Ocena brak

Serce

Autor /evelynda Dodano /18.01.2012

Serce (cor s. cardia) narząd ośrodkowy układu naczyniowego jest mięśniem wydrążonym, odgrywającym rolę zarówno pompy ssącej, jak i tłoczącej; pobiera ono krew krążącą w ustroju z obu żył głównych, górnej i dolnej, oraz z żył płucnych i wtłaczają do tętnic, do aorty i do pnia płucnego, a z nich dalej do sieci włosowatych całego organizmu.

Serce dzieli się na dwie podobne do siebie połowy boczne: prawą lub serce prawe, w którym krąży krew żylna, oraz lewą lub serce lewe, w którym krąży krew tętnicza. Serce prawe tłoczy krew do małego (płucnego) krążenia, lewe do wielkiego, przy czym obie połowy kurczą się stale równocześnie i wypychają tę samą ilość krwi. Każda z obu połów ser ca dzieli się z kolei na dwie części: jedną mniejszą, górną, o cienkich ścianach, zwaną przedsionkiem (atrium), do którego krew dopływa z zewnątrz; drugą większą, dolną, o ścianach grubszych i bardziej odpornych, zwaną komorą (uentriculus), która wypycha krew z serca. Każdy przedsionek, prawy i lewy, łączy się z odpowiednią komorą obszernym otworem, ujściem przedsionkowo-ko moro wy m (ostium atńouentriculare), a każda komora z początkiem wielkich tętnic: komora prawa ujściem pnia płucnego (ostium trunci puimonaiis) z pniem płucnym, komora lewa ujściem aorty (ostium aortae) z tętnicą główną (aortą). Natomiast oba serca, prawe i lewe, całkowicie przedzielone są podłużną przegrodą (septum cordis), która na poziomie przedsionków ma nazwę przegrody między przedsionków ej (septum interatriale), na poziomie komór —przegrody między komorowej (septum interuentriculare). We wszystkich czterech ujściach umocowane są odpowiednie zastawki, które regulują prąd krwi, nie dając mu cofać się z wielkich tętnic do komór oraz z komór do przedsionków. W żywym sercu występuje na przemian skurcz (systole) i rozkurcz (diastole) komór i przedsionków. Kiedy przedsionki wypełniają się. krwią, to komory się opróżniają. Następnie rozkurczają się komory i krew przez ujścia przedsionkowo-komo-rowc prawe i lewe przepływa z przedsionków do komór. Przy osłuchiwaniu serca odbieramy wrażenia słuchowe dwóch różnych rodzajów szmerów, które nazywamy «tonami» serca1. Ton- pierwszy, czyli ton mięśniowy, pochodzi głównie z kurczących się komór, ton drugi wywołany jest działalnością zastawek aorty i pnia płucnego.

W tętnicach wielkiego krążenia, w aorcie i jej rozgałęzieniach, jak również w sercu lewym płynie jasnoczerwona krew bogata w tlen, krew «tętnicza»; w żyłach wielkiego krążenia, żyłach głównych, górnej i dolnej, oraz ich dopływach i w sercu prawym — krew uboga w tlen, ciemnoczerwona, krew «żylna». W naczyniach krążenia małego (płucnego) stosunki są odwrotne. Wszystkie naczynia, w których krew kieruje się do serca, noszą nazwę żył, wszystkie zaś, w których krew odpływa z serca — tętnic, niezależnie od jakości krwi, jaka w nich krąży.

Pod względem swego pochodzenia serce nie jest niczym innym jak odcinkiem cewy naczyniowej, który osiągnął dużą siłę i grubość przez powiększenie swego światła i przyrost mięśniówki swej ściany. Dlatego też w układzie naczyniowym serce zajmuje odrębne miejsce, które słusznie możemy nazwać «ośrodkowym» w odróżnieniu od «obwodowych» naczyń. W aparacie krążenia zwykły układ cew, taki np. jak w jelitach o kurczliwej ścianie, bez włączonego silnika nie wystarcza; do pracy narządów wymagane są bowiem bardzo zmienne oraz różne ilości krwi i często zapotrzebowanie bywa bardzo nagłe. Serce ludzkie wypycha na minutę od 3 do 30 litrów krwi; przystosowane jest więc do wielkich różnic zapotrzebowania. Do wykonywania tak wielkiej i zmiennej pracy zwykła cewa naczyniowa nie wystarcza i zachodzi konieczność włączenia odrębnego silnika, jakim jest serce. Jak przekształca się ono ze zwykłej cewy naczyniowej, zobaczymy poniżej.

Podobne prace

Do góry