Ocena brak

Rybitwa popielata

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Bardzo podobna do nieco mniejszej rybitwy rzecznej; dł. 38-35 cm. Główną cechą rozróżniającą oba gatunki jest dziób: czerwony u rybitwy popielatej przez cały okres lęgowy (jedynie z małą czarną plamką na czubku), natomiast u rybitwy rzecznej prawie W (od końca) także czerwonego dzioba jest czarna. Ta cecha zawodzi w zimie, gdy oba gatunki mają czarne dzioby i czasami na wiosnę w okresie zmiany jego koloru.

Rybitwa popielata ma bardzo krótkie nogi, pierś w odcieniu jasnopo-pielatym, policzki całkiem białe. Końce skrzydeł (zewnętizne lotki l-rzędowe) widziane z dołu wydają się szarawe z ciemniejszym brzegiem; u rybitwy rzecznej dolna powierzchnia skrzydeł ciemnoszara z szerszym czarnym paskiem na końcu skrzydła. W szacie spoczynkowej biała plama na czole większa niż u rybitwy rzecznej. Głos: ostre „kiraa" w obronie gniazda.  

Środowisko: Rybitwa popielata jest na północy Europy „zamiennikiem" rybitwy rzecznej, chociaż areały lęgowe obu gatunków zahaczają o siebie, a ptaki czasami gnieżdżą się wspólnie w mieszanych koloniach, na przykład na wybrzeżach Morza Północnego i Bałtyku. Rybitwy popielate występują we wszystkich krajach wokół Bieguna Północnego. Na Bałtyku gnieździ się na szerach: małych, częściowo wynurzonych, płaskich skalnych wysepkach przybrzeżnych omywanych pizez fale, podczas gdy rybitwa rzeczna zajmuje wyspy na spokojnych słodkich wodach blisko wybrzeży.

Rybitwa popielata na północy zakłada gniazda na płaskich, skalistych wyspach, w żwirowych łożyskach rzek na wybrzeżach, wśród piaszczystych wydm, na plażach porośniętych trawami, w tundrze porostowej w pobliżu wybrzeży i w innych podobnych miejscach. Pojedyncze ptaki widuje się także w głębi lądu nad rzekami i jeziorami. W Polsce lęgnie się sporadycznie; pojedyncze gniazda znajdowano w koloniach rybitwy rzecznej nad jeziorami Gardno i Łebsko i w ujściu Wisły.

Poza okresem lęgowym rybitwy popielate są ptakami morskimi. Wśród ptaków wędrownych są rekordzistami: przemierzają najdłuższe trasy. Odlot z terenów lęgowych zaczyna się już pod koniec lipca, osiąga w sierpniu swoje apogeum i kończy się we wrześniu. Raki lecą wzdłuż wybrzeży, przelatują także Atlantyk i zimują na koniec w strefie kry lodowej na antarktycznych morzach Weddela i Rossa. Przebywają zatem ok. 18000 km. W dodatku ptaki ze wschodniej Syberii nie przelatują Pacyfiku najkrótszą drogą przez Japonię, lecz wybierają drogę wzdłuż wybrzeży Oceanu Ar-ktycznego w kierunku zachodnim i dalej przez Atlantyk. Rybitwy popielate spędzają więcej czasu przy świetle dziennym niż jakiekolwiek inne zwierzę na świecie: przez 8 miesięcy w roku żyją w słońcu dnia polarnego.

Lęgi: Gnieżdżą się w luźnych, zwykle niewielkich koloniach, w których gniazda oddalone są od siebie dokładnie o 12 m. Często wyszukują nowych miejsc do gniazdowania. Zwykle kolonie lęgowe są zasiedlane w maju. Ptaki prezentują w tym czasie typowy dla rybitw „taniec z rybką": samiec z rybą w dziobie drepcze wokół wybranej samicy i przekazuje jej zdobycz; gdy ona zjada prezent, on stoi obok z uniesionymi, nieco zgiętymi skrzydłami.

Naukowcy badający zachowanie tych ptaków zauważyli, że niektóre samce pozwalają się adorować jak samice i biorą rybę-prezent od starającego się samca. Potem jednak odlatują i zjadają rybę same lub przekazują ją zapewne swojej samicy. Okres lęgowy w maju i czerwcu; w zniesieniu 2 jaja, rzadziej 3 lub 1, długości 40 mm, wysiadywane przez 21-22 dni. Wysiadują oboje rodzice i w razie zagrożenia bronią lęgu atakami z powietrza; mimo to wiele jaj i piskląt pada łupem mew i wy-drzyków.

Pożywienie: Rybitwa popielata jest wyjątkowo zręcznym i skutecznym łowcą polującym z lotu pikującego. Łowi małe rybki, owady wodne, skorupiaki; na zimowiskach na południowej półkuli żywi się prawie wyłącznie krylem (małymi skorupiakami unoszącymi się w ogromnych ilościach w toni morskiej), którym żywią się także niektóre gatunki wielorybów.

Podobne prace

Do góry