Ocena brak

SCHOLASTYCZNY

Autor /truchtacz Dodano /13.11.2012

 

SCHOLASTYCZNY <łc. = szkolny, z gr. scholastikós = należący do szkoły) ang. scholastic; fr. scolastique; nm. scholastisch


1. Należący do nauczania filozofii w śred­niowiecznych szkołach klasztornych, bi­skupich i pałacowych, a od XIII w. aż do czasów nowożytnych również na uniwer­sytetach. (Istnieje również scholastyka późniejsza, a tradycja scholastyczna w pew­nym sensie trwa do dziś.) Charakterysty­cznymi cechami tego nauczania były: z jednej strony — komentowanie znanych w owej epoce autorów starożytnych, zwła­szcza Arystotelesa, i odnajdywanie tych samych, wieczystych problemów w róż­nych systemach filozofii (według M. de Wulfa) oraz ich syntetyzowanie (-^ filo­zofia wieczysta), z drugiej strony — zależ­ność od religii, nastawienie na potrzeby teologii, czego wyrazem było m. in. wyod­rębnienie zespołu problemów filozoficz­nych stanowiących punkt wyjścia dla teo­logii (według W. Windelbanda, F.-J. Picaveta) i w konsekwencji uzależnianie teolo­gii od stosowanej aparatury filozoficznej. Posługiwano się przy tym jako główną metodą argumentacją polegającą na redu­kcyjnym ustalaniu przyczyn dla danych skutków (według M. Grabmanna). We­dług J. Le Goffa nauczanie scholastyczne było realizacją sformułowanego przez Boecjusza postulatu łączenia w jedną ca­łość wiedzy zdobytej rozumem z wiedzą objawioną. Spełniano ten postulat od X do ok. XVIII w. w dwojaki sposób: a) łączono filozofię z teologią i tymi samymi metoda­mi uprawiano obie te dyscypliny; b) uzna­wano odrębność przedmiotu badań i uza­sadnień w filozofii i w teologii, a tylko wy­niki badań łączono w jeden obraz świata, co np. u Tomasza z Akwinu zwało się -^ mą­drością (1).

2. pot. Nazbyt formalistyczny, stosujący nadmiar podziałów, rozróżnień; uprawiają­cy bezprzedmiotowe analizy, spekulację niezależną od doświadczenia; przejawiający mentalność szkolarską^ skłonność do zamy­kania się w tezach niegdyś sformułowanych zamiast odnawiania ich w bezpośrednim kontakcie z obserwacją i życiem.

Podobne prace

Do góry