Ocena brak

RÓŻNICE POMIĘDZY ŚWIADOMOŚCIĄ PRAWNĄ A PRAWORZĄDNOŚCIĄ

Autor /Ambrozy71 Dodano /29.11.2011

Świadomość prawna nie oznacza jedynie znajomość przepisów i instytucji prawnych przez społeczeństwo, choć ta jest bardzo pożądana i decyduje w poważnym stopniu o kulturze prawnej społeczeństwa.

Świadomość Prawna to ocena obowiązującego prawa przez społeczeństwo i postulaty dotyczące zmiany prawa w pożądanym przez społeczeństwo kierunku.

Oczywiście wyobrażenia są różne stąd i świadomość prawna nie jest w całym społeczeństwie jednakowa. Im większa jest różnica między prawem, które w rzeczywistości istnieje, a takim, które zdaniem społeczeństwa powinno istnieć, tym większa rozbieżność między prawem a świadomością prawną. Prawo i świadomość prawna wywierają na siebie wzajemny wpływ. Długotrwałe i konsekwentne stosowanie przez państwo przepisów, które początkowo wzbudzają sprzeciw społeczeństwa, może stopniowo doprowadzić do przyzwyczajenia i w końcu do ich zaakceptowania. Świadomość prawną tworzy się pod wpływem wyobraźni, o tym, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe. Niezgodność obowiązującego prawa ze świadomością prawną osłabia działanie prawa.

PRAWORZĄDNOŚĆ ,jest to taki stan faktyczny, w którym podstawowe dziedziny stosunków społecznych są uregulowane przepisami prawnymi i przepisy te są przez organy państwowe ściśle przestrzegane.

Na praworządność jak to wynika z przytoczonej definicji składają się dwie przesłanki:

- pierwsza przesłanka praworządności to istnienie stosunkowo szerokiej regulacji prawnej, obejmującej wszystkie istotne dziedziny życia. Nie można mówić o praworządności tam, gdzie prawo jest dopiero w zalążku. Przyjmuje się, że są w państwie, co najmniej dwie dziedziny życia społecznego wymagające uregulowania.

  1. sfera stosunków majątkowych między wszystkimi podmiotami prawa, związanych z wytwarzaniem i wymianą dóbr materialnych

  2. sfera stosunków między państwem i obywatelami, w których państwo występuje z pozycji władczych

Zwłaszcza ta druga dziedzina ma wielkie znaczenie.

- drugim elementem praworządności jest przestrzeganie prawa, przez wszystkie organy państwowe. Powinny one przestrzegać prawo zarówno wtedy, gdy wypełniają swe ustawowe obowiązki wobec obywateli, jak i wtedy, gdy zmierzają do wyegzekwowania ciążących na obywatelach obowiązków. Szczególne znaczenie ma rygorystyczne stosowanie się do przepisów organów uprawnionych do stosowania przymusu i organów wymiaru sprawiedliwości. Każde naruszenie prawa przez te organy nad wyraz niebezpieczne, prowadzące z reguły do naruszenia swobód obywateli.

Praworządność w państwie stwarza atmosferę zaufania i daje każdemu obywatelowi pewność, że jego prawa będą respektowane i chronione, a jego obowiązki – podobnie jak obowiązki innych – skrupulatnie egzekwowane. Łamanie praworządności przez organy państwowe natychmiast podważa zaufanie do aparatu państwowego, a jego odbudowa jest procesem trudnym i długotrwałym. Dlatego naruszenie praworządności powinno być szczególnie bezlitośnie tępione.

Ustroje współczesnych państw stwarzają zazwyczaj warunki do wprowadzenia pełnej praworządności. Warunki te nazywane są nie, kiedy – z pewną przesadą – materialnymi gwarancjami praworządności. System taki składa się z poszczególnych form społecznej kontroli. Formy te nazywamy formalnymi albo prawnymi gwarancjami praworządności. Najskuteczniejszym środkiem zapewnienia praworządności w działaniu administracji państwowej jest wprowadzenie sądownictwa administracyjnego tzn. sądów rozstrzygających skargi obywateli na decyzje organów administracji państwowej i ustalających, czy są one zgodne z prawem i czy mieszczą się w ramach kompetencji danego organu. Stopień poszanowania prawa przez obywateli decyduje jedynie o ładzie i jest wykładnikiem stopnia świadomości prawnej społeczeństwa.

Do góry