Ocena brak

SIKORSKI WŁADYSŁAW (1881-1943) - polityk

Autor /xyz Dodano /01.03.2011

Od 1914 r. działał na rzecz rozbudo­wy Legionów Polskich; w czasie wojny polsko-radzieckiej 1919-20 był dowódcą Grupy Poleskiej, 5 ar­mii i następnie 3 armii. Od 1921 r. był szefem Sztabu Generalnego WP, od 1922 r. premierem i ministrem spraw wewnętrznych, od 1924 r. mi­nistrem spraw wojskowych, od 1925 r. dowodził Okręgiem Korpusu VI we Lwowie. Po przewrocie majo­wym, jako przeciwnik Józefa Pił­sudskiego, został w 1928 r. „przenie­siony do dyspozycji ministra spraw wojskowych". W 1936 r. był jednym ze współzałożycieli Frontu Morges konsolidującego partie centrowe do walki z obozem rządzącym.

We wrześniu 1939 r. wyjechał z Polski przez Rumunię do Francji. 30 wrze­śnia otrzymał od prezydenta Włady­sława *Raczkiewicza misję utworze­nia rządu, który wkrótce uznały rzą­dy Francji, Wielkiej Brytanii, a później Stanów Zjednoczonych. 7 listopada objął stanowisko Naczel­nego Wodza. Uznał, że najważniej­szym zadaniem nowego rządu jest utworzenie armii polskiej; w tej sprawie 4 stycznia 1940 r. podpisał umowę z rządem francuskim. Nie zaakceptował samorzutnego utwo­rzenia w Polsce konspiracyjnej organizacji Służba Zwycięstwu Pol­sce, wydał polecenie rozwiązania jej i powołania w to miejsce Związku Walki Zbrojnej.

Po upadku Francji zawarł porozumienie z premierem Winstonem Churchillem w sprawie przeniesienia polskiego wojska i władz na terytorium Wielkiej Bry­tanii. Wkrótce zaatakowały go pol­skie ugrupowania polityczne, zarzu­cając mu „zmarnowanie" Wojska Polskiego we Francji (ok. 20 tys. żołnierzy zdołano ewakuować do Wielkiej Brytanii) i potępiając pro­jekt utworzenia armii polskiej na te­rytorium Związku Radzieckiego (za­warł taką propozycję w memoriale złożonym brytyjskiemu ministrowi spraw zagranicznych lordowi *Hali-faxowi). W takiej sytuacji został 18 lipca odwołany ze stanowiska premiera przez prezydenta Raczkiewicza, ale na skutek interwencji kil­ku oficerów i mediacji gen. Kazi­mierza *Sosnkowskiego prezydent wycofał dymisję po 24 godzinach. Po wybuchu wojny niemiecko-ra-dzieckiej w czerwcu 1941 r. uznał potrzebę przywrócenia stosunków dyplomatycznych ze Związkiem Ra­dzieckim.

W negocjacjach, które prowadził od 4 lipca 1941 r. z amba­sadorem ZSRR w Londynie Iwanem *Majskim, domagał się zadeklaro­wania przez rząd radziecki oddania Polsce ziem zagrabionych po 17 września 1939 r., ale Moskwa odmówiła. 29 lipca 1941 r. zwrócił się do prezydenta o udzielenie pełno­mocnictwa do podpisania układu; prezydent nie wyraził zgody ze względu na nierozstrzygnięcie pod­stawowej kwestii polskich ziem wschodnich. W tej sytuacji 30 lipca 1940 r. podpisał układ samodzielnie, co wywołało kryzys w łonie polskie­go rządu. 14 sierpnia na podstawie polsko-radzieckiej umowy wojsko­wej wyznaczył gen. Władysława *Andersa dowódcą armii polskiej w ZSRR. 3 grudnia 1941 r. spotkał się ze Stalinem. Interweniował u nie­go w sprawie przeciwdziałania szy­kanom władz radzieckich wobec tworzących się polskich oddziałów wojskowych i umożliwienia zwol­nienia z więzień oraz obozów jak największej liczby Polaków.

Usiło­wał również bezskutecznie wyjaśnić sprawę zaginionych oficerów pol­skich. Próba zawarcia rzetelnego po­rozumienia nie została podjęta przez stronę radziecką. W marcu 1942 r. Sikorski musiał się zgodzić na ewa­kuowanie ze Związku Radzieckiego części żołnierzy polskiej armii, dla których brakowało żywności, był jednak przeciwny ewakuowaniu ca­łego wojska, na co nalegał zarówno gen. Anders, jak i rząd brytyjski usi­łujący wzmocnić swoje siły na Bli­skim Wschodzie. Sikorski uważał, że armia polska powinna pozostać na terenie ZSRR i od wschodu wkro­czyć do Polski, aby w wyzwolonym kraju stać się siłą militarną demokra­tycznego rządu. W lipcu 1942 r., wo­bec uzgodnienia przez rządy Wielkiej Brytanii i ZSRR ewakuacji re­szty polskich oddziałów na Bliski Wschód, musiał zaakceptować to rozwiązanie.

Po ujawnieniu 13 kwiet­nia 1943 r. zbrodni w * Katyniu pod­jął kroki zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co stało się dla rządu radzieckiego pre­tekstem do zerwania stosunków dy­plomatycznych z rządem polskim (notę w tej sprawie przedstawił w nocy z 24 na 25 kwietnia 1943 r. polskiemu ambasadorowi Tadeuszo­wi Romerowi ludowy komisarz spraw zagranicznych Wiaczesław *Mołotow). 4 lipca 1943 r., w czasie powrotu z podróży inspekcyjnej na Bliski Wschód, gdzie wizytował 2 korpus, zginął w katastrofie samolo­tu nad Gibraltarem; przyczyny wy­padku nie zostały ostatecznie wyja­śnione.

Zwłoki przewieziono na po­kładzie niszczyciela *Orkan do Wielkiej Brytanii i złożono na cmen­tarzu w Newark. W 1993 r. prochy gen. Sikorskiego powróciły do Pol­ski i zostały złożone w krypcie na Wawelu.

Podobne prace

Do góry