Ocena brak

Rzeźbotwórcza działalność lodowców górskich

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Skutki działania lodowców górskich jako czynnika rzeźbotwórczego widać dopiero po ich ustąpieniu. Tak jak wszystkie inne zewnętrzne czyn­niki rzeźbotwórcze lodowiec górski eroduje, transportuje i osadza rozdrob­niony materiał.

Do erozyjnych form polodowcowych należą:

cyrk (kar) lodowcowy - nieckowate zagłębienie otoczone z trzech stron stromymi zboczami górskimi a z czwartej wygładzonym progiem skalnym. Cyrk powstaje w miejscu dawnego pola firnowego w wyniku intensywnie działającego wietrzenia mrozowego oraz przez niszczenie podłoża wtopionymi w lód okruchami skalnymi. Po ustąpieniu lodowca zagłębienie może wypełnić się wodą.

- jezioro cyrkowe, np. jeziora w Tatrach tzw. stawy.

rysa lodowcowa - zadrapanie na powierzchni skał w dnie i zboczach dolin, spowodowane żłobieniem podłoża przez materiał skalny wtopiony w lodowiec. Rysy lodowcowe mają kierunek zgodny z kierun­kiem ruchu lodu.

wygląd lodowcowy (baranieć, muton) - powierzchnie litej skały wyszli-fowane przez przesuwający się lód. Mają kopulasty, nieco wydłu­żony kształt.

dolina U-kształtna - dolina o płaskim, szerokim dnie i prawie pionowych stokach wyrzeźbiona przez jęzor lodowcowy zwana inaczej doliną żłobową. Powstała z przekształcenia górskiej doliny rzecznej

- V-kształtnej - w wyniku intensywnego wietrzenia mrozowego oraz tarcia o podłoże i stoki doliny materiału skalnego wtopionego w jęzor lodowcowy. Gdy jęzory lodowcowe spływają bezpośrednio do morza, po ustąpieniu lodowca, doliny U-kształtne tworzą typ wybrzeża zwanego fiordowym.

dolina wisząca (zawieszona) - boczna dolina polodowcowa o dnie poło­żonym na wyższym poziomie niż dno głównej doliny polodow-cowej. Powstają w wyniku połączenia się dwóch jęzorów lodow­cowych - większego i mniejszego o mniejszej sile niszczenia. Podstawową formą akumulacji lodowcowej jest morena, czyli wznie­sienie zbudowane z materiału pochodzącego z niszczonego przez lodowiec podłoża i zboczy gór, wtopionego w lód i przemieszczanego pod jego naci­skiem. W zależności od miejsca tworzenia się moreny wyróżniamy kilka jej typów:

morena boczna - wał położony wzdłuż bocznych krawędzi jęzora lodowco­wego. Po jego stopieniu osadza się w dnie doliny przy krawędzi stoku. Jest zbudowana z ostrokrawędzistych okruchów pocho­dzących z niszczenia otaczających zboczy górskich.

morena środkowa - powstaje w wyniku połączenia moren bocznych dwóch zlewających się jęzorów lodowcowych.

morena denna - lekko faliste wzniesienie zbudowane z okruchów skalnych różnej wielkości wtopionych w dno lodowca i osadzonych na dnie doliny. morena czołowa - wzniesienia powstające u czoła jęzora lodowcowego z materiału wytapianego z lodowca podczas jego dłuższego postoju.

Bardzo szybko rozmywana przez wody topniejącego jęzora.

Podobne prace

Do góry