Ocena brak

Rozbicie dzielnicowe - Początki społeczeństwa stanowego

Autor /Racibor Dodano /03.11.2011

Ważne przemiany dokonały się w XIIIw. w strukturze społeczeństwa polskiego. Ich istotą był proces niwelacji różnic w grupach społecznych podporządkowanych prawu książęcemu i równocześnie wytwarzania się większych grup typu stanowego. Przez pozyskiwanie ogólnych przywilejów grupy te coraz bardziej się w stosunku do siebie zamykały, a uprzywilejowanie stałwało niekiedy ponad różnicami majątkowymi, a nawet klasowymi.

Najpierw wyodrębniło się duchowieństwo. Stało się to w I poł. XIIIw. Dużą rolę w tym procesie odegrały reformy arcybiskupa gnieźnieńskiego Henryka Kietlicza (1199-1219). Zaraz po tym, w XIV w. zamknął się stan szlachecki. Już wcześniej pojawiały się rozmaite uprawnienia tej warstwy, które można nazwać prawem rycerskim. Ze społeczeństwa zaczęli się wyłaniać urzędnicy.

Stan mieszczański tworzył się niejako samorzutnie w wyniku organizowania gmin miejskich. Przywileje lokacyjne określa.ły stosunek prawny i fiskalny mieszczan do panującego, tzn. zwalniały ich od podległości sądom i urzędnikom państwowym, a gwarantowały odrębne sądownictwo prawa niemieckiego.

Stan włościański wreszcie tworzył się nie przez nadawanie specjalnych przywilejów, ale w wyniku wyodrębniania się innych stanów. Tylko we wsiach na prawie niemieckim można mówić o analogiach ze stanem mieszczańskim.

Podobne prace

Do góry