Ocena brak

Rybitwa popielata

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Latając corocznie z Arktyki do An­tarktyki i z powrotem, rybitwa popie­lata podejmuje najprawdopodobniej najdłuższe wędrówki spośród wszyst­kich żywych istot. W ciągu roku pokonuje ona około 35000 km.
Rybitwa popielata żywi się małymi rybkami i skorupiakami, takimi jak krewetki, dlate­go gniazduje w rejonach chłodnych mórz północnej półkuli, które obfitują w tego typu po­karm. Najliczniej występuje za kołem polarnym, wzdłuż wybrzeży Grenlandii, północnej Kanady, Alaski i Rosji, a także na wielu małych północnych wyspach. Inne jej populacje zasiedlają tundrę i ży­wią się owadami wodnymi oraz słodkowodnymi rybami. Jej kolonie spotyka się także na obszarach wysuniętych bardziej na południe - na Bałtyku, Morzu Północnym, na wybrzeżach Wielkiej Bry­tanii, Francji i Irlandii oraz wschodnich wybrze­żach Stanów Zjednoczonych.
Na większości obszaru występowania rybitw popielatych ziemia nie jest porośnięta roślinnością lub roślinność jest rzadka, gdyż wieją tam silne wiatry, panują chłody, a fale morskie gwałtownie rozbijają się o brzegi. Oznacza to, że rybitwy muszą zakładać gniazda w miejscach nieosłoniętych. Zakładanie gniazd w miejscach pozbawionych roślin­ności ma jednak swoje dobre strony, ponieważ utrudnia to drapieżnikom, takim jak na przykład szczury, niezauważalne podejście do gniazd. Naj­większym zagrożeniem dla lęgów tego gniazdu­jącego na ziemi ptaka są jednak lisy polarne i wydrzyki. Rybitwy bronią się przed drapieżnikami w trojaki sposób.

Obrona gniazda
Pierwszym z nich jest zakładanie gniazd w miej­scach takich jak małe, oddalone od brzegu wyspy, do których lisy i inne naziemne drapieżniki mają utrudniony dostęp. Drugim jest gniazdowanie w koloniach, składających się często z setek lub nawet tysięcy par. Gniazda są położone blisko sie­bie, toteż każde z nich jest bronione przez wiele ptaków. Kiedy zbliża się drapieżnik, wszystkie ptaki natychmiast wzbijają się w powietrze, a każda para kołuje nad swym gniazdem. Jeśli napastnik zbliży się do ich rejonu, ptaki atakują go, toteż lis lub szczur próbujący wkroczyć do kolonii jest rów­nocześnie przepędzany przez dziesiątki rybitw. Ptaki bronią kolonii z wielką zaciekłością, prze­latując tuż nad głową napastnika. Pomimo małej wielkości i delikatnej budowy ciała, działając w grupie, mogą skutecznie odstraszać drapieżniki wiele razy większe od nich samych. Człowiek wkraczający na teren kolonii rybitw ryzykuje, że zostanie dotkliwie podziobany.
Ostatnim sposobem obrony lęgów rybitwy po­pielatej jest kamuflaż. Jaja i pisklęta mają upie­rzenie w ciemne plamy i paski na brązowawym tle, co sprawia, że trudno je dostrzec na gołej ziemi. Na pierwszy znak ostrzegający przed niebezpie­czeństwem pisklęta przywierają do podłoża i cał­kowicie nieruchomieją. Drapieżnik uciekający przed atakami dorosłych rybitw ma trudności z zo­baczeniem ich gniazd i może być odgoniony, zanim porwie pisklę lub jajo.

Wybór miejsca na gniazdo
Raz dokonawszy wyboru miejsca na założenie gniazda gwarantującego bezpieczeństwo potom­stwu i położonego blisko dobrych żerowisk, rybi­twy popielate lęgną się w jego obrębie przez wiele kolejnych lat. Potrafią do niego powracać nawet z miejsc znajdujących się na drugiej półkuli. Także wiele młodych ptaków powraca do okolic, w któ­rych przyszły na świat, w wyniku czego, w sprzyja­jących warunkach, kolonia stopniowo rozrasta się.
Ptaki konkurują ze sobą o zajęcie miejsca na gniazdo w centrum kolonii. Tutaj ryzyko utraty jaj i piskląt jest mniejsze niż na obrzeżach, ponieważ rejon ten jest broniony praktycznie przez wszystkie gniazdujące pary. Młode ptaki powracające do kolonii i przystępujące do rozrodu po raz pierw­szy są zmuszone do zakładania gniazd na peryfe­riach i zdobywają najlepsze miejsca w centrum dopiero, gdy nabiorą więcej doświadczenia.

Ryzykowne lęgi
Młode rybitwy popielate przystępują po raz pierw­szy do lęgów w trzecim roku życia. Ich pierwsze lęgi zwykle kończą się niepowodzeniem. Jest tak częściowo dlatego, że muszą zakładać gniazda w miejscach najbardziej narażonych na ataki dra­pieżników oraz dlatego, że wyprowadzenie mło­dych wymaga dużej sprawności łowieckiej. Rybitwy popielate polują na ryby pikując w morze z wysokości do 10 m, dlatego nie jest im łatwo schwytać szybko pływający cel ataku.
Mają także kłopoty z doniesieniem zdobyczy do kolonii. Wydrzyki pasożytne są wyspecjalizowane w atakowaniu innych ptaków i odbieraniu im upolowanych ofiar. W piracki sposób patrolują prze­strzeń powietrzną wokół kolonii i gdy rybitwy pośpiesznie lecą do gniazd ze zwisającymi z dzio­ba rybkami, gonią za nimi, starając się zmusić je do wypuszczenia ofiar. Czasami rybitwy wymyka­ją się takim napastnikom, jednak często puszcza­ją zdobycz, która staje się łupem wydrzyków. W efekcie rybitwy muszą powracać na łowisko i zaczynać wszystko od nowa.

Brak pokarmu
Drapieżniki i wydrzyki stanowią stałe zagrożenie, jednak rybitwy popielate potrafią dawać sobie z nimi radę, a chociaż wiele par ma kłopoty z wy­prowadzeniem młodych, to większości zwykle się to udaje. Największe problemy pojawiają się wtedy, gdy jest mało pokarmu. Może dojść do tego z przyczyn naturalnych. Czasami ławice ryb nie poja­wiają się albo składają się z osobników zbyt dużych, aby mogły być połknięte przez pisklęta. Zda­rza się, że polowanie uniemożliwiają zmienne wia­try i w efekcie pisklęta zdychają z głodu. Z braku pokarmu pod koniec lat osiemdziesiątych naszego wieku w wielu dużych koloniach rybitw popiela­tych na północy Wielkiej Brytanii nie zostało wy­prowadzone ani jedno młode. Uważa się, że głów­ną przyczyną było nadmierne rybołówstwo. Małe rybki (głównie tobiasze), które stanowią główne pożywienie rybitw, zostały wyłowione i zamie­nione na tran oraz paszę dla zwierząt domowych.

Zdumiewająca wędrówka
Pod koniec okresu lęgowego rybitwy popielate roz­poczynają swoją wędrówkę. Kiedy nasze lato koń­czy się, odlatują na południe, unikając w ten spo­sób wichrów i mroźnej zimy. Dolatują do mórz południowych, gdy jest tam pełnia lata. Te osob­niki, które dotrą aż do lądolodu Antarktydy, będą mogły polować na ryby przez całą dobę.

Rybitwa popielata (Sterna paradisea) należy do rodziny Sternidae
Długość: 33-38 cm
Rozpiętość skrzydeł: 80 cm
Masa: 100-115 g
Wielkość zniesienia: 2-3 jaja
Wysiadywanie: 22 dni
Młode zaczynają latać mając 3-4 tygodnie

Do góry