Ocena brak

Sitowate

Autor /Dezyderiusz Dodano /24.02.2012

 

Sitowate są rodziną 8 rodzajów i około 300 gatunków roślin, z których przeważająca część należy do obu kosmopolitycznych rodzajów: sit (Juncus, ok. 200 gatunków) i kosmatka (Luzula, ok. 80 gatunków) W tropikach zasiedlają one chłodniejsze, wyżej położone miejsca.

Sitowate przypominają liliowate zasadniczą budową kwiatów, a szczególnie promienistą budową i przeważnie jeszcze pełnym wykształceniem organów kwiatowych, mianowicie mają one po 6 płatków, 6 pręcików i 6 owo-colistków. Rzadko liczba pręcików zostaje zredukowana do 3.

W odróżnieniu jednak od liliowatych kwiaty ich są małe, a płatki korony przekształcone w plewkowa-te łuski. Ma to związek z wiatropylnością, którą odznaczają się prawie wszystkie gatunki tej rodziny. Dodatkową różnicę w stosunku do Liliaceae stanowią ziarna pyłku połączone w poczwórne pakiety i mączysta tkanka zapasowa nasion.

Kwiatostanem jest przekształcona forma wiechy - roz-rzutka. U tej formy, przeważnie bogato rozgałęzionej, kwiaty boczne, ewentualnie dolne, mają najdłuższe szypułki, podczas gdy znajdujące się w położeniu środkowym lub górnym są mocno skupione. W ten sposób powstaje twór przestrzenny, prawie kielichowaty.

Na dodatek wiele kwiatów może być skupionych kłębkowato. Słupek jest zawsze górny i kończy się trzema stosunkowo długimi, brodawkowatymi, często skręconymi gałązkami znamion. Nasiona kos-matek są zaopatrzone na końcu w białawy wyrostek (elajosom) różnej długości, natomiast u sitów tylko wyjątkowo występują skórzaste przedłużenia.

Rodzaj Juncus charakteryzują poza tym pochwy liściowe otwarte, rozszczepione u góry, zwykle zaopatrzone w uszka oraz liście podobne do pędów, często okrągłe w przekroju poprzecznym i nagie. Liście mogą niekiedy w prostej linii stanowić przedłużenie pędu i wówczas kwiatostan wygląda jakby był ustawiony bocznie.

Niekiedy liście są bardziej płaskie, ale i wówczas jeszcze często grubawe i rynienkowate. Pędy i liście mogą być ściśle wypełnione białym rdzeniem lub być puste i tylko piętrowo poprzedzielane przez poprzecznie biegnące warstwy rdzenia. Tę ważną cechę rozpoznawczą można wyczuć już przy lekkim nacisku i jest ona szczególnie wyraźna na suchych częściach rośliny.

Podstawę pędu często otacza pozbawiona blaszki liściowej pochwa liściowa. Torebka sitów jest wielonasienna i podzielona wewnętrznymi przegrodami na trzy komory. Sity preferują siedliska wilgotne a nawet mokre, często wyrastają ze zwartego, płożącego się kłącza. Kosmatka ma zawsze zamknięte pochwy liściowe i płaskie, podobne do traw lub co najwyżej rynienkowate liście.

Przeważnie, co najmniej w pobliżu ujścia pochwy, znajduje się kilka włosków. Torebka Luzula jest jednokomorowa i zawiera wewnątrz tylko u podstawy trzy nasiona. Kosmatka preferuje siedliska dość suche, często również cieniste, takie jak lasy i zarośla. Oba rodzaje są roślinami trwałymi.

Podobne prace

Do góry