Ocena brak

Rzecznik pojednania — Piotr Mohyła

Autor /Chrystiano Dodano /24.04.2013

Współistnienie w metropolii kijowskiej unitów i ortodoksów oznaczało nie tylko konflikty. Pobudzałorównież do większej troski o własny Kościół, nie zawsze jednak wolnej od rywalizacji.

Prawosławny metropolita kijowski Piotr Mohyła okazał taką troskę w stopniu wybitnym. Reformatoremżycia kościelnego był już jako archimandrytą ławry pieczerskiej. Założył wówczas w monasterze Św.Trójcy kolegium, a jego filię nieco później w Winnicy. Gdy został metropolitą (1833-1647), uzyskał odWładysława IV zgodę na nie jako Collegium Kijoviense (Mohylanum), w którym uczono także łaciny igreki, a w programie nauczania i wychowania nie pominięto osiągnięć kolegiów jezuickich.

Mohyłe bliska była idee jedności chrześcijan, skorzystał więc z zachęty życzliwego mu króla i przez jegoposła przekazał (1645) papieżowi Innocentemu X memoriał o zjednoczeniu Kościoła unickiego i prawosławnego.Twierdził w nim, że nie ma doktrynalnych różnic między Kościołem greckim i łacińskim, leczistnieją jedynie różnice obrzędowe i strukturalne. O zjednoczeniu powinni zadecydować duchowni iszlachta, zebrani na synodsie, który zarządziłby sejm Rzeczypospolitej. Wybrany przez synod metropolitatakiego zjednoczonego Kościoła ruskiego powinien podlegać bezpośrednio patriarsze konstantynopolitańskiemu,a pośrednio papieżowi, którego prymat zostałby uznany. W Rzymie nie odrzucono tego memoriału,zlecono nawet nuncjuszowi w Polsce, Giovanniemu de Torres, zbadanie opinii o nim i przeprowadzenierozmowy z Mohyłą, czemu przeszkodziła jego śmierć.

Ideę jedności Kościołów podkreślił metropolita kijowski w tytule wydanego dzieła o konfesji ortodoksyjnej,używając określenia: wiara prawosławna katolicka chrześcijańska (Zebranie krótkiej nauki o artykułachwiary prawosławnej katolickiej chrześcijańskiej, Kijów 1645). Dziełko to było skrótem prawosławnegowyznania wiary, ułożonego przez Mohyłę i przyjętego na reformistycznym synodzie kijowskim (1640). Łatwo dostrzegą się w niej wpływy katolickiego wyznania wiary, jednak została wydrukowana w Amsterdamie (Confessio fidei Qrthodoxae, 1643) i zdobyła uznanie w całym Kościele prawosławnym.

Do góry