Ocena brak

Schizma i sobór

Autor /Sydonia Dodano /19.04.2013

Papież Innocenty II objął Stolicę Apostolską po Honoriuszu II (1124-1130), którego wybór (21.12.1124)odbył się już wśród przeciwieństw stronnictw w Rzymie i w samym kolegium kardynalskim. Pogłębienieprzeciwieństw spotęgowało się przez działalność Honoriusza II, który kontynuował linię postępowaniaKaliksta II odwrotu, od mnichów do episkopatu. Cel był jasny, pozyskać jak najwięcej biskupów dowspółpracy w dziele reformy. Wytworzyły się wszakże przeciwieństwa między starą i nową generacją reformatorów. W Rzymie na czele nowego ruchu reformy stał kanclerz Kościoła Rzymskiego (od 1123roku) kardynał Haimerich, pochodzący z Burgunda kanonik regularny, przyjaciel św. Bernarda z Clairvauxi opata kartuzów Guigo. Miał on poparcie rzymskiego stronnictwa Frangipanich, któremu przeciwstawialisię wpływowi bankierzy Pierleoni.

Kolegium kardynalskie, które przez reformę gregoriańską zostało dopuszczone do współodpowiedzialnościza Kościół Powszechny, zdobyło świadomość swego znaczenia, po raz pierwszy więc przygotowałosię do wyboru papieża już podczas choroby Honoriusza II, wyznaczając ośmiu kardynałów jako komisjęwyborczą. Ustaliła ona, że miejscem wyboru będzie kościół św. Andrzeja, a opiekę nad nim powierzonoFrangipanim. Po śmierci Honoriusza II (13.02.1130) spiesznie przystąpiono do wyboru, nie oglądając sięna ustalenia komisji, ani na nieobecność dwóch kardynałów, Piotra Pierleoni i Jonatasa, a także wbrewprotestowi jednego z obecnych kardynałów.

Wybrano kandydata Haimmericha, kardynała diakona Grzegorza, Innocentego II (1130-1143). PiotrPierleoni zwołał jeszcze w tym samym dniu kardynałów swojej orientacji i zachęcił ich do osobnego wyboru,z którego wyszedł on sam jako antypapież Anaklet II (1130-1138), któremu udało się opanowaćLateran oraz przyjąć w tamtejszej bazylice sakrę i dokonać intronizacji. Jedno i drugie uczynił w tymsamym dniu, w którym Innocenty II był wyświęcony i intronizowany w kościele S. Maria Nuova.

W obu wyborach wystąpiły nieformalności, bo nie uwzględniono już dekretu z 1059 roku, a nie istniałynowe szczegółowe przepisy. Za Innocentym II przemawiał nieco wcześniejszy wybór i znaczniejsi kardynałowiewyborcy (pars sanior), za Anakletem II dwóch wyborców więcej a przede wszystkim jegowybitniejsza osobowość niż u papieża. Nie było instancji nadrzędnej, do której można by apelować, staralisię więc obaj wybrani uzyskać uznanie w poszczególnych krajach. Innocenty II musiał opuścić Rzym,bo stronnictwo Frangipanich poparło antypapieża. Anaklet II, dawny mnich kluniacki, zawiódł się naCluny, bo opowiedziało się za papieżem, miał poparcie jedynie Szkocji i południowej Italii.

Starania Bernarda z Clairvaux i Norberta z Magdeburga sprawiły, że Francja, Niemcy i Anglia, a także Hiszpania iPortugalia, opowiedziały się za Innocentym II. Sojusz z Normanami sycylijskimi, których władcy, RogerowiII, przyznał tytuł królewski, pozwolił Anakletowi utrzymać się w Rzymie aż do śmierci (1138), chociażkról niemiecki Lotar III podczas swej pierwszej wyprawy włoskiej wprowadził na krótko InnocentegoII do bazyliki na Lateranie i przyjął od niego koronę cesarską (4.06.1133).

Wybrany po śmierci Anakleta II jego następca, antypapież Wiktor IV (Grzegorz Conti), zrezygnował zpontyfikatu (29.05.1138) i schizma ustała, ale trwały jej skutki.

Do usunięcia skutków schizmy zwołał papież sobór powszechny laterański drugi (kwiecień 1139), wktórym wzięło udział ponad 100 biskupów i niewątpliwie znaczniejsza jeszcze liczba opatów. Uznano zanieważne i wprost nie istniejące synody Anakleta II, jego akty prawne i zarządzenia, nominacje, ordynacjei konsekracje jego zwolenników. W 30 kanonach wydano jeszcze raz zarządzenia przeciw inwestyturzei symonii, zaostrzono dyscyplinę kościelną i zakonną, uchwalono środki zabezpieczające przed schizmai herezją, oraz środki umacniające pokój Boży, i zwalczające krwawe turnieje: ciężko rannemu nienależało odmówić spowiedzi, lecz zakazano po śmierci urządzić mu pogrzeb kościelny. Innocenty II kanonizowałpodczas soboru świętego Sturmi, ongiś (VIII w.) opata w Fuldzie. Potępiono zaś błędy Piotrade Bruys i działalność Arnolda z Brescia.

Sobór laterański drugi nazywa się epilogiem okresu gregoriańskiego, bo w kanonach zajmowano się jeszcze zagadnieniami, które stanowiły istotną treść reformy gregoriańskiej.

Podobne prace

Do góry