Ocena brak

Sieci włosowate

Autor /ashley Dodano /18.01.2012

Naczynia włosowate łączą się z sobą w sieci przeważnie trójwymiarowe, w cienkich błonach tylko dwuwymiarowe (np. w przegrodach między-pęcherzykowych płuc czy w błonic surowiczej jelita). Wielkość oczek siatki i średnica poszczególnej włośniczki zależne są od czynności i zapotrzebowania narządu. Każda tkanka i każdy narząd ma swój charakterystyczny kształt siatki włosowatej. Nie wszystkie naczynia włosowate równomiernie się wypełniają; w narządach w stanic spoczynku wiele wlośniczek nie zawiera krwi, w czasie pracy (lub w stanie zapalnym) wypełnia się ich coraz większa ilość; w doświadczeniu na świnkach morskich stwierdzono, że powierzchnia wewnętrzna naczyń włosowatych w mięśniu pracującym jest 250 razy większa niż w mięśniu znajdującym się w stanie spoczynku.

W sieciach włosowatych wyróżniamy dwa rodzaje wlośniczek, tzw. przewodzące oraz zwykłe: 1) naczynia włosowate przewodzące (prefered channels autorów anglosaskich), stosunkowo szerokie (o średnicy 12—16//) i długie, łączą bezpośrednio naczynia przedwłosowate tętnicze z naczyniami żylnymi zawłosowatymi ; tworzą one stale otwartą drogę dla krwi płynącej z układu tętniczego do żylnego. Od wlośniczek przewodzących odchodzą na boki liczne 2) naczynia włosowate zwykle, cieńsze od poprzednich (średnica 6—8 u), ale tej samej budowy, łączące się między sobą w sieci: z nich krew odpływa do naczyń żylnych zawłosowatych. Przepływ krwi przez sieci włosowate regulowany jest przez komórki kurczliwe — mięśniowe lub komórki Rougeta — występujące w miejscach odejścia włośniczek zwykłych od przewodzących : komórki te odgrywają tu rolę zwieraczy włośniczek. Działanie powyższego mechanizmu podlega układowi nerwowemu autonomicznemu, przy czym część współczulna zwęża włośniczki, zaś część przywspółczulna rozszerza je; urządzenie to regulowane jest również przez bodźce chemiczne ; adrenalina, noradrenalina i sympa-tyna powodują skurcz naczyń, histydyna ich rozkurcz.

Główne zadanie naczyń włosowatych polega na pośredniczeniu w wymianie materu między przepływającą przez nie krwią a otaczającymi je tkankami. Wymiana ta dokonuje się dzięki biernej oraz czynnej przepuszczalności ścian włośniczek. Bierna polega na dyfuzji przez listewki substancji kitowej spajające komórki śródbłonka, czynna związana jest z udziałem enzymów cytoplazmy śródbłonka w funkcji transportu różnych ciał przez śródbłonek.

Naczynia włosowate nietypowe poznaliśmy już częściowo w postaci szerokich nieregularnych naczyń zatokowych (sinusoidów) wątroby i gruczołów dokrcwnych oraz zatok śledzionowych z ich zdolnymi do fagocytozy komórkami śródblonkowymi, zaliczanymi do układu siateczkowo-śródbłonkowego (USŚ).

Odmienny typ tworzą naczynia włosowate kłębków nerkowych i włośniczki odżywiające kanaliki nerkowe. Przy pomocy mikroskopu elektronowego stwierdzono, że niezmiernie cienkie śródblonki tych naczyń (grubość poniżej 0,1 fx) mają liczne bardzo drobne (o średnicy około o.i fi) otworki. Podobną porowatą budowę mają również śródblonki włośniczek przedniego płata przysadki i gruczołów przytarczowych.

Podobne prace

Do góry