Ocena brak

Rozwój kręgowców jako przejaw aromorfotyzmu zmian organizmów żywych - Bezżuchwowce

Autor /Polikarp Dodano /12.10.2011

Zwierzęta te stanowią najprymitywniejszą gromadę kręgowców. Rozwinęły się ze zbliżonych do lancetnika form bezczaszkowców. Są to organizmy wodne, zamieszkujące morza lub wody słodkie. Prowadzą życie półpasożytnicze - żywią się krwią ryb; niektóre są padlinożercami.

Do cech, świadczących o pierwotności tej grupy, należy zaliczyć brak charakterystycznych dla wyższych kręgowców szczęk i parzystych kończyn (płetw) oraz obecność dobrze rozwiniętej przez całe życie struny grzbietowej (kręgosłup występuje jedynie w postaci zaczątkowej, jako chrzęstne zawiązki kręgów).

Natomiast do nowych progresywnych nabytków ewolucyjnych należą: zróżnicowanie pęcherzyka mózgowego na pięć liniowo położonych odcinków: kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie, tyłomózgowie i zamózgowie; wykształcenie narządów zmysłów jak oczy, nos, wewnętrzne uszy; rozwój chrzęstnego szkieletu w postaci czaszki trzewiowej, stanowiącej rusztowanie aparatu skrzelowego i wargi, oraz chrząstki chroniącej serce.

Wreszcie pojawiają się zaczątki łuków kręgowych w postaci metamerycznych pręcików chrzęstnych leżących parami w osłonce nerwowej; rozwija się serce złożone z czterech kurczliwych pęcherzyków - zatoki żylnej, przedsionka, komory i stożka tętniczego. Układ oddechowy tworzą tzw. skrzela wewnętrzne. Są to parzyste, workowate kieszonki, leżące wewnątrz przedniej części ciała. Woda opłukująca skrzela wpływa do nich i wypływa przez szereg otworków po bokach ciała.

Powstaje aparat wydalniczy w postaci pranerki, złożonej z metamerycznie rozmieszczonych kanalików uchodzących do pary moczowodów. Końce kanalików są skierowane pokrytymi rzęskami lejkami do jamy ciała, skąd bezpośrednio pobierają zbędne produkty przemiany materii. Dodatkowym elementem pranerki są powiązane z kanalikami sploty włosowatych naczyń krwionośnych, tzw. kłębuszki, poprzez które zawarte we krwi zbędne produkty przemiany materii przesączają się osmotycznie do wnętrza kanalika.

Podobne prace

Do góry