Ocena brak

Rynek pracy

Autor /Alana Dodano /03.05.2011

 

Rynek pracy to bardzo istotny element obok rynku towarowego, pieniężnego i kapitałowego. R. pracy tworzy relacja - popyt i podaż pracy. Elementem równowagi tego rynku jest płaca.

Podaż pracy: zatrudnieni+bezrobotni szukający pracy; nie włącza się tutaj biernych zawodowo, którzy nie pracują i nie szukają pracy z wyboru.

Podaż zależy od :

  • sytuacji demograficznej kraju

  • polityki socjalnej państwa

  • polityki oświatowej

  • polityki rynku pracy

  • mobilności pracowniczej

  • emigracji i importu siły roboczej.

 

Popyt - miejsca pracy do obsadzenia: obsadzone miejsca pracy i nieobsadzone - czasowo wolne.

Zależy on od:

  • polityki makroekonomicznej państwa

  • polityki przestrzennego zagospodarowania kraju

  • koniunktury gospodarczej

  • postępu technicznego.

 

Teoretycznie rynek pracy powinien pozostawać w równowadze. Faktycznie mogą jednak powstawać monopole zarówno pracodawców jak i pracowników, którzy prowadzą grę rynkową.

Cząstkowe rynki pracy:

  • rodzaj zawodu, płci, kwalifikacje, firmy, działy, regiony;

  • wysokość wynagrodzenia, uciążliwość pracy, możliwość kariery;

  • zasady ruchliwości zawodowej, ryzyko bezrobocia; przedś. użyteczności publicznej raczej będą istnieć.

Rynek oficjalny: regulowany przez ustawodawstwo pracy;

Rynek nielegalny: związany z szarą sferą, nielegalne zatrudnienie, nielegalne, płatne pośrednictwo pracy, naruszanie praw pracowników.

 

Pożądana sytuacja na rynku pracy to równowaga, ale w rzeczywistości występują nierównowagi podaży i popytu.

Koncepcje pożądanego stanu rynku pracy:

1. koncepcja pełnego zatrudnienia ( niesłuszna wg. Pawlaka ) : każdy ma mieć zagwarantowane mniejsze pracy; skutki pozytywne: każdy miał płacę i pracę; negatywne: niskie zarobki, niskie morale pracy - przymuszanie do pracy ekonomicznie i administracyjnie, ukryte bezrobocie - przerosty zatrudnienia w firmach; wysokie koszty osobowe przedsiębiorstw;przerzucenie na firmy obowiązku świadczeń socjalnych .

2. koncepcja zatrudnienia optymalnego: zatrudnienie kształtowane racjonalnie, w odniesieniu do potrzeb; pełne zatrudnienie potrzebne do produkcji; państwo prowadzi politykę socjalną; skutki pozytywne: dostosowanie kosztów do potrzeb, racjonalizacja, wyższe zarobki, motywacja do pracy, prawidłowa alokacja siły roboczej; skutek negatywny: bezrobocie.

 

BEZROBOCIE: niepełne zatrudnienie; podaż siły roboczej> popyt; w Polsce obecnie wynosi ok. 15%, w krajach Europy Zachodniej: od kilku do 10-12%;

Bezrobotny: definicja wg. Międzynarodowej Organizacji Pracy: osoba niepracująca, nie wykonująca min. 1h pracy w tygodniu, jednocześnie aktywnie poszukująca pracy;

Def. stosowana w Polsce: osoba zdolna i gotowa do podjęcia pracy w ramach umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, ale która pozostaje bez pracy, nie uczy się w szkole, jest zarejestrowana w rejonowym urzędzie pracy, ukończyła 18 lat, nie ukończyła 60 - kobiety lub 65 - mężczyźni i nie nabyła prawa do emerytury, ani ona, ani współmałżonek nie jest właścicielem gosp. rolnego o powierzchni min. 1ha i nie prowadzi pozarolniczej działalności gosp. lub nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności.

PAŃSTWOWA POLITYKA RYNKU PRACY:

Dwa kierunki polityki państwa: p. aktywna lub pasywna:

aktywna: państwo chce zwiększyć popyt na siłę roboczą - tworzenie nowych miejsc pracy, subsydiowanie zatrudnienia i płac, promowanie przdsiębiorczości, działalność edukacyjna;

pasywna: zmniejszenie podaży siły roboczej: elastyczne ustalanie wieku emerytalnego - wcześniejsze emerytury, operowanie czasem pracy - np. skracanie; zasiłki i pomoc dla bezrobotnych - osłona socjalna; przedłużanie okresu kształcenia, czasu służby wojskowej.

 

Podobne prace

Do góry