnie schitynizowany oskórek, przesycony solami wapnia, u niektórych tworzący jednolity pancerz lub dwuklapową skorupkę. Każdy segment pierwotnie jest wyposażony w parę dwugałęzistych odnóży, które mogą niekiedy zanikać lub znacznie się przekształcać (w oczy, czułki, żuwaczki, szczęki, u niektórych w szczękonóża, odnóża kroczne lub pływne, narządy kopulacyjne). Skorupiaki oddychają skrzelami lub całą powierzchnią ciała, a gatunki lądowe mają rodzaj tchawek.

Skorupiaki są rozdzielnopłciowe, w rozwoju zwykle występuje stadium larwalne (gł. pływik). Wzrost form młodocianych odbywa się skokowo i jest związany z linieniem. Skorupiaki zamieszkują morza, wody słodkie lub silnie wilgotne środowiska lądowe (np. stonogi). Istnieją również nieliczne formy pasożytnicze (np. sakulina, splewki). Rozróżnia się także podgromady skorupiaków: liścionogi, małżoraczki, splewki, wąsonogi, widłonogi (dawniej łącznie traktowane jako podgromada członowce) i pancerzowce.

Podobne prace

Do góry