Ocena brak

Rozbicie dzielnicowe - Kultura Polski w X - XII w.

Autor /Racibor Dodano /03.11.2011

Rozwój kultury w tych wiekach był bardzo nierównomierny w różnych warstwach społecznych. Ludność wiejska pozostawała właściwie wciąż pogańska, mimo przyjęcia nowej wiary. Jeszcze długo w nowej religii mieściły się stare treści. Nie wszyscy byli objęci organizacją kościelną, bowiem była ona związana na razie z grodami, dworami... Właściwa sieć parafialna wytworzyła się dopiero w XIIw. Inne było tempo kultury jeśli chodzi o ośrodki życia miejskiego. Siłą rzeczy bardzo szybko rozwijała się tu produkcja rzemieślnicza, która musiała odpowiadać wymogom odbiorców. Potrzeby w zakresie ubiorów pokrywał już wtedy import tkanin i innych przedmiotów zbytku. Żony książąt, możnych, rycerzy same hhaftowały, szyły, tkały nie tylko na potrzeby własne. W tej warstwie społecznej najszybciej dokonały się zmiany obyczajowe.

Nowe wytwory kultury służyły głównie państwu feudalnemu i niedużej grupie możnych. Powstawały na ich zamówienie. Wśród wzorców dóbr kulturalnych tej epoki prym wiedli przybysze z zewnątrz. Doskonale władali pismem. Język, który czynił kulturę ekskluzywną, był znakomitym środkiem wymiany myśli, poglądów i ideałów w Europie. Sztuka tej epoki była również wytworem przybyszów, ale znajdowała swoich twórców także w rzemieślnikach rodzimych. Dzieła sztuki były nie tylko środkiem wyrazu artystycznego, ale także środkiem przekazu informacji, treści światopoglądowej, nawet politycznej propagandy. Sięgały głębiej, niż teksty literackie, pisane po łacinie.

Silną wymowę miała także architektura sakralna. Czasem budowle takie służyły do obrony, były więc wyrazem siły. Po śmierci Mieszka II dała o sobie znać reakcja pogańska. Pojawiły się trudnośći z odnową organizacji kościelnej. Zaczyna się rozwijać piśmiennictwo. Kontynuowane są zapiski rocznikarskie.

Jeśli chodzi o budowle, obok tradycyjnego budownictwa drewnianego, pojawia się także budownictwo kamienne. Każda budowla ma swoją wymowę, przekazuje jakąś treść. Podobnie jest z rzeźbami.

W Polsce pojawiają się klasztory i zakony. Rozpowszechniają się na coraz większą skalę.

W XIII wieku zaszły znaczne zmiany w polskiej kulturze. Po pierwsze rozszerzył się znacznie zasięg odbiorców. Wciąż jeszcze ośrodkami wyższej kultury były siedziby biskupów. Pojawiają się szkoły parafialne, przez co znacznie poszerza się krąg "odbiorców" Kościoła. Zmienił się także zasięg oddziaływania klasztorów - bardzo zbliżyli się do ludzi. XIII stulecie uchodzi za wiek złoty polskiego rocznikarstwa. Zmienił się ich charakter, pojawiały się nowe roczniki.

Polacy coraz częściej udawali się na studia zagraniczne, a nierzadko przyczyniali się do rozwoju mysli w skali europejskiej. Polacy zaczęli zdobywać pewne cele, osiągać sukcesy na tle międzynarodowym.

Duże były również osiągnięcia w zakresie kultury materialnej. Upowszechniły się nowe narzędzia przemysłowe. Przyczyniły się one do podniesienia jakości wyrobów polskich. Zaczęto wykorzystywać energię wodną dzięki młynom.

W sztuce dokonał się przełom - przejście od form romańskich do gotyckich. Rozwija się też dość poważnie sztuka złotnicza.

Charakterystczny dla całej tej "epoki" jest wzrost znaczenia twórczości rodzimej. Mimo ogólnochrześcijańskich motywów i przejmowaniu form z Zachodu, sztuka staje się coraz bardziej dostępna dla ogółu.

Podobne prace

Do góry