Ocena brak

Rywalizacja Sparty i Aten w świecie greckim - ATEŃSKI ZWIĄZEK MORSKI I ZWIĄZEK PELOPONESKI

Autor /Krystyn Dodano /04.11.2011

Grecja i Sparta powołały do życia Związki mające im pomóc w osiągnięciu przywództwa w Grecji.

W skład Ateńskiego Związku Morskiego weszło ok. 200 państw - miast położonych na wyspach Morza Egejskiego i częściowo w środkowej Grecji oraz na wybrzeżu Azji Mniejszej . Państwa członkowskie zobowiązane były do do-starczania floty lub środków pieniężnych na jej budowę i utrzymanie . Skarbiec związkowy znajdował się za wyspie Delos , gdzie było również centrum religij-ne A.Z.M.

Początkowo Ateny traktowały sprzymierzeńców jak państwa niezależne , rychło jednak zaczęły ingerować w ich sprawy wewnętrzne i zwiększać ściąganą opłatę . Niezadowolenie z polityki państw wywoływało bunty państw członkow-skich , popieranych przez rywalizującą z Atenami Spartę . Ateny krwawo tłu-miły powstania nie dopuszczając do występowania państw ze związku , zabie-rały zbuntowanym flotę i osadzały na ich terenach osadników ateńskich , zwa-nych kleruchami .

Utworzenie przez Ateny Ateńskiego Związku Morskiego było odpowie-dzią na wcześniej utworzony przez Spartę Związek Peloponeski .

Został on utworzony w drugiej połowie VI w . p.n.e. w celu wzajemnej obrony państw-członków , tj. udzielania pomocy w wypadku wojny . Był to za-tem sojusz wojskowy .

W skład Związku Peloponeskiego wchodziły wszystkie państwa i krainy Peloponezu prócz Argolidy , Achai i niektórych państewek Arkadii . Opierał on się na zasadzie symmachia (przymierza) .

W Z.P. poza Spartą dużą rolę polityczną odgrywał Korynt .

Państwa członkowskie Z.P. miały większą swobodę niż członkowie Ateń-skiego Związku Morskiego .W praktyce to jednak Sparta decydowała o polityce Z.P. , o wypowiedzeniu i prowadzeniu wojny . do decydowania o sprawach ze-wnętrznych powołano specjalną Radę Związkową .

W 431 -404 r. p.n.e. Związek peloponeski zaangażowany był w wojnę peloponeską .

Bezpośrednimi przyczynami wybuchu tej wojny było zamknięcie rynków i portów Aten oraz państw-członków Ateńskiego Związku Morskiego dla Mega-ry - członka Związku Peloponeskiego, poparcie przez Ateny Korkyry w wojnie z Koryntem (należącym do Związku Peloponeskiego) i zbrojne starcia Aten z Koryntem na terenie Potidai (na Półwyspie Chalcydyckim ) , dawnej kolonii Koryntu , która będąc członkiem Ateńskiego Związku Morskiego zbuntowała się przeciw Atenom .

Działania wojenne rozpoczęły się atakiem Związku Peloponeskiego na Attykę .

Pierwsza faza wojny , zw. wojną archidamijską (od imienia króla Sparty Archi-damosa) , nie była korzystna dla Aten , gdyż w 430 p.n.e. wybuchła w Atenach zaraza (prawdopodobnie była to dżuma) , która spowodowała śmierć ok. ź lud-ności kraju. W 429 p.n.e. zmarł Perykles , wybitny mąż stanu kierujący polityką ateńską . Atenom udało się jednak odnieść kilka sukcesów dzięki operatywności ich floty . Największym ich osiągnięciem było zajęcie peloponeskiego przylądka Pylos w Mesenii , który , po ufortyfikowaniu , stał się punktem oparcia dla lą-dowych i morskich działań ateńskich na Peloponezie , oraz wzięcie do niewoli spartiatów , okrążonych podczas próby odzyskania Pylos na wyspie Sfakteria . W 421 p.n.e. obie walczące strony zawarły tzw. pokój Nikiasza , na mocy które-go powrócono do stanu posiadania sprzed wojny. Warunki pokoju nie zostały wypełnione .

Ateny próbowały na Peloponezie utworzyć przeciw Sparcie sojusz państw niezadowolonych z jej polityki. W 416 p.n.e. napadły i zniszczyły naturalną do-tąd wyspę Melos, znajdującą się w zasięgu wpływów Sparty.

W 415 p.n.e. inicjatywy Alkibiadesa Ateny podjęły walką wyprawę na Sycylię, skierowaną przeciw państwom sprzymierzonym ze Związkiem Peloponeskim .W 413 p.n.e. Ateńczycy ponieśli klęskę na Sycylii, a armia spartańska wtar-gnęła do Attyki i zająwszy i umocniwszy Dekeleje pustoszyły terytorium ateń-skie. Dzięki zaś pomocy finansowej Persji, pragnącej upadku Aten, Spartanie pod wodzą Lizandra pokonali w 405 p.n.e. flotę ateńską u ujścia rzeki Ajgospo-tamoj w Azji Mniejszej. W 404 p.n.e. Lizander zdobył Ateny. Na mocy zawar-tego pokoju Ateńczycy wydali Sparcie całą flotę z wyjątkiem 12 okrętów, zbu-rzyli fortyfikacje, uznali hegemonię Sparty w Grecji i rozwiązali Ateński Związek Morski .

Podobne prace

Do góry