Ocena brak

Rozwój historyczny pojęcia osoby prawnej

Autor /Napoleon Dodano /17.11.2011

    Sama osobę prawną stworzono w średniowieczu na podstawie spostrzeżeń iż Rzymianie uznawali nie tylko osoby fizyczne za podmioty praw o obowiązków. Za osoby prawne praw prywatnego uważano:

    a/. gminy (municipia, civitates) - w formie gminy zorganizowane były miasta na prawie rzymskim i latyńskim. Na ich czele stali dwaj urzędnicy - duumwirowie (duumviri), wzorowali na konsulach, zaś reprezentacja społeczeństwa była rada dekurionów, wzorowana na senacie. Osobowość prawna gmin powstała pod koniec republiki, gdy pretor przyznał im w edykcie zdolność procesową, dając tym samym dostęp do praw prywatnych i do obrotu gospodarczego.

    b/. stowarzyszenia (collegia, universitates) - były to zrzeszenia osób fizycznych połączonych wspólnym zawodem, sytuacją majątkową lub kultem religijnym. Aby założyć stowarzyszenie trzeba było trzech osób, aby utrzymać już istniejące - jedną. Początkowa swoboda tworzenia stowarzyszeń zastała ograniczona w czasach pryncypatu, gdzie należało uzyskać zezwolenie udzielane przez senat, a później przez cesarza. Miały one zdolność procesową i odrębność stosunków majątkowych (prawa i długi stowarzyszenia nie są prawami i długami jej członków).

    c/. skarb państwa (fiscus) - wykształcił się w okresie pryncypatu, była to część dochodów państwa, pozostawiona do dyspozycji cesarza. Podlegał przepisom prawa prywatnego i procesu cywilnego. Od dominatu pojęcie skarbu państwa oznaczało całe wpływy państwowe i poddane było przepisom prawa publicznego.

    d/. zakłady dla celów dobroczynnych (piae causae) - powstawały w V VI wieku n.e. Związane były z Kościołem, były to szpitale, przytułki dla bezdomnych, starców i sierot. Ich dochody pochodziły głównie z darowizn. Miały pełnię praw. Gminy i stowarzyszenia uważano za korporacje czyli związek osób fizycznych realizujący dany cel. Natomiast skarb państwa i zakłady uważano za fundacje czyli jednostkę stworzoną z majątku fundatora, aby realizować jego wolę.

Podobne prace

Do góry