Ocena brak

RYS ROZWOJU PRZEWODU POKARMOWEGO

Autor /sara Dodano /06.01.2012

Pierwsze okresy rozwoju przewodu pokarmowego zostały już opisane w tomie I. Z podanego tam opisu wynika, że przewód ten powstaje ze sklepienia pęcherzyka żółtkowego tworzącego tzw. rynienkę jelitową. Budulcem rynienki jest entoderma i pokrywająca ją warstwa śródzarodkowej mezo-dcrmy. W okresie, gdy zarodek wzrastając w długość odwęża się od pęcherzyka żółtkowego, zarówno czaszkowa, jak i ogonowa część rynienki jelitowej przekształca się w zamkniętą cewę: zawiązki jelita przedniego i tylnego są na swych końcach ślepo zamknięte, gdzie graniczą bezpośrednio z odpowiednim wpukleniem ektodermy: zatoką ustną i zatoką odbytową. W głębi tych wpukleń ektoderma bezpośrednio styka się i zrasta z entodermą cewy jelitowej bez udziału warstwy mezenchymalnej i wytwarza błonę gardłową albo błonę policzkowo-gardłową (membrana buccopharyngea) i błonę stekową (membrana cloacalis). W następnej fazie rozwoju zarodka również środkowa część rynienki jelitowej przekształca się w cewę,  która jako odcinek środkowy jelita łączy część przednią i tylną. Jelito środkowe pozostaje przez krótki jeszcze czas (do 5 tygodnia) w związku z pęcherzykiem żółtkowym przez prze w ód pępków o-jelitowy (ductus ompha-loentericus s. ritellointestinalis).

Już w 1 miesiącu w części tylnej jelita wyodrębnia się jako końcowy jego odcinek — stek (cloaca), z którego ponadto przejściowo wyrasta ślepo kończący się uchyłek jelita, wnikający do ogona zarodka; stanowi on jelito ogonowe, które zanika już w początku 2 miesiąca wraz z zanikiem ogona.

Rozwój ślepo kończących się części czaszkowego i ogonowego odcinka cewy jelitowej ma wiele podobnych cech: oba przedłużają się ektodermalnymi przystawkami (zatoką ustną i zatoką odbytową). Dopiero po przerwaniu się przegrody (błony policzkowo-gardłowej i błony stekowej) oddzielającej ckto-dcrmalne i entodermalne części przewodu powstaje jelito głowowe i jelito tylne. W dalszym ciągu rozwoju oba te odcinki dzielą się na dwa piętra; z części czaszkowej (pierwotnej jamy ustnej) powstanie właściwa jama ustna i jama nosowa, z części ogonowej (steku) z jednej strony odbytnica, z drugiej zaś pęcherz moczowy oraz zatoka moczowc-płciowa. Tylko tylny odcinek jelita głowowego (późniejsze gardło) pozostaje niepodzielny.

Podobne prace

Do góry