Ocena brak

SIŁACZKA, opowiadanie S. Żeromskiego

Autor /jota11 Dodano /29.03.2012

SIŁACZKA, opowiadanie S. Żeromskiego, prwdr. w „Głosie" 1891, wyd. w zbiorze Opowiadania w Warszawie 1895. Pierwowzorem postaci tyt. miała być F. Morzycka, działaczka oświat, na Lubelszczyźnie, z którą Żeromski współpracował w tow. „Światło". Opowiadanie jest historią młodej nauczycielki, Stanisławy Bozowskiej, która w myśl idei „pracy u podstaw" udaje się na zapadłą wieś; pełni tu swą misję walki z ciemnotą, zaskarbiając sobie miłość otoczenia, i umiera niespodzianie na tyfus wskutek braku szybkiej pomocy. Bozowska jako wzór heroizmu ma charakterystyczne znamiona bohaterów Żeromskiego; należy do tego typu postaci co doktor Piotr, Judym, Nienaski czy Przełęcki. Jej życie określone jest wewn. nakazem obowiązku i służby aż do ostatnich konsekwencji, jej samotność zdaje się być wyrazem pewnej normy, jaka określa życie jednostki moralnie pięknej i niepospolitej, jej śmierć staje się potwierdzeniem uznanej przez nią prawdy i jej pogrobowym zwycięstwem. Bohaterstwo to wydobywa autor poprzez jaskrawą, kontrastową opozycję między życiem nauczycielki a jej kolegą z lat studiów, Obareckim, który jako prowincjonalny lekarz z Obrzydłowka wyzbywa się szybko ideałów młodości, stając się pospolitym sybarytą i groszorobem. S. jest jedną z najznakomitszych nowel Żeromskiego, nazwanie bohaterki zawarte w tytule stało się synonimem określonej postawy ideowej. Przekłady: rosyjski, niemiecki, angielski.

Wyd. kryt. S. Pigoń w: Dzieła, S. I, t. 2, W. 1957.

H. MARKIEWICZ Opowiadania Żeromskiego, w: Prus i Żeromski, W. 1954; J. KUCHARSKI O „S."Stefana Żeromskiego, Prace Hist.lit. WSP Gd. 2 (1969); A. HUTNIKIEWICZ, wstęp w: Wybór opowiadań, Wr. 1971 BN 1203.

Podobne prace

Do góry