Ocena brak

Rola związków zawodowych w firmie

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /19.07.2011

Charakterystyka

Według Dziennika Ustaw z roku 2001 związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy , powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, obrony interesów zawodowych i socjalnych. Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.


zawodowe|Związek zawodowy - masowa organizacja społeczna zrzeszająca na zasadzie dobrowolności ludzi pracy najemnej. Powoływana przez co najmniej 10 osób i rejestrowana w sądzie wojewódzkim.


Choć bardziej poprawną nazwą dla tego typu instytucji jest - związek pracowniczy na stałe w literaturze polskiej przyjęła się nazwa związek zawodowy. Innym synonimem, rzadko zresztą stosowanym, jest syndykat. Nazwa ta wywodzi się z języka greckiego i oznacza - obrońca prawny.


Rola związków zawodowych

  1. Podstawowym zadaniem związków zawodowych jest obrona interesów zawodowych pracowników i działanie na rzecz poprawy ich sytuacji ekonomicznej i społecznej. Staraja się one bowiem równoważyć siłę między pracodawcami a pracownikami. Związki próbują więc przeciwdziałać zwolnieniom, kontrolują przestrzeganie kodeksu pracy przez pracodawców, zabiegają o wyższe pensje i lepsze warunki pracy dla pracowników.
  2. Często prowadzą również działalność samopomocową (np. fundusze strajkowe), edukacyjną (np. kursy przekwalifikowujące) i oświatową (np. kampanie informacyjne o prawach przysługujących pracownikom).
  3. Związki zawodowe regulują system pracy oraz warunki pracy. Każda bowiem zmiana związana z dowolną dziedziną pracy (np. system wynagrodzeń, nowy regulamin pracy) wymaga zgody od organizacji związkowej.
  4. Sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy. Posiadają one niezbędne informacje dotyczące warunków pracy. Związek pracowniczy może np. żądać przeprowadzania badań zagrożeń dla życia lub zdrowia pracowników.
  5. W niektórych krajach przynależność do tych instytucji gwarantuje : zabezpieczenie na wypadek bezrobocia, szkolenia, dodatkowe kursy (m.in. komputerowe, językowe),rabaty wycieczkowe a nawet darmowe bilety do kin i tym podobne.
</div>

  1. Ponieważ głównymi funkcjami związków zawodowych, co wynika z definicji, jest reprezentacja pracowników oraz regulacja stosunków pomiędzy pracodawcą a pracobiorcami. Istnienie związków zawodowych może wyeliminować strajk( jednak nie chodzi tutaj o ich delegalizację) Wrasta bowiem prawdopodobieństwo zawarcia ugody miedzy firmą a pracownikami. Jeżeli tylko przedstawiciele związków oraz rada kierownicza są dobrymi negocjatorami lub co najmniej osobami gotowymi na kompromis, rozmowy stają się owocne. Rysuje się nam tutaj olbrzymia rola związków, mianowicie reprezentowanie określonego typu pracowników, mówienie ich słowami i bezwzględna walka o ich dobro. Nie może być bowiem tak, że związki prowadzą własną politykę a nie politykę zatrudnionych.
  2. Poprzez udział w związkach zawodowych pracownicy mają szansę wpłynąć na stosunki pracy i stać się aktywnym ogniwem w organizacji. W przypadku małej przedsiębiorczości pracownicy mają możliwość bezpośredniej rozmowy z kierownictwem jednak im organizacja jest większa zatrudnieni mają utrudnioną łączność z przełożonymi, w tejże firmie wstępowanie w związki zawodowe będzie częstszym zjawiskiem.
  3. Istnienie związków zawodowych wpływa na kierownictwo poprzez:
  4. udział w podejmowanych decyzjach (dana decyzja powinna być uzgadniana ze związkami),
  5. ograniczenie władzy kierowniczej,
  6. ograniczenie swobody komunikacji miedzy właścicielem a pracownikami (w przypadku dużych organizacji taki układ zapewnia lepsze porozumienie z pracownikami),
  7. utrata czasu przeznaczonego na kierowanie na rzecz konsultacji ze związkami (w przypadku dużych organizacji nie mówimy o stracie czasu a o zalecie jaką jest możliwość prowadzenia negocjacji z jednym partnerem).

Praktyka

Chociaż związki zawodowe niezależnie od wielkości i rodzaju działalności są tworzone prawie w każdej organizacji nowoczesne metody zarządzania zasobami ludzkimi mogą wpłynąć negatywnie na ich powstanie i rozwój. Poprzez ograniczanie opiekuńczej roli, czyli bezpośrednie skierowanie się do zainteresowanego, danego pracownika. I tak w niektórych krajach jak m.in. Japonia wprowadzane są pewne zasady które nie negują, a tylko ograniczają w pewien sposób zakres działania i prawa związków zawodowych, jednak jest to dokonywane na drodze negocjacji i porozumień. W przypadku firm zakładających nowe fabryki korzystnym rozwiązaniem okazuje się porozumienie kierownictwa z jednym związkiem zawodowym. Możemy się zastanawiać dlaczego tylko z jednym?. Sprawą dość oczywistą jest fakt, iż by uspokoić załogę i dać im pewność i poczucie bezpieczeństwa należy zaakceptować związek zawodowy w firmie. Natomiast za takimi aspektami jak ustanowienie jednolitego statusu, uniknięcie nieporozumień( wspólnota interesów), elastyczność odnosząca się do możliwości szkolenia i przekwalifikowania pracowników , ograniczenie konfliktów oraz utrzymanie dobrych relacji z przedstawicielami związków, przemawiają na rzecz wyboru tylko jednego związku zawodowego.

Swoboda zrzeszania się w związki zawodowe to tzw. wolność związkowa korzystająca z ochrony międzynarodowej. W Polsce gwarantuje ją konstytucja jako jednemu z podstawowych praw człowieka i zasadzie prawa pracy. Pracownikom służy prawo tworzenia zrzeszeń związkowych bez konieczności uzyskania zezwolenia jakiejkolwiek organizacji państwowej czy pracodawcy, przyjęta w naszym prawie rejestracja związków zawodowych ma jedynie na celu stwierdzenie zgodności powstającej organizacji związkowej i jej statutu z ustawą o związkach zawodowych. Pracownicy mogą tworzyć związki zawodowe według swego wyboru - tzn, że decydują o tym, jakie związki zawodowe chcą utworzyć lub do jakich przystąpić, jaki będzie zakres działania związków zawodowych, jego struktura, cele, zadania - wszystko to prowadzi do pluralizmu związkowego. Prawo tworzenia związków zawodowych wspiera zakaz dyskryminacji antyzwiązkowej, zgodnie z którymi nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności do związków zawodowych lub wykonywania w nich funkcji (nie może to być warunkiem nawiązania stosunku pracy, awansowania i odwrotnie). Negatywna wolność związkowa (ustawowo chroniona) gdyż przynależność do związków zawodowych jest dobrowolna, tzn. że dobrowolne jest wstąpienie i wystąpienie - pozostawania poza związkami zawodowymi nie może się łączyć z ujemną konsekwencją dla pracownika, dlatego też nie mogą dążyć do zagwarantowania jakiś przywilejów swym członkom. W sprawach indywidualnych związek zawodowy może reprezentować nie zrzeszonego pracownika tylko na jego wniosek.


Autor: Katarzyna Iskrzycka
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry