Ocena brak

Rośliny lecznicze z ogrodu

Autor /Olaf555 Dodano /16.01.2012

Niektóre nasze rośliny warzywne i przyprawowe wykazują też działanie lecznicze i dlatego od dawna są stosowane także w lecznictwie.

Kapusta biała (Brassica oleracea) zawiera zasady i witaminę „U" (ulcus = wrzód). Świeży sok pomaga przy nad-kwasocie żołądka oraz wrzodach żołądka i dwunastnicy. Stosuje się go przez 2-3 tygodnie pijąc codziennie 1/2 do 1 litra. Wśród roślin przeciwdziałających wzdęciom należy na pierwszym miejscu wymienić występujący u nas także dziko kminek zwyczajny (Carum carvi), którego owoce zawierają olejek eteryczny i tłusty olej. Działa on także znakomicie przy wszelkich kurczach jelit. Anyżek, koper włoski i kolendra zostały już omówione; dalszymi roślinami są: bazylia pospolita (Ocimum basilicum) i koper ogrodowy (Anethum graveolens). Te przyprawy działają również na laktację u przyszłych i karmiących matek.

Chrzan pospolity (Armoracia lapathitolia lub rusticana) zawiera różne substancje pobudzające. Okładami z chrzanu można leczyć kaszel, a także dolegliwości reumatyczne. Wewnętrznie chrzan działa pobudzająco na żołądek przy braku apetytu, oczyszczająco przy niedomaganiach jelit i lekko pobudzająco na nerki.

Czosnek pospolity (Allium sativum) tak, jak i dziki czosnek niedźwiedzi, zawiera olejki eteryczne ze związkami siarczków, a ponadto allicynę, która działa na jelita dezynfekująco i bakteriostatycznie. Zawiera również witaminy (A, B, C), enzymy, cholinę, rodonaty obniżające ciśnienie krwi, inulinę i antybiotyki roślinne. Czosnek podaje się przy biegunce, zapaleniu jelit i jako środek przeciw robakom; zapobiegawczo i wspomagająco - także przeciwko miażdżycy i (zwykle z tym związanemu) podwyższonemu ciśnieniu krwi. Związki siarkowe są wydzielane po kilku godzinach przez skórę i błony śluzowe. Jeśli tego charakterystycznego zapachu nie ma (jak przy niektórych gotowych preparatach), to znaczy, że środek nie działa. Jedynie pierwszy zapach z żołądka daje się złagodzić bez szkody. Czosnek powinno się stosować możliwie w stanie świeżym. W celu przygotowania lewatywy skutecznej przy rozstroju jelit należy rozgnieść 5-10 ząbków, krótko zagotować i pozwolić naciągnąć przez 5 min pod przykryciem.

Szparag lekarski (Asparagus officinatis) zawiera kwas asparaginowy, który nadaje moczowi zapach merkaptanu metylowego oraz saponiny, garbniki, rutynę, sole potasu i fluoru. Jako jarzyna albo pity jako wywar szparag działa moczopędnie, zapobiega tworzeniu kamieni nerkowych i pęcherzowych, a także pomaga na papkę, którą zjada się rano, na czczo. Po 3 godzinach zażywa się na przeczyszczenie 2 LS oleju rycynowego. Dorośli muszą niekiedy zwiększać ilość pestek z dyni.

Buraki zwyczajne (Beta vulgaris) zawierają czerwony barwnik - antocjan, który zabarwia na czerwono mocz i stolec, oraz glikozyd - betainę, która ma bezpośrenie działanie na komórki miąższu wątroby. Świeży sok stosowany jest od dawna w biologicznym leczeniu raka, ponieważ w istotny sposób poprawia zaopatrzenie w tlen komórek organizmu. Zażywa się go przez wiele miesięcy - codziennie 1/2 I soku rozcieńczonego litrem maślanki.

Tymianek właściwy (Thymus vulgaris) jest ważnym środkiem przeciwkaszlo-wym. Działa rozkurczowo przy ostrym i chronicznym zapaleniu oskrzeli i ułatwia odksztuszanie śluzu. Jego olejek eteryczprzy zapaleniach pęcherza.

Seler zwyczajny (Apium graveolens) ma działanie odwadniające i jest łagodnym afrodyzjakiem, zatem wskazany jest przy impotencji wynikający z ogólnego osłabienia.

Również trybula ogrodowa (An-thriscus cerefolium) wzmaga lekko wydzielanie moczu, podobnie jak pietruszka zwyczajna (Petroselinum hortense = P. sativum), której olejek eteryczny zawiera apiol i apiinę; poza tym jest ona bogata w witaminę C. Niezupełnie nieszkodliwy apiol (najbardziej skoncentrowany w nasionach) może podrażniać błony śluzowe żołądka i jelit. Przy długotrwałym stosowaniu w większych dawkach obciążone zostają także wątroba i nerki. Przy próbach aborcji dokonanych za pomocą nasion pietruszki dochodziło podobno do przypadków śmiertelnych. Natomiast stosowana zwyczajnie jako przyprawa pietruszka słusznie jest ceniona jako źródło witamin i środek pobudzający nerki.

Nasiona dyni (Cucurbita pepo) mogą być stosowane zapobiegawczo we wczesnych stadiach powiększenia prostaty - ułatwiają one odprowadzenie wody. W celu przygotowania kuracji przeciw robakom miele się 250 g pestek dyni i miesza z mlekiem z tymolem dezynfekuje i zabija bakterie w błonach śluzowych dróg oddechowych, jelit i dróg moczowych. Kąpiele z tymianku przy przyziębieniach i kokluszu poprawiają ukrwienie i wzmacniają. Napar przyrządza się z 1 LH ziela na 1/4 I wody; w aptece można dostać ekstrakt płynny (10-20 kr jako dawka) albo olejek eteryczny (Oleum Thymi aethericum): 3 kr wewnętrznie, na przykład do herbatki na kaszel, 10% roztwór do wcierania albo 1-2 g (około 1 LH) jako dodatek do kąpieli. Można również 40-60 g świeżego lub suszonego ziela tymianku zalać 1 I wrzącej wody, pozostawić do naciągnięcia pod przykryciem przez 5 min i dodać do kąpieli. Po kąpieli (około 10-15 min przy temp. 39-40°C) należy wziąć zimny prysznic i położyć się do łóżka dla wypocenia (nie osuszając się płaszczem kąpielowym). Dziki tymianek działa nieco słabiej.

Nasturcja ogrodowa (Tropaeolum majuś) zawiera dużo witaminy C oraz olej benzy-lowo-gorczycowy, który wzmacnia ogólną odporność organizmu, zwłaszcza przy długotrwałym kaszlu i stanach zapalnych dróg moczowych oraz pochwy. Przygotowuje się świeży sok z całej rośliny (łącznie z nasionami) i zażywa 20-30 g dziennie. Ponieważ sok jest dość ostry w smaku, najlepiej pić go po jedzeniu z maślanką lub sokiem owocowym. Można również przyrządzać herbatkę z 2 LH krótko gotowanych nasion.  

Rukiew wodna (Nasturtium officina-le) i pieprzyca siewna (Lepldium satlvum) działają podobnie, ale słabiej.

Gorczyca jasna (Sinapis alba) i gorczyca czarna (Sinapis nigra) zawierają olejki eteryczne i tłuste oleje, alkaloid i śluz. Stosowane wewnętrznie pobudzają czynności żołądka i wspomagają trawienie - np. tłustych potraw; zewnętrznie służą jako środki podrażniające skórę przy reumatyzmie i zapaleniu oskrzeli oraz używane są do kąpieli (np. moczenie stóp w mączce gorczycznej inicjuje kurację napotną przy przeziębieniu). Miele się świeże nasiona, rozrabia z wodą na papkę i po 15-20 minutach przykłada na skórę. W aptekach można kupić olejek eteryczny lub spirytus gorczyczny do wcierania.

Krajowa gorczyca polna (ognicha) (Sinapis arvensis) zawiera około jednej trzeciej ilości wyżej wymienionych substancji czynnych (opis rośliny na str. 84). Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus) pochodzi z krajów śródziemnomorskich i często jest uprawiany w południowej i południowo-zachodniej Europie (w Polsce tylko w szklarniach). Zawiera gorycz cynarynę, liczne enzymy, garbniki i prowitaminę A. Jest dobrym środkiem przy schorzeniach wątroby i układu żółciowego, wzmaga wydzielanie moczu i działa wspomagająco przy leczeniu cukrzycy.

Dziki gatunek karczoch hiszpański (Cyna-ra carduncutuś] ma podobne działanie.

Szałwia lekarska (Salvia officinalis) zawiera olejek eteryczny z tujonem, cyneolem, kamforą i goryczami, poza tym garbniki. Jest ona w krajach śródziemnomorskich rodzimą rośliną dziką. Wydatnie hamuje wydzielanie potu, np. przy niedomaga-niach tarczycy albo w okresie przekwita-nia, ma również właściwości estrogenne (powoduje tworzenie folikuliny) i pomaga przy zbyt słabej, nieregularnej lub bolesnej miesiączce. Szałwia jest wypróbowanym środkiem do płukania ust i gardła przy zapaleniach błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Z 2 LH liści przyrządza się zimną nalewkę; w aptece można dostać płynny ekstrakt (dawka 30-50 kr) i olejek eteryczny (dawka 3-5 kr).

Szałwia łąkowa (Salvia pratensis) rośnie dziko również w Europie Środkowej. Może być używana zastępczo, ale jej działanie jest znacznie słabsze.

Podobne prace

Do góry