Ocena brak

Serce

Autor /ashley Dodano /18.01.2012

Serce (cor) powstaje w obrębie głowy między entodermą i mezodermą z parzystych zawiązków, prawego i lewego, zlewających się z sobą w cewę sercową. W późniejszych okresach ontogenetycznych ccwa ta zstępuje w obręb klatki piersiowej. Ccwa sercowa zakrzywia się w pętlę sercową i poszerzając się różnicuje w zatokę żylną (sinus renosus), przedsionek (atrium), komorę (uentriculus) oraz opuszkę serca (bulbus cordis). Przegroda międzyprzedsionkowa (septum interatriale) oraz przegroda międzykomorowa (septum intenentńculare) dzielą przedsionek i komorę na odpowiednie części prawe i lewe, zaś przegroda aortowo-płucna dzieli opuszkę na aortę i pień płucny. Zatoka żylna zostaje włączona do prawego przedsionka, opuszka zaś w swych częściach początkowych, tzw. stożkach tętniczych (eoni arteriosi), prawym i lewym, w obręb komór.

Serce objęte workiem osierdziow ym leży asymetrycznie w jamie śródpiersiowej przedniej: 1/3 część serca leży po stronie prawej od linii pośrodkowej, 2/3 po stronie lewej. Serce ma kształt zbliżony do stożka: podstawa (basis) zwrócona jest ku górze, w stronę prawą i ku tyłowi; koniuszek (apex) położony w,5 przestrzeni międzyżebrowej o szerokość palca przyśrodkowo od linii sutkowej i o 8 do 10 cm w lewo od linii pośrodkowej, kieruje się ku dołowi, w stronę lewą i do przodu. Długa oś stożka sercowego biegnie skośnie, mniej więcej pod kątem 40°, w stosunku do trzech głównych kierunków przestrzeni. Na podstawie widzimy wielkie naczynia wychodzące z serca (aorta i pień płucny) oraz uchodzące do niego (żyły główTie, górna i dolna* oraz cztery żyły płucne); tworzą tu one koronę serca (corona cordis). Na sercu odróżniamy powierzchnię mostkowo-że-brową (facies stemocostalis), zwróconą do przodu, i powierzchnię przeponową (facies diaphragmatica) — ku tyłowi oraz ku dołowi. Po stronie prawej jedna powierzchnia przechodzi w drugą bardziej ostrym brzegiem prawym (margo dexter), po stronie lewej bardziej tępym brzegiem lewym, który w chwili rozkurczu komór jako trzecią wytwarza powierzchnię płucną (facies puimonaiis).

W związku z ogólną asymetrią z czterech części serca przedsionek prawy znajduje się p° stronie prawej, lewy z tyłu, komora prawa z przodu, komora lewa po stronie lewej. Patrząc od przodu z lewej polowy serca widzimy tylko wąskie pasmo komory lewej, a z przedsionka tylko jego przednią wypustkę, uszko lewe (auricula sinistra). Podczas wdechu serce ustawia się bardziej stromo (podobnie jak w astenicznej budowie ciała), podczas wydechu bardziej poprzecznie (podobnie jak w budowie pyknicznej). Długość serca wynosi u mężczyzny 14—15 cm, szerokość 10—11 cm, waga 300 g.

Na powierzchni serca prostopadle do długiej osi i bliżej podstawy niż koniuszka biegnie dokoła bruzda wieńcowa (sulcus coronarius), odgraniczająca przedsionki od komór. Komorę prawą od lewej oddziela bruzda międzykomorowa przednia i tylna (sulcus intenentricularis anterior et posterior). W bruzdach tych biegną tętnice wieńcowe oraz ich gałęzie, żyły serca, naczynia chłonne i nerwy.

Do prawego przedsionka (atrium dextrum) prowadzą obie żyły główne, górna i dolna (v. cava su/k et inf'.), jak również zatoka wieńcowa (sinus coronarius), która odprowadza większość krwi żylnej ze ścian serca. Ten tylno-górny gładkościenny odcinek przedsionka— zatoka żył głównych (sinus lenarum cauarum)—pochodzi z embrionalnej zatoki żylnej (sinus renosus): z zewnątrz jest on odgraniczony bruzdą graniczną (sulcus terminal is), od wewnątrz grzebieniem granicznym (crisla terminalis) od właściwej przcdnio-dolnej części przedsionka; ściany lego odcinka, który do przodu wydłuża się w stożkowate uszko prawe (auricula dextraj, podobnie jak samo uszko, wysłany jest równolegle do siebie ułożonymi listewkami mięśniowymi, tzw. mięśniami grzebieniastymi (mm. pectinati). W ujściu ż. głównej dolnej leży zastawka ż. głównej dolnej (ralrula v. caiae inferioris), a w ujściu zatoki wieńcowej zastawka zatoki wieńcowej (laliula sinus coronarii). W przegrodzie między przedsionkowej znajduje się dół owalny (fossa ovalis), który, okolony rąbkiem dołu owalnego (limbus fossae oualis). jest pozostałością zarodkowego otworu (foramen ovale), w życiu płodowym przewodzącego krew z prawego przedsionka do lewego. Oprócz żył głównych i zatoki wieńcowej do przedsionka prawego wiodą również bezpośrednio drobne żyły ścian serca, czy to niewielkie i nieliczne żyły przednie (w. cordis anteriores), czy też liczne drobniutkie, tzw. żyły najmniejsze serca (w. cordis minimae)< które zresztą uchodzą nie tylko do prawego, ale również do lewego przedsionka i do obu komór.

Do lewego przedsionka wiodą z każdej strony dwie żyły płucne (w. pulmonales), prawe i lewe. I tutaj uszko wyścielone jest mięśniami grzebieniastymi. W ścianie dolnej obu przedsionków znajdują się ujścia przedsionkowo-komorowc (ostia atriouentricularia), w których mieszczą się zastawki przedsionkowo-komorowc, prawa, czyli trójdzielna (val-va (wuspidalis), i lewa. czyli dwudzielna (valva bicuspidalis). Przez ujście prawe krew przepływa z prawego przedsionka do komory prawej, przez ujście lewe z lewego przedsionka do lewej komory.

Podobne prace

Do góry