Ocena brak

Rywalizacja Sparty i Aten w świecie greckim - SPARTA

Autor /Krystyn Dodano /04.11.2011

Sparta zajmuje odrębne miejsce wśród greckich polis . Zajmowała w płd. części Peloponezu żyzną dolinę rzeki Eurotas wraz z całą Lakonią i Mesenią .

W połowie X w.p.n.e. na tereny Lakoni , w wielkim stopniu wyludnione u schyłku epoki mykeńskiej napłynęła ludność dorycka . Państwo Sparta powstało z połączenia pięciu osad i w VIII w p.n.e. zajęło Lakonię , następnie w dwóch wojnach meseńskich podbiło terytorium Meseni zmieniając jej ludność w helo-tów - niewolnych chłopów .

Ustrój społeczny Sparty i jej kultura gwałtownie zmieniły się po wspo-mnianych wcześniej wojnach . Spowodowane to było koniecznością zapobiega-nia buntom ludności podbitej Meseni .

Ludność Sparty dzieliła się na 3 grupy społeczne : pełnoprawnymi oby-watelami byli SPARTIACI , potomkowie najeźdźców doryckich , których głównym zajęciem była wojna i poskramianie siłą helotów . Wojsko , ciężko-zbrojna piechota to HOPLICI .

Spartiaci określali się z dumą HOMOIOI (podobni do siebie , równi ) chociaż w praktyce równość ta nigdy nie rozciągała się na ich ekonomiczny status . Istniała grupa bogatych i biednych spartiatów , a w miarę upływu czasu różnice te wzrastały i stały się źródłem ostrych konfliktów społecznych . Spar-tańska arystokracja miała także decydujący wpływ na sprawy polityczne . Ko-lejną grupą byli PERIOIKOWIE ( gr. perioikoi - mieszkający dookoła ).

Była to ludność pochodzenia doryckego , pozbawiona praw obywatelskich , ale po-siadająca niezależność gospodarczą , skupiająca niekiedy w swych rękach wiel-kie majątki ziemskie . Źródłem ich dochodów były łupy wojenne . Była to lud-ność wolna , posiadali pełnie praw cywilnych . Trzecią grupą byli HELOCI . Była to społeczność najliczniejsza . Ich sytuacja przypominała zarówno poddań-stwo chłopów jak i niewolnictwo państwowe . Byli oni własnością państwa . Przypisano ich do ziemi przekazanej Spartiatom . Ciężka sytuacja helotów po-wodowała ciągłe wrzenie , czekali oni tylko na sposobność zrzucenia jarzma niewoli . Aby utrzymać ich w ciągłym strachu Spartiaci organizowali co roku tzw. krypteje - ekspedycje karne przeciw helotom .

Mimo takiej struktury społecznej chwalono ustrój polityczny Sparty .

KRÓL SPARTY LEONIDAS

Organizację państwa przypisywano pierwszemu prawodawcy Sparty - Likurgowi . Ustrój Sparty wykształcił się ostatecznie w VI w.p.n.e. Głównym organem władzy była GERUZJA . Obok niej faktyczną władzę rządzącą spra-wowało kolegium pieciu EFORÓW.

Początkowo Sparta rozszerzała swe panowanie przez podboje i przyłącza-nie terenów sąsiednich , a następnie przystępowała do zawierania ścisłych soju-szów z innymi państwami na Peloponezie i uzależniała je od siebie. W VI w p.n.e. powstał ZWIĄZEK PELOPONESKI . Stał się on podstawą politycznego przywództwa - hegemoni Sparty .

Na przełomie VI i V w. p.n.e. Sparta stała się najpotężniejszym państwem Grecji . To sprawiło , że powierzono jej przewodnictwo w ZWIĄZKU HEL-LEŃSKIM , powołanym w 481 r.p.n.e. przez miasta greckie w celu obrony przed Atenami . To właśnie bohaterska obrona Termopil przez Leonidasa umocniła autorytet Sparty . Jednak po utworzeniu przez Ateny Związku Mor-skiego jej pozycja zaczęła upadać.

Podobne prace

Do góry