Ocena brak

ROMEO I JULIA

Autor /Wszerad Dodano /12.04.2012

Najsłynniejsza para kochanków z najbardziej zapewne znanej i najpopularniejszej sztuki (ok. 1596, wyst. pol. Lwów 1796, pt. Groby Werony w przeróbce Merciera) Szekspira.

Legenda sieneńska, którą pierwszy wprowadził do literatury Masuccio di Salerno (XX w.) w jednym ze swych opowiadań, Novellino, 22, stała się tematem Świeżo znalezionej historii dwojga szlachetnych kochanków (wyd. pośmiertne 1535) Luigiego da Porto (który przeniósł akcję do Werony i zmienił imiona bohaterów z Mariotta i Giannozzy na Romea i Giuliettę), dramatu Castehinesy Monteses ('nazwiska skłóconych rodów') Lope de Vegi i noweli Mattea Bandello, będącej wariantem opowiadania Masuccia.

Z ang. przekładów francuskiego tłumaczenia tej noweli zaczerpnął Szekspir niemal całą podstawę tematyczną swojej tragedii. Romeo, młody dziedzic Monteków (Montague), ukryty pod maską, bierze udział'w balu wydanym przez KapuIclów.

Między Julią (Juliet), córką Kapuletów, a Komeem rodzi się gwałtowna miłość od pierwszego wejrzenia. Mimo nienawiści dzielącej dwa największe rody Werony, Kapuletów i Monteków, młodzi /uwierają potajemnie ślub w celi ojca Laurentego, franciszkanina. W czasie burdy ulicznej przyjaciel Uomea, Merkucjo, zostaje zabity przez Tybalta, kuzyna Julii. Wzburzony śmiercią przyjaciela Romeo zabija Tybalta i zostaje wygnany z Werony.

Tymczasem ojciec Julii postanawia ją wydać za krewnego księcia Werony, Parysa. Widząc desperację Julii, franciszkanin daje jej napój, którego wypicie przynosi pozorną śmierć, trwającą 40 godzin, aby zażyła go w przeddzień ślubu; ojciec Laurenty uprzedzi Romea znajdującego się w Mantui, że Julia tylko śpi, aby mógł ją zabrać nocą z grobowca Kapuletów. Jednak Romeo, usłyszawszy o jej śmierci, nim zdołał do niego dotrzeć wysłannik I aurentego, powraca i wypija truciznę w grobowcu, u stóp Julii, która budzi się w chwilę po jego zgonie i przebija się sztyletem.

Oba skłócone rody zawierają spóźnione przymierze nad zwłokami swych dzieci; por. Miłość (Śmierć nie rozdwoi...); Pyram i Tysbe. Jiulietta e Romeo najpopularniejsza opera (Mediolan 1796) Nicola Antonia Zingarellego. I Capuletti ed i Montecchi opera (Wenecja 1830) Vincenza Belliniego; partię Romea kompozytor napisał dla wł. śpiewaczki Giuditty Grisi (mezzosopran), która śpiewała w tej operze wespół ze swą siostrą Giulią (sopran), jedną z najsłynniejszych artystek epoki bel canta, w roli Julii.

Romeo i Julia, fr. Romeo et Juliette, opera (Paryż 1867, wyst. pol. Warszawa 1888) Charlesa Gounoda, libretto: J. Barbier i M. Carre wg Szekspira.

Symfonia dramatyczna na sola i chóry (1839) Mectora Berlioza. Uwertura-fantazja (1868-70) Piotra Czajkowskiego. Balet (Brno 1938; Leningrad 1940; wyst. pol. Warszawa 1954) Sergiusza Prokofiewa, libretto: S. Prokofiew i Leonid Ławrowski, choreografia: L. Ławrowski; wg Szekspira.

I >wa rody, zacne jednako i sławne -

l um, gdzie się rzecz ta'rozgrywa, w Weronie,

I >o nowej zbrodni pchają złości dawne,

IMumiąc szlachetną krwią szlachetne dłonie.

/ łon tych dwu wrogów wzięło bowiem życie,

I od najstraszliwszą z gwiazd, kochanków dwoje;

Po pełnym przygód nieszczęśliwych bycie

Śmierć ich stłumiła rodzicielskie boje.

W, Szekspir, Romeo i Julia, Prolog, 1-8; tł. Jana Kasprowicza.

Nad Kapuletich i Montekich domem,

Spłukane deszczem, poruszone gromem.

Łagodne oko błękitu

Patrzy na gruzy nieprzyjaznych grodów,

Na rozwalone bramy do ogrodów,

I gwiazdę zrzuca ze szczytu.

Cyprysy mówią, że to dla Julietty,

Że dla Romea ta łza znad planety

Spada - i w groby przecieka;

A ludzie mówią, i mówią uczenie,

Że to nie łzy są, ale że kamienie,

I - że nikt na nie nie czeka! .

C. Norwid, Nad grobem Julii Capuletti, w Weronie.

Podobne prace

Do góry