Ocena brak

Rozwój osobowości w interpretacji K. LEWINA

Autor /Wiesio123 Dodano /05.07.2011

Lewin uważa, że dziedziczność i dojrzewanie odgrywa pewną role w rozwoju, ale ponieważ dziedziczność i dojrzewanie to fakty biologiczne i wraz ze zjawiskami fizycznymi i społecznymi istnieją poza przestrzenią życiową, ignoruje je w swej teorii pola.

Zmiany w zachowaniu zachodzące w trakcie rozwoju Lewin przedstawia za pomocą pojęć teorii pola:

RÓŻNORODNOŚĆ – z wiekiem wzrasta różnorodność czynności, emocji, potrzeb, wiadomości, powiązań społecznych

ORGANIZACJA – zachowanie bardziej złożone i skomplikowane (dziecko starsze potrafi podejmować kilka różnych czynności w danym odcinku czasu)

ROZSZERZANIE OBSZARÓW AKTYWNOŚCI – starsze dziecko ma większą swobodę ruchu niż małe

WZAJEMNA ZALEŻNOŚĆ ZACHOWAŃ u niemowlęcia obserwuje się „rozlane reakcje” całego ciała, Lewin nazywa to zachowanie prostą wzajemną zależnością stanem niezróżnicowanym

w miarę wzrostu dojrzałości z ogólnej aktywności wyodrębniają się wskutek różnicowania wyspecjalizowane i niezależne formy działania

WZAJEMNA ZALEŻNOŚĆ WYNIKAJĄCA ZE ZORGANIZOWANIA – polega na łączeniu i zespalaniu odrębnych czynności czy potrzeb w większą całość np. budowanie domu

STOPIEŃ REALIZMU – w miarę wzrostu jednostka zwykle jest nastawiona bardziej realistycznie

Reasumując: w trakcie rozwoju zachodzą zmiany w:

  • różnorodności

  • złożoności

  • zakresie aktywności

  • w stopniu organizacji, integracji aktywności

Aby wyjaśnić te zmiany Lewin posługuje się konstruktami.

Jednym z kluczowych pojęć TEORII ROZWOJU OSOBOWOŚCI (które stosuje się do wszystkich aspektów przestrzeni życiowej) jest:

RÓŻNICOWANIE def. wzrost liczby części danej całości

np. wraz z wiekiem liczba regionów w sferze wewnętrzno- osobistej wzrasta, regiony napięciowe i środowisko psychologiczne są bardziej zróżnicowane

wymiar czasu różnicuje się : przeszłość odległa, bliska, teraźniejszość, przyszłość odległa, bliska

wymiar realności-nierealności różnicuje się bardziej

WŁAŚCIWOŚCI GRANICY

wzrost liczby granic w wyniku większego zróżnicowania osoby i środowiska psychologicznego

granice różnią się swą siłą (słabsze u dziecka, mocniejsze u dorosłego) np. granica między dzieckiem a środowiskiem psychologicznym jest słabsza, dziecko jest bardziej podatne na wpływ środowiska; słabość granic w sferze wewnętrzno- osobistej dziecka oznacza, że u niego łatwiej niż u dorosłego jedna potrzeba może zastąpić inną

INTEGRACJA z wiekiem (wraz z rozwojem) wzrasta organizacja i integracja zachowania

pojęcie Lewina WZAJEMNA ZALEŻNOŚĆ WYNIKAJĄCA Z ZORGANIZOWANIA

by zrozumieć to pojęcie należy przeciwstawić go prostej wzajemnej zależności regionów:

  • w miarę rozwoju w procesie dojrzewania wpływ sąsiednich regionów napięciowych na siebie traci swe cechy charakterystyczne dla okresu niemowlęctwa (wzajemność i przeciwstawność),

  • na miejsce prostej wzajemnej zależności wprowadzona zostaje relacja typu kierujący-kierowany - wzajemna zależność wynikająca z zorganizowania

np. region wewnętrzno- osobisty potrafi podporządkować swym celom motorykę lub wpływać na spostrzeganie.

  • napięcie nie przenika między regionami jedynie na zasadzie bliskości, rozwija się selektywność, dzięki której systemy oddalone od siebie mogą dominować nad sobą, czyli kierować jeden drugim

  • może zostać ustalona hierarchia relacji dominacji-podporządkowania np. osoba starsza potrafi opracować i zrealizować skomplikowany plan działania.

Wg Lewina rozwój jest procesem ciągłym, w którym trudno jest wyróżnić odrębne stadia, choć twierdzi, że ważne zmiany rozwojowe zachodzą ok. 3 r.ż., potem okres względnej stabilności do okresu dorastania, okresu dynamicznej reorganizacji doprowadzającego ostatecznie do stabilizacji wieku dojrzałego.

Analizując rozwój Lewin stosuje następujące pojęcia teorii pola: różnicowanie, zmiany stanu granic, organizacja i integracja.

Wzrostowi dojrzałości towarzyszy większe zróżnicowanie osoby, jak i środowiska psychologicznego, zwiększenie siły granic, bardziej zorganizowana sieć hierarchicznych i selektywnych relacji między regionami napięciowymi.

Lewin sądzi, iż posługiwanie się skalą wieku nie wystarczy dla zrozumienia rozwoju psychicznego. Od skali wieku istotniejszy jest stopień zróżnicowania, integracji. Psychologia musi zająć się wykrywaniem faktów współistniejących i dynamicznie powiązanych, jako warunków do zmian zachodzących w czasie. (Nie wystarczy powiedzieć, że sześciolatki robią takie rzeczy, których nie robią trzylatki. Trzeba wyjaśnić tę zmianę za pomocą pojęcia teorii pola)

Każda teoria rozwoju musi uwzględnić występujące od czasu do czasu regresje.

REGRESJA to wszelkie przejście do bardziej pierwotnej formy zachowania, niezależnie od tego czy dana osoba kiedykolwiek zachowywała się w ten sposób. Przy badaniu regresji eksperymentator może posługiwać się normami wieku, ustalonymi dla różnych czynności. Lewin przeprowadził badania i stwierdził, że czynnikiem powodującym regresję jest frustracja.

Podobne prace

Do góry