Ocena brak

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim

Autor /Lily Dodano /07.04.2011

 

Z dniem 12 kwietnia polski złoty został całkowicie uwolniony, co oznacza, że kurs złotego może kształtować się swobodnie, bez żadnych ograniczeń. Powoduje to zwiększone ryzyko walutowe, z którym firmy będą miały do czynienia w transakcjach handlowych i w transakcjach związanych z kredytami walutowymi. Już pierwsze dni po uwolnieniu waluty pokazały, że wahania kursowe mogą znacznie wpływać na wynik finansowy przedsiębiorstwa

Decyzja na temat konkretnej strategii zabezpieczającej przed ryzykiem kursu walutowego musi być podejmowana na podstawie wyników szczegółowej analizy pozycji walutowej danego przedsiębiorstwa na tle bieżącej sytuacji na rynku walutowym. Rodzi to konieczność stałej aktualizacji danych niezbędnych do wyliczenia pozycji walutowej dokonywanej na podstawie zawieranych przez przedsiębiorstwo umów.

Co to jest ryzyko walutowe? Jest to ryzyko, że wartość zobowiązań i należności denominowanych w walutach obcych oraz tych, których wartość jest indeksowana do kursu walut obcych, zmieni się niekorzystnie w relacji do waluty krajowej.

Rekomendacja z dnia 1 grudnia 1999 r wystosowana przez Hannę Gronkiewicz-Waltz do prezesów banków ustala normy dopuszczalnego ryzyka walutowego w działalności banków oraz ustala zalecenia wspólne dla wszystkich banków:

  1. Właściwe określenie rady nadzorczej w procesie zarządzania ryzykiem walutowym- pojęcie jej funkcji kontrolnej nie powinno być interpretowane zbyt wąsko, rada powinna akceptować generalną strategię banku, w tym w szczególności ekspozycji na ryzyko walutowe i zarządzania nim

  2. Odpowiedzialność zarządu banku za stworzenie odpowiedniego systemu zarządzania ryzykiem działalności oraz za realizację strategii banku, szczególnie w zakresie ekspozycji na ryzyko walutowe

  3. Dostosowanie struktury organizacyjnej banku do skali i charakteru prowadzonej działalności, stworzenie odpowiedniego systemu sprawozdawczości dla zarządu i rady nadzorczej oraz wdrożenie skutecznych mechanizmów monitorowania ryzyka walutowego i zarządzania nim poprzez limity

  4. Sporządzenie w formie pisemnej obowiązujących w banku zasad i procedur dotyczących zarządzania ryzykiem walutowym oraz zasad zawierania transakcji obciążonych ryzykiem walutowym

 

Podczas analizy ryzyka konieczne jest zidentyfikowanie wszystkich pozycji w aktywach i pasywach, które są denominowane w walutach obcych. Po stronie aktywów należy wziąć pod uwagę kredyty, inwestycje kapitałowe, papiery wartościowe, transakcje na rynku międzybankowym, a po stronie pasywów zadłużenie z tytułu pożyczek, kredytów, posiadane depozyty w walutach.

Jeśli pozycje aktywne i pasywne są równe, to mówimy o pozycji walutowej domkniętej, w przeciwnym wypadku mamy do czynienia z pozycją walutową otwartą, która może być krótka (pozycje pasywne w danej walucie przewyższają pozycje aktywne) lub długa (sytuacja odwrotna). W zależności od otwartej pozycji walutowej możemy mówić o stopniu wrażliwości na zmianę kursu walutowego. Im większa jej wartość, tym większa jest ta wrażliwość, czyli poziom ryzyka kursowego. Z pozycją walutową w ścisły sposób związane jest pojęcie ekspozycji na ryzyko walutowe. Ryzyko kursowe pojawia się bowiem w momencie kiedy występuje niedopasowanie wartości i terminów zapadalności aktywów oraz wymagalność pasywów walutowych.

Ryzyko kursów walutowych określa możliwość negatywnego wpływu zmian kursów walutowych na wynik finansowy banku i jest związane z utrzymywaniem otwartych pozycji dla poszczególnych walut. Według stanu na 31 grudnia 1998 r pozycja wymiany walutowej PPA Banku S.A. ,zarówno globalna (zsumowane aktywa w walutach obcych i odjęci od uzyskanej wartości ogółu pasywów walutowych), jak i maksymalna była zgodna z regulacjami NBP w sprawie norm dopuszczalnego ryzyka walutowego w działalności banków. Bank posiadał krótką pozycją walutową w USD i DEM.

Według stanu na 31 grudnia wartość globalnej pozycji walutowej Banku wynosiła 2,43% funduszy własnych, a na 31 marca 1999 r 1,09 %. Na podstawie uchwały nr 11/98 Komisji Nadzoru Bankowego z 14 października 1999 r obowiązują przepisy ustalające normy w wysokości :

  • Pozycja walutowa nie może przekraczać 15% (w przypadku walut obcych wymienialnych) lub 2% (w przypadku walut niewymienialnych) funduszy własnych banku

  • Pozycja walutowa całkowita dla walut obcych niewymienialnych nie może przekraczać 5% funduszy własnych banku

  • Pozycja walutowa całkowita dla wszystkich walut obcych łącznie nie może przekraczać 30 % funduszy własnych banku

W swych operacjach Bank stara się ograniczać ryzyko walutowe poprzez dopasowanie aktywów nominowanych w walutach obcych tj na przykład denominowane w USD kredyty i lokaty międzybankowe, ze źródłami pozyskiwania środków nominowanych w walutach obcych. Na przykład Bank korzysta z pożyczki w wysokości 10 mln USD, udzielonej przez jego akcjonariusza- Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości. Udzielone przez Bank kredyty ze środków z pożyczki, spłacane są przez kredytobiorców w równowartości złotowej kwoty zadłużenia nominowanej w USD, przeliczanej po kursie z dnia spłaty kredytu. Środki niezaangażowane w kredyty są lokowane w terminowych depozytach dolarowych

 

Bank Handlowy w Warszawie S.A. oferuje szereg instrumentów służących do zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianą kursów walutowych oraz zmianą stopy procentowej. Są to zawierane z Bankiem transakcje terminowe:

Transakcja NETTA – nierzeczywista terminowa transakcja walutowa, zabezpieczająca przed spadkiem lub wzrostem kursu walutowego, której przedmiotem jest rozliczenie przez klienta i bank wyliczonej w złotych różnicy między walutowym kursem terminowym określonym w umowie a kursem referencyjnym.

Opcja walutowa to instrument dający jej posiadaczowi prawo lecz nie obowiązek do nierzeczywistego kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty obcej za złotówki, po z góry określonym kursie na ustalony termin w przyszłości. W praktyce oznacza to rozliczenie w dniu realizacji różnicy między kursem realizacji opcji a kursem rynkowym.

Transakcja FRA – transakcja nierzeczywista ,której przedmiotem jest ustalenie wysokości stopy procentowej dla należności i zobowiązań klienta, które powstały lub powstaną w określonych terminach w przyszłości, nie dochodzi do wymiany kwot nominalnych zobowiązań przez co zwiększony jest efekt dźwigni finansowej.

Transakcja SWAP – zabezpiecza przed ryzykiem stopy procentowej przez dopasowanie wartości duration strony aktywnej do strony pasywnej bilansu oraz przed ryzykiem kursu walutowego na odległe terminy, daje możliwość pozyskania tańszych źródeł finansowania

Transakcja FORWARD jest terminową transakcją walutową polegającą na zawarciu między bankiem a klientem umowy kupna lub sprzedaży waluty wymienialnej za złotówki na określony dzień w przyszłości, po z góry ustalonym kursie.

Opcja terminowa polega na zawarciu między bankiem a klientem umowy kupna lub sprzedaży waluty wymienialnej za PLN, której realizacja nastąpi w uzgodnionym przez strony terminie w przyszłości, będącym przedziałem czasu nie dłuższym niż 1 miesiąc, po z góry ustalonym kursie stałym w całym przedziale czasowym.

W ofercie Raiffeisen Bank Polska S.A. sposobem zabezpieczenia się przed ryzykiem gwałtownych zmian kursów walut i ustalenia przyszłych przepływów finansowych są : transakcje terminowe (forward), oraz transakcje terminowe bez rzeczywistej dostawy walut. Kursy proponowane przez bank są odnoszone do bieżącej sytuacji rynkowej, a więc zapewniają maksymalną efektywność i wykorzystanie dynamiki rynkowych wahań kursu.

 

Podobne prace

Do góry