Ocena brak

Rozwój noworodka w pierwszym miesiącu życia

Autor /bananowiec Dodano /24.01.2014

Poniżej opisano edukację sensomotoryczną niemowląt prezentujących różne warianty rozwoju w zakresie szeroko pojętej normy napięcia posturalnego. Rozwój niemowląt z napięciem prawidłowym (normotonia) przedstawiono w pełnym zakresie, natomiast w przypadku typu spastoidainego i atetoidalnego wskazano na najbardziej specyficzne dla poszczególnych etapów rozwoju formy zachowań posturalno-motorycznych.

PI ER WSZ Y MIESIĄ C ŻYCIA

Reprezentatywne umiejętności w 1 miesiącu życia:

•    w supinacji ułożenie głowy raz na prawą raz na lewą stronę

•    w pronacji podejmowanie prób przekładania głowy z boku na bok

Rozwój w supinacji

W leżeniu tyłem, tułów noworodka przylega do podłoża, głowa zawsze ułożona jest asymetrycznie, ale zrotowana jest raz w prawo, raz w lewo.

Dziecko nie ma jeszcze możliwości utrzymania głowy w linii środkowej ciała, ale potrafi ją "przekraczać" podczas obracania głowy. Jeżeli noworodek zbyt silnie skręci głowę w bok - to całe ciało obróci się w bloku w tę samą stronę, ze względu na aktywny odruch toniczny szyjny prostujący zanikający po ok. 6 tyg. życia, tzn. mniej więcej w okresie pojawienia się ATOS (asymetryczny toniczny odruch szyjny), który już umożliwia stabilizowanie ciała podczas obrotów głowy.

W pierwszym miesiącu życia kora wzrokowa jest jeszcze niedojrzała. Noworodek widzi tylko pojedyncze fragmenty obrazu, ma poczucie światła -stąd zwraca głowę w kierunku źródła światła. Gałki oczne poruszają się razem z głową, gdyż nie ma jeszcze rozdzielności pomiędzy ruchem głowy i gałek ocznych. Noworodek nie zauważa swoich rąk, gdyż nie znajdują się w polu jego widz.enia.(2)

Broda przylega do mostka, towarzyszy temu elongacja szyi. Podczas obracania głowy na boki broda także dotyka kiatki piersiowej - czemu towarzyszy przeciwstawny ruch miednicy, umożliwiający względną stabilizację postawy ciała podczas poruszania głową.

Barki ustawione są wysoko, kończyny górne zgięte przy tułowiu, w rotacji wewnętrznej w stawach barkowych, kciuki są schowane, ale dłonie nie są zaciśnięte.

Podczas poruszania kończynami w górę, dziecko trze po twarzy grzbietem dłoni, czasami otwiera przy tej czynności dłoń, ale również drapie się po twarzy

- czyli doświadcza już pewnych ruchów od pronacji do supinacji przedramienia. Po ruchu w górę - kończyna górna wraca w dół, a ręka opiera się o klatkę piersiową. Jest to początek ruchów rotacyjnych w stawie ramiennym.

W 1 miesiącu życia zaznacza się intensywnie odruch Moro - polegający na reakcji wyprostno - odwiedzeńiowej całego ciała. Następuje w wyniku zachwiania płaszczyzny podparcia głowy na skutek szarpnięcia pieluszki, na której dziecko leży, lub nagłego opuszczenia głowy, czyli na skutek czynników zewnętrznych oraz podczas spontanicznego, zbyt gwałtownego ruchu głowy. Wyprost ma charakter nagłego ruchu i obejmuje głowę, kończyny górne wraz z dłońmi, tułów oraz kończyny dolne - przy czym stopy ustawione są w pozycji pośredniej Po maksymalnym wyproście następuje powrót do pozycji zgięciowej. Dzięki temu odruchowi dziecko doświadcza pełnego wyprostu ciała w okresie fizjologicznej dominacji napięcia zgięciowego. Wyprost i odwiedzenie kończyn umożliwiają też przywrócenie stabilnej pozycji ciała -przez poszerzenie płaszczyzny podparcia.

Miednica ustawiona jest w tyłopochyleniu lub pozycji pośredniej, ale podczas kopania kończyną dolną do pełnego wyprostu ustawia się po stronie wyprostowanej kończyny (po stronie kopnięcia) - w przodopochyleniu. Kończyny dolne są zgięte i odwiedzione - to znaczy, że stawy kolanowe są w odległości większej niż biodrowe, a stopy ustawione są w zgięciu grzbietowym.

Podczas kopania dziecko doświadcza wyprostu kończyn dolnych -prostująca się kończyna dolna wykonuje szybki ruch, pozostaje nad podłożem i szybko wraca do zgięcia, stopa znajduje się w ustawieniu pośrednim.

Noworodek przyjmuje pozycję embrionalną którą charakteryzuje fizjologiczna dominacja napięcia zgięciowego. W osi głowa - tułów występuje obniżone napięcie, natomiast na obwodzie dominuje wzmożone napięcie, co umożliwia obwodową stabilizację ciała.

W leżeniu na brzuchu głowa zwrócona jest w bok - w prawą lub lewą stronę. Takie alternatywne położenie głowy jest przejawem pewnej symetrii kontroli głowy. Ważne jest, aby nie dominowała rotacja w jedną ze stron.

Ciężar ciała spoczywa na:

-    policzku

-    kłębach kciuków

-    barkach

-    przyśrodkowych okolicach kolan i stóp.

Środek ciężkości zlokalizowany jest w okolicy szyi - głowa ułożona jest niżej w stosunku do miednicy.

W trakcie rozwoju dochodzi do przesuwania środka ciężkości z góry w dół

-    dzięki postępującej integracji napięcia zginaczy i prostowników posturalnych. W związku z tym, dziecko pod koniec pierwszego miesiąca życia uwalnia z funkcji podporowej policzki.

Kończyny górne noworodka znajdują się w zgięciu, przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej pod klatką piersiową. Barki ustawione są wysoko, łopatki podczas spoczynku są nieaktywne. Noworodek potrafi obracać głowę z boku na bok, przy czym dzięki odruchowi prostowania karku - próbuje w linii środkowej unieść głowę do góry. Próba ta kończy się początkowo utratą kontroli i uderzaniem nosa o podłoże. Dzięki temu dziecko poznaje dotykowo i proprioceptywnie linię środkową ciała. Podczas obracania głowy barki dociskane są do podłoża umożliwiając stabilizację obręczy barkowej -niezbędną do wykonywania ruchów głową.

Odruch unikania sprawia, iż noworodek układa głowę tak, aby się nie udusić. Podczas obracania głowy, broda utrzymywana jest przy klatce piersiowej. Oznacza to, że podczas wykonywania pierwszych ruchów głowy -aktywizowane są nie tylko mięśnie karku, lecz również zginacze szyi i mięśnie piersiowe - co sprzyja integracji napięcia w tym obszarze ciała. Synergistycznemu napięciu podlegają też mięśnie brzucha. Obracając głowę, dziecko zwiększa nacisk na przedramię po stronie twarzowej, w linii środkowej

-    nacisk jest rozłożony równomiernie na oba przedramiona, a następnie ciężar ciała przenoszony jest na przedramię, które pierwotnie było potyliczne. Wraz z uniesieniem głowy łopatki schodzą w dół i na zewnątrz, kąty dolne obniżają się i schodzą w kierunku kręgosłupa. Po przełożeniu głowy, gdy już zbędna jest praca antygrawitacyjna, łopatki znowu podnoszą się do góry. Ruch ślizgania łopatki po ścianie klatki piersiowej stanowi przygotowanie do dysocjacji łopatki względem klatki piersiowej, niezbędnej dla stabilizacji łopatki i prawidłowej mobilności kończyny górnej.

Kończyny dolne są zgięte w stawach biodrowych i kolanowych, z tej pozycji następuje naprzemienne kopanie ze stopą w pozycji pośredniej. Stawy: biodrowe, kolanowe i skokowe ustawione są w rotacji zewnętrznej, miednica uniesiona jest wysoko i najczęściej ustawiona w przodopochyleniu. W zależności od podstawowego napięcia posturalnego mogą występować różne warianty w ustawieniu miednicy.

We wstępie przedstawiona została klasyfikacja rodzajów napięcia posturalnego, poniżej przedstawiony zostanie wpływ poziomu napięcia posturalnego na ustawienie miednicy w okresie noworodkowym.

Noworodek z normotonią posturalną leżąc przodem kopie naprzemiennie kończynami dolnymi, ruchy te są niekontrolowane. Prostując kończynę dolną zaraz ją zgina, w odpowiedzi na odruch rozciągania. Ruch kopania rozpoczyna z pięty i kontynuuje w pozycji pośredniej stopy i palców stóp -umożliwia to integrację napięcia w obrębie kończyn dolnych. Dzięki takiej pracy, noworodek potrafi odepchnąć się kolanem i paluchem od podłoża i przemieszczać w przód, co określane jest jako odruchowe pełzanie.

Stopa noworodka wypełniona jest miękką podściółką tłuszczową i nie ma jeszcze wykształconego sklepienia oraz łuków podłużnych i poprzecznych. W trakcie kopania, opierając się paluchem o podłoże, dziecko stymuluje stawy i mięśnie krótkie stopy, co wpływa na stopniowe kształtowanie jej sklepienia.

Podczas kopania dziecko traci równowagę i opada zazwyczaj na stronę wydłużoną przy czym miednica ustawiona jest w lekkim przodopochyleniu po tej stronie. W związku z tym doświadczeniem poznaje prawidłowy sposób przenoszenia ciężaru ciała oraz naprzemienność ruchów kończyn dolnych.





 

Podobne prace

Do góry