Ocena brak

Rzym

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Pomiędzy łańcuchem górskim Apeninów a Morzem Tyrreńskim leży Wieczne Miasto - niegdyś stolica wielkiego imperium,potem duchowe centrum całego kontynentu, dziś prężny ośrodek turystyczny.
Największe miasto Włoch - mieszka tu około 2 mln 800 tysięcy ludzi - jest położone na siedmiu wzgórzach (Awentynie. Celio, Eskwilinie. Kapitolu. Kwirynale. Palatynie i Wimi-nalu) zgrupowanych nad rzeką Tyber. przepływa­jącą przez środek miasta z północy na południe. Historyczne centrum miasta jest niewielkie, a więk­szość najznamienitszych zabytków znajduje się w spacerowej odległości od siebie.
Zgodnie z legendą stolica Italii założona została w 753 roku przed naszą erą przez Romulusa i Remusa. Romulus i jego brat byli dziećmi Marsa i Rei Sylwii, córki Numitora. króla Alby Longi. Jego brat Amulius strącił go z tronu, i aby pozbyć się przyszłych konkurentów do korony królewskiej kazał wrzucić nowo narodzonych chłopców do Tybru. Wypłynęli oni jednak na brzeg, gdzie zna­lazła ich wilczyca, która zaopiekowała się braćmi.
Następnie chłopcy zostali odnalezieni przez pasterza, który wraz z żoną wychował braci. Po osiągnięciu dojrzałości Remus i Romulus ponow­nie osadzili na tronie Numitora i założyli Rzym. Niestety, Romulus pod wpływem przepowiedni, że to on jest właściwym założycielem miasta, zabił Remusa na Palatynie.
Gdy w 716 roku przed naszą erą Romulus umarł, jego ciało miało zostać uniesione do nieba na ogni­stym rydwanie. Do dziś w Rzymie obchodzi się urodziny legendarnego założyciela, przypadają one 21 marca, w dniu wiosennej równonocy.
Pierwsi osadnicy zbudowali swe domy na tym terenie około roku 1000 p.n.e.. wybierając miejsce z uwagi na zdrowy, nie malaryczny klimat i dogod­ną przeprawę przez rzekę (pierwszą od jej ujścia do morza). Do VI wieku p.n.e. na terenie Rzymu istniało kilka osobnych osad plemiennych. Naj­starsze części wczesnego miasta powstały na wzgórzach Palatyńskim i Kapitolińskim leżących najbliżej wschodniego brzegu Tybru. Pomiędzy tymi dwoma wzgórzami wzniesiono Forum. Pięć wzgórz leżących na zewnątrz broniło miasta przed intruzami.
Budowa imperium.
Przez ponad pięć kolejnych stuleci Rzymianie z wolna budowali swoje imperium, które w okre­sie szczytu swej potęgi rozciągało się od Pół­wyspu Iberyjskiego na zachodzie po Syrię na wschodzie i od północnej Anglii na północy po Egipt i Saharę na południu. Stolicą imperium był Rzym, pełniący jednocześnie funkcję cen­trum cywilizacji łacińskiej.
Jednak właśnie u szczytu świetności i wiel­kości, który jak zwykło się przyjmować przy­padał na I i II wiek n.e., upatruje się źródeł upad­ku tego kolosalnego państwa. W okupowanych prowincjach wybuchały powstania, z którymi nie mogła sobie poradzić armia. Zmniejszył się pre­stiż Rzymu, a w II stuleciu naszej ery zaczęła spadać liczba ludności. W III wieku na miasto spadła zaraza oraz katastrofa ekonomiczna.
Największy kryzys Rzym przeszedł w V wieku. Najpierw, w 410 roku. miasto splądrowali Wizygoci. z królem Alarykiem I na czele. W 455 roku Rzym padł łupem Wandalów. Stopniowo władza polityczna, religijna i społeczna w mieście prze­szła w ręce biskupa Rzymu, papieża. Długi okres walk frakcyjnych trwał aż do 754 r.. gdy papiestwo zapewniło sobie polityczną niezależność i władzę w znacznej części centralnych Włoch. Tak powsta­ło Państwo Kościelne, z Rzymem jako stolicą.
Walka o wpływy
Pod koniec X wieku Rzym stał się centrum nowej batalii pomiędzy papieżem a cesarzami.Niemiec. W 962 roku papież Jan XII poprosił o wojskową pomoc niemieckiego króla Ottona I. Za to Otton został koronowany na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego, odnowionego prawie 200 lat wcze­śniej przez innego wielkiego germańskiego wład­cę Karola Wielkiego. Niemieccy królowie zażądali władzy nad Rzymem, co w efekcie doprowadziło do trwającego przez XI i XII wiek tzw. sporu o inwestyturę. Chodziło o to. kto powinien sprawo­wać władzę świecką: czy podczas koronacji papież nadaje władzę cesarzowi, czy też cesarz papieżo­wi daje w lenno Rzym. Spór tyczył więc tego. kto jest suwerenem. Papieże Grzegorz VII oraz Urban II chcieli w ten sposób restytuować papieską nie­zależność. Wybuchła wojna, wskutek której Rzym po raz kolejny podupadł.
W średniowieczu Rzym był sceną rozlicznych walk pomiędzy wpływowymi rodzinami, na przy­kład Orsinich i Colonnów. papiestwem i władcami świeckimi. W XIII wieku rozgorzały waśnie frak­cyjne, z których najważniejsza była wojna Gwelfów z Gibelinami o supremację we włoskiej części Świętego Cesarstwa. To właśnie ciągłe walki do­prowadziły do tego. że w XIV wieku Klemens V przeniósł siedzibę papieską do Awinionu. pod opie­kę króla Francji Filipa zwanego Pięknym. Rzym znów przeżył kryzys.
Jednak w drugiej połowie XV wieku polityka papieska doprowadziła do odzyskania przez Wiecz­ne Miasto jego pozycji. W połowie XVI wieku, w dobie rozkwitu renesansu powstało tu wiele no­wych budowli, a także odbudowne zostały niektó­re budynki antyczne.
Stolica Wioch.
Rzym był ważnym punktem włoskiej polityki pod­czas walk o zjednoczenie państwa w XIX stuleciu. Włoscy patrioci ogłosili w 1849 roku Rzym stoli­cą wolnych Włoch, jednak zostali zmiażdżeni przez wojska austriackie walczące w imieniu papieża. Jednak w 1870 roku Państwo Kościelne w swym dotychczasowym kształcie zostało wchłonięte przez nowo utworzone Królestwo Włoch, a Rzym został proklamowany jego stolicą. Papież stał się w ten sposób więźniem włoskiego państwa, gdyż Pius IX odmówił opuszczenia Watykanu. Jego następ­cy kontynuowali tę politykę aż do roku 1929, gdy Pius XI zgodził się zawrzeć z faszystowskim rzą­dem Mussoliniego Traktat Laterański . Umowa gwarantowała nienaruszalność i niepodległość Watykanu, tworząc na tym terenie odrębne Państwo Kościelne. Rezydencja papieża leży na zachodnim brzegu Tybru.
Klejnot w koronie.
Turyści odwiedzający Watykan wchodzą na jego teren aleją Viale delle Conciliazione, którą docho­dzą bezpośrednio do wielkiego placu św. Piotra (Piazza San Pietro). Wybudowany w 1655 roku plac. będący dziełem architekta Giovanniego Lorenza Berniniego, jest otoczony przez 284 wiel­kie kolumny toskańskie, ustawione w 4 rzędach. Wielkości placu odpowiada wielkość stojącej przy nim bazyliki św. Piotra, najznamienitszej zacho­wanej w Rzymie perły architektury. Jest to drugi kościół pod tym wezwaniem stojący na tym miej­scu. Pierwszym była kaplica wzniesiona jeszcze za czasów cesarza Konstantyna około 330 roku naszej ery. w miejscu, gdzie według tradycji znaj­dował się grób św. Piotra.
W Watykanie znaleźć można wiele skarbów światowej sztuki. Na sufitach Pałacu Watykań­skiego odnajdziemy freski czołowych renesan­sowych artystów Italii: w kaplicy Sykstyńskiej, zbudowanej w latach 1471-1481 dla papieża Sykstusa IV. znajdziemy między innymi freski Botticellego. Ghirlandala. Perugina. Signorellego oraz wykonany na zlecenie papieża Juliusza II cykl fresków Michała Anioła Buonarrotiego, w aparta­mentach Borgii - freski Pinturicchia. w stanzach i loggiach - Rafaela. Biblioteka watykańska mie­ści wielki i bezcenny zbiór manuskryptów. Przy­legają doń przepiękne ogrody.
Najlepszym miejscem do rozpoczęcia wyciecz­ki po Rzymie jest Via del Corso, główna arteria miasta. Ta wąska ulica biegnie od Piazza Venezia, na którym znajduje się wykuty w białym marmu­rze pomnik Wiktora Emanuela II, pierwszego króla zjednoczonych Włoch, mija pięć kościołów, osiem placów oraz kolumnę Marka Aureliusza. Pałac Wenecki, wzniesiony w 1445 roku wokół kościoła św. Marka, był za czasów faszystowskich siedzi­bą rządu Benito Mussoliniego. Dziś mieści się tutaj muzeum renesansu oraz biblioteka Narodowego Instytutu Archeologii i Historii Sztuki. Via del Corso przechodzi też przez Piazza Colonna, z bu­dynkiem włoskiego parlamentu i kończy się na Piazza del Popolo. Znajduje się tu ceremonialna brama miasta. Przy bramie stoi pochodzący z roku 1227 kościół Santa Maria del Popolo z nagrobkami dłuta Andrei Sansovino, freskami Pinturicchia, kaplicą projektu Rafaela i rzeźbami Berniniego.
Pozostałości z czasów dawniejszych.
Na wschodnim brzegu Tybru. szczególnie na ob­szarze na południe od Piazza Venezia, znajdziemy najciekawsze pozostałości antycznego Rzymu. Na północny zachód i wzdłuż Tybru, pomiędzy Via del Corso i Corso Vittorio Emanuele II mamy zabytki Rzymu średniowiecznego.
Na zachodnim brzegu rzeki znajduje się Traste­vere. Ta dzielnica bohemy jest poprzecinana wąski­mi uliczkami, wzdłuż których stoją wysokie budyn­ki. Do dziś zachowała swój średniowieczny charakter i niepowtarzalny urok. Jedną z jej atrak­cji jest pchli targ. Do najważniejszych zachowa­nych ruin miasta należą Forum Romanum. centrum religijnego, politycznego i gospodarczego życia starożytnego Rzymu. Inne wielkie pomniki tam­tych świetnych czasów to katakumby. Łuk Kon­stantyna. Termy Karakalli. Circus Maximus, Ka­pitol, Panteon oraz Koloseum.
Stolica sztuki.
Wiele z najcenniejszych dziel sztuki znajdziemy w muzeach Kapitolińskim i Narodowym, naj­świetniejsze eksponaty należą do kolekcji Borgiów, Corsinich, Doriów i Colonnów. Opera rzymska należy do najznamienitszych w świecie.
Rzymskie palace to Castel San Angelo. Villa Farnesina, Villa Borghese. Palazzo Doria. Palazzo Barberini i Palazzo Corsini. Rzym to istny labirynt uliczek i placów. Najbardziej znane to Piazza Campidoglio. Piazza Colonna. Piazza del Popolo. Piazza Quirinale oraz Piazza di Spagna. Na ostat­nim z nich znajdują się słynne Schody Hiszpańskie, wznoszące się do kościoła Trinità del Monti z roku 1495.daru króla Francji Karola VIII. Najpiękniej­szym chyba placem jest Piazza Navona. położony przy wschodnim brzegu Tybru. Stoi na nim Fontan­na Czterech Rzek - wielka rzeźba Berniniego z lat 1648-1651.
Współczesne miasto.
Miasto jest zarządzane przez burmistrza i radę miejską liczącą 80 członków oraz wyłoniony z niej 18-osobowy miejski komitet wykonawczy.
Współczesny Rzym w dużym stopniu żyje z bo­gactwa kultury i architektury, będącego atrakcją ściągającą tłumy turystów. Turystyka jest tu dos­konale rozwinięta. Ale dzisiejszy Rzym to także wielki ośrodek przemysłowy z zakładami metalur­gicznymi, fabrykami elektroniki, szkła, cementow­niami, zakładami włókienniczymi i odzieżowymi, wielkimi bankami i firmami ubezpieczeniowymi. W Rzymie mieści się też główna baza doskonale prosperującego włoskiego przemysłu filmowego - wytwórnia filmowa Cinecittà.
Około 10 km od centrum miasta przebiega auto­stradowa obwodnica, łącząca Via Appia. Via Aurelia i Via Flaminia, które niegdyś rozbiegały się ze stolicy ku najdalszym krańcom imperium.
Rzym ma dwa międzynarodowe porty lotnicze: Ciampino, stary port lotniczy na południowy wschód od miasta oraz Leonardo da Vinci, nowe. główne lotnisko we Fiumicino na południowy zachód od miasta. W Rzymie jest także kilka dwor­ców kolejowych, głównym jest Roma Termini. Miejskie metro. Metreopolitana. zostało otwarte w 1952 roku. W 1980 roku oddano drugą linię.

Podobne prace

Do góry