Ocena brak

SATYRA NA LENIWYCH CHŁOPÓW

Autor /jota11 Dodano /27.03.2012

SATYRA NA LENIWYCH CHŁOPÓW (inc. „Chytrze bydlą z pany kmiecie"), jedyny zachowany w całości średniow. utwór satyryczny w języku polskim. Powstał w 2 poł. XV w.; z rkpsu Bibl. Kapituły Krak. ogł. przez J. Szujskiego w Rozprawach Wydz. Filol. AU t. 1 (1874). Tytuł przyjął się na podstawie pierwszych opisów utworu (Szujskiego i W. Nehringa 1886), nieraz jednak był podważany bądź omijany. Utwór liczy 26 wersów rymowanych aa, reprezentujących tzw. sylabizm względny (8-zgłoskowiec z odstępstwami 9-zgłoskowymi). Bezim. autor wyraża opinię szlach. - satyrycznie podchodzi do pozorowania przez chłopów pracy na pańskiem, co w sytuacji narzuconej właśnie w XV w. pańszczyzny (określenie późniejsze) było formą oporu przeciw przymusowym obowiązkom. Ten sposób przedstawienia chłopa - skontrastowanie prostoty i prawości wyglądu z obłudą i chytrością natury - będzie wielokrotnie w nast. stuleciach powtarzany w publicystyce i literaturze szlacheckiej.

Średniowieczna poezja polska świecka, oprac. S. Vrtel-Wierczyński, wyd. 3 Wr. 1952 BN I 60; Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. W. Taszycki, wyd. 5 rozsz., Wr. 1975 BN 1104.

M. PISZCZKOWSKI Wieś pańszczyźniana w literaturze polskiej (w. XV-XIX), W. 1972; W. KOŚNY CzyS.n.l.ch. Próba socjologiczno-literackiego opisu tekstu, tłum. E. Konopka i Z. Kubikowska, „Pam. Lit." 1976 z. 4; Z. PRZYBYŁA „Leniwi chłopi" czy ,,chytrzy kmiecie", tamże 1980 z. 2.

Podobne prace

Do góry