Ocena brak

SĄDOWNICTWO I PROKURATURA UKRAINY

Autor /Valdemar Dodano /21.06.2011

Konstytucja Ukrainy określa zasady, wokół których konstruowane są: struktura, ustrój i tryb funkcjonowania sądów. Pierwszą grupę stanowią zasady wyznaczające zadania sądów i organizacji sądownictwa. Funkcja wymiaru sprawiedliwości odnosi się w świetle ustawy zasadniczej tylko do działalności sądów, a zatem istnieje konstytucyjny zakaz delegowania wymiaru sprawiedliwości na inne organy lub osoby urzędowe. Zadania ustrojowe sądów dotyczą wyodrębnionej, specyficznej ich działalności.

Struktura sądów na Ukrainie jest złożona. Konstytucja wyodrębnia dwie podstawowe struktury organów sądowych: system sądów powszechnych i system organów sądownictwa szczególnego. Jurysdykcja sądów powszechnych obejmuje sprawy karne, cywilne, rodzinne i administracyjne. System sądów powszechnych na Ukrainie tworzy się według struktury terytorialnej i specjalizacji. Struktura terytorialna obejmuje 3 poziomy organizacyjne. Najwyższym organem sądowym w systemie sądów powszechnych jest Sąd Najwyższy Ukrainy (poziom centralny). Następnie sądy rejonowe (poziom lokalny), i sądy wojewódzkie (poziom regionalny).

Na Ukrainie rozwinięty jest także system sądownictwa szczególnego. Charakter taki posiadają obecnie sądy apelacyjne. Sądy te rozpatrują sprawy własnościowe (gospodarcze) i finansowe pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. System sądów apelacyjnych obejmuje 2 poziomy organizacyjne. Najwyższym organem w tym systemie sądów jest Wyższy Sąd Apelacyjny, a na poziomie regionalnym działają Wojewódzkie Sądy Apelacyjne.

Zasada niezawisłości i nietykalności sędziów. Sędziowie sprawując wymiar sprawiedliwości, są niezawiśli i podlegają tylko ustawom oraz są wolni od jakiegokolwiek nacisku. Konstytucyjna zasada niezawisłości i nietykalności sędziów jest obwarowana szeregiem gwarancji konstytucyjnych.

to:

1) powoływanie sędziów na czas nieokreślony,

2) nieusuwalność sędziego z urzędu (z wyjątkiem przypadków konstytucyjnie określonych),

3) ochrona immunitetem sędziowskim,

4) zapewnienie przez państwo bezpieczeństwa osobistego sędziom i ich rodzinom

Zasady to:

1) zasada jednolitości sądów - sądy wydają orzeczenia w imieniu Ukrainy i podlegają one wykonaniu na całym terytorium Republiki Ukrainy;

2) zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości - lud Ukrainy uczestniczy bezpośrednio w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez ławników i przysięgłych ludowych.

Podstawą wymiaru sprawiedliwości są sędziowie zawodowi. Na stanowisko sędziego może zostać rekomendowany obywatel Ukrainy, który ukończył 25 lat, ma wyższe wykształcenie prawnicze i staż pracy w dziedzinie prawa nie krótszy niż 3 lata, zamieszkuje na Ukrainie nie krócej niż przez 10 lat i włada językiem państwowym. Pierwsze powołanie na stanowisko sędziego zawodowego dokonywane jest na okres 5 lat przez Prezydenta Ukrainy. Wszystkich pozostałych sędziów, z wyjątkiem sędziów Sądu Konstytucyjnego, wybiera Rada Najwyższa na czas nieokreślony.

Sposób funkcjonowania sądów, obejmujący zasady rozpoznawania i rozstrzygania spraw.

Głównymi zasadami postępowania sądowego są m.in.:

1) praworządność,

2) równość stron procesu sądowego,

3) kontradyktoryjność,

4) zapewnienie oskarżonemu prawa do obrony,

5) jawność procesu sądowego,

6) dwuinstancyjność postępowania, zapewniająca możliwość wniesienia apelacji i kasacji od orzeczeń sądowych

Konstytucja Ukrainy ustanowiła instytucję Prokuratury Ukrainy, stanowiącą jednolity, wyodrębniony z sądów system organów.

Zadania Prokuratury Ukrainy obejmują:

1) występowanie w sądzie w roli oskarżyciela publicznego,

2) reprezentowanie interesów obywatela albo państwa w sądach, w przypadkach określonych w przepisach ustawy,

3) nadzór nad przestrzeganiem prawa przez organy prowadzące działalność operacyjno-rozpoznawczą, dochodzenie i wstępne śledztwo,

4) nadzór nad przestrzeganiem prawa przy wykonywaniu wyroków w sprawach karnych, a także przy stosowaniu innych środków przymusu.

Na czele Prokuratury Ukrainy stoi Prokurator Generalny Ukrainy. Kadencja jego wynosi 5 lat. Na stanowisko to powołuje i odwołuje Prezydent Ukrainy za zgodą Rady Najwyższej. Rada Najwyższa może wyrazić wotum nieufności dla Prokuratora Generalnego Ukrainy, co rodzi konsekwencję prawną w postaci jego dymisji.

Podobne prace

Do góry