Ocena brak

Samorząd terytorialny w Szwajcarii

Autor /mietek456 Dodano /18.07.2011

Szwajcaria jest federacją czyli związkiem składającym się z państw członkowskich zwanych kantonami, jest ich 26. Określana jest jako Bundesstaat. Kantony są niewielkie obszarowo i pod względem ludności, ok. pow. 1600 km2, a ludność to ok. 27.000 mieszkańców. Cała Szwajcaria to ok. 7 mln. ludzi.Konstytucja zakłada, że wewnętrzna struktura kantonu jest wyłącznie jego sprawą i sam powinien określać ustrój wewn. Nie ma obowiązku aby Kantony dzieliły się na gminy, ale w praktyce wszystkie się dzielą.Struktura organizacyjna Szwajcarii dzieli się na 26 Kantonów, każdy z nich dzieli się na gminy. W Szwajcarii oprócz gmin zwanych politycznymi inaczej gminami mieszkańców istnieją różne inne gminy tzw. gminy specjalne np. gminy szkolne, kościelne i obywatelskie (mieszczańskie).

Najczęściej gmina polityczna pokrywa się obszarowo z innymi gminami, ale nie zawsze. Najważniejszą z gmin specjalnych jest gmina obywatelska. Do gmin obywatelskich wchodzą wyłącznie obywatele gminy a jednocześnie obywatele Szwajcarii (w przeciwieństwie do pozostałych gmin). Nabycie obywatelstwa Szwajcarii nie jest rzeczą prostą, organy gmin obywatelskich decydują czy komuś przyznać obywatelstwo czy nie.

Funkcjonowanie samorządu: 2 modele ustrojowe.

model zwyczajny – organem uchwałodawczym w gminie politycznej jest ogół mieszkańców, którzy mają miejsce zamieszkania na terenie tej gminy. Nie wybiera się organu. Ten model uosabia instytucję demokracji bezpośredniej, która polega na tym, że organem uchwałodawczym są mieszkańcy. Istnieje to tylko w Szwajcarii. Organem uchwałodawczym jest zgromadzenie gminne, w skład którego wchodzą wszyscy mieszkańcy. Wybierają oni organ wykonawczy gminy, którym jest Rada Gminy. RG składa się z 5-9 osób. Na jej czele stoi przewodniczący rady, nazywany prezydentem gminy lub merem albo syndykiem. Prezydent gminy prowadzi obrady zgromadzenia gminnego. Prezydent otrzymuje wynagrodzenie, a pozostali pełnią funkcję honorowo. W mniejszych gminach prezydent pełni funkcję honorowo, społecznie. RG ma takie funkcje jak nasz zarząd (W,B,P), do zadań należy:

przygotowywanie projektów uchwał,

zgłaszanie uchwał stosownych uchwał,

wykonuje to co postanowi zgromadzenie gminne czyli wykonuje uchwały.

Taki model występował w ok. 90% gmin szwajcarskich. Ten model jest zastępowany modelem nadzwyczajnym w większości gminach (dot. tych co mają co najmniej 10.000 mieszkańców)

model nadzwyczajny – polega na tym, że ogólne zgromadzenie mieszkańców wybiera swych przedstawicieli do organu uchwałodawczego i stanowiącego: Parlament Gminy.

Organem uchwałodawczym i stanowiącym obok ogółu mieszkańców jest Parlament Gminy. W gminach, gdzie powoływany jest Parlament mieszkańcy mają prawo do stanowienia uchwał w sprawach podatków gminnych, uchwala też budżet gminy.

W większości zadań uprawnienia mieszkańców są zawężone i wykonuje je Parlament. Organem wykonawczym jest Rada Gminy. Na czele RG stoi przewodniczący zwany prezydentem, merem lub syndykiem. Wielkość parlamentu gminnego, gdy jest on powoływany jest różna w zależności od kantonu: od 20-100 deputowanych, a w miastach od 40 do 70 deputowanych. Gminy szwajcarskie wykonują zadania własne i zlecone. Gminy zajmują się prawodawstwem i administracją danym terenem gminy.

W zakresie prawodawstwa gminy są zobowiązywane przez prawo kantonalne do wydawania aktów prawa miejscowego statutów, regulaminów określających tryb użytkowania obiektów publicznych lub prawo federalne. Gminy mogą tworzyć związki komunalne w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych.

2 rodzaje związków:

związki celowe

związki gminne

Różnicą między nimi polega na tym, że związek celowy jest związkiem jednocelowym tzn. gminy wspólnie wykonują konkretne jedno zadanie, a związek gminny powołany jest gdy gminy w ramach tego związku wykonują różne zadania.

Takie związki są najczęściej powoływane w celu wykonywania: zaopatrzenia w wodę czy kanalizację, dla prowadzenia szkół i szpitali.

Gminy Szwajcarskie aby mogły być gminami samodzielnymi muszą mieć określone finanse. Finanse, którymi dysponują, pochodzą od osób fizycznych i prawnych:

podatki, które są podstawowym źródłem dochodu – w kantonach jest podobnie. Podatki to przede wszystkim dochody od osób fizycznych i prawnych. Mieszkańcy płacą też podatek od majątku (osoby fizyczne) oraz podatek od zysku i kapitału (osoby prawne). Pobierane są przez gminy i dla siebie i dla kantonu i później się je rozdziela,

świadczenia wyrównawcze dla gmin biedniejszych ze strony kantonów (międzykomunalne wyrównanie finansowe przyznawane przez kantony na rzecz gmin). Pochodzą one z budżetu kantonalnego.

świadczenia transferowe dla gmin, są to świadczenia z budżetu kantonu lub federacji w przypadku, gdy ich władze przekażą gminom zadania do wykonywania, jeżeli gminy przejmują te zadania wówczas następuje świadczenie transferowe.

nadzór:

Sprawowany jest przez organy gminy rządowej. Kryterium, którymi się władze kierują przy nadzorze jest kryterium legalności. Organami nadzoru są:

rząd, czyli Rada Ministrów kantonu – każdy kanton jest odrębnym krajem związkowym posiadającym odrębne organy.

minister kantonalny, gdy minister ma upoważnienie rządu,

organy orzecznictwa czyli sądy

środkami nadzoru są:

kontrole sprowadzone są do inspekcji, rewizji, wizytacji – organ nadzoru ma wgląd do akt,

możliwość stwierdzenia nieważności aktu wydanego przez organ gminy (jego uchylenie). Na rozstrzygnięcia nadzorcze organu nadzoru gminie przysługuje skarga do odpowiedniego sądu –Kantonalnego Sądu Admin. Rozstrzygnięcie KSA nie jest ostateczne, gdyż gminie przysługuje jeszcze odwołanie do Sądu Federalnego. Gmina może być podmiotem prawa własności i innych praw, w związku z czym przy naruszeniu tych praw cywilnych może wystąpić z pozwem do sądu powszechnego aby bronić swych praw.

Szczególna regulacja dotyczy stolicy Berna: jest ona siedzibą parlamentu federalnego (organy władzy ustawodawczej) i rządu federalnego (organu władzy wykonawczej)

W gminie Berno działają organy:

stanowiące, uchwałodawcze: ogół mieszkańców Berna uprawnionych do głosowania oraz organ powoływany przez mieszkańców w postaci parlamentu gminy (80 przedstawicieli mieszkańców powoływanych na 4 lata)

wykonawcze: Rada Gminy

Parlament powoływany jest na 4 lata. W skład RG wchodzi 7 osób wybranych spośród uprawnionych do głosowania mieszkańców Berna. Jeden z członków RG (RM) jest Prezydentem Miasta (Gminy). Berno jest nie tylko gminą polityczną, ale też gminą obywatelską, gdzie powołuje się też organy gminy obywatelskiej:

prezydent i wiceprezydent gminy obywatelskiej powoływany spośród mieszkańców posiada obywatelstwo Szwajcarii,

wybierają też Wielką Radę Obywatelską jako organ stanowiący, jest odpowiednikiem parlamentu gminy politycznej,

powoływana jest też Mała Rada Obywatelska jako organ wykonawczy, jest odpowiednikiem RG w gminie politycznej.

Podobne prace

Do góry