Ocena brak

ROLA EFEKTU KREACJI I PRZESUNIĘCIA HANDLU W PROCESACH INTEGRACYJNYCH

Autor /Zachary Dodano /05.01.2012

Efekt kreacji i przesunięcia handlu mogą się pojawić w trzech przypadkach: gdy kraje udzielają sobie preferencji celnych, tworzą strefę wolnego handlu lub gdy tworzą unię celną.

Preferencje celne maja miejsce gdy kraje stosują wobec siebie cła niższe od minimalnych lub też całkowicie znoszą cła w handlu między sobą w odniesieniu do pewnych towarów. Strefa wolnego handlu oznacza likwidację ceł i ograniczeń ilościowych w handlu wzajemnym określonej grupy krajów; zachowują one autonomiczną zewnętrzną taryfę celną i prowadzą własną niezależną politykę handlową wobec krajów trzecich. Unia celna ma miejsce gdy kraje tworzące strefę wolnego handlu wprowadzają ujednolicone cła zewnętrzne (wobec krajów trzecich). Oba te efekty występują równolegle.

Efekt kreacji handlu wyraża się we wzroście wolumenu wzajemnych obrotów handlowych krajów udzielających sobie preferencji celnych, tworzących strefę wolnego handlu lub unię celną. Pewne towary, które uprzednio w warunkach prowadzenia przez poszczególne kraje autonomicznej polityki celnej nie mogły być importowane, gdyż ich ceny importowe po doliczeniu ceł były wyższe od cen krajowych, stają się przedmiotem handlu wzajemnego w warunkach utworzenia strefy wolnego handlu bądź unii celnej. Bez obciążeń celnych są one bowiem tańsze od produkowanych w poszczególnych krajach. W efekcie tworzy się nowy strumień handlu, tym silniejszy, im poziom zniesionych stawek celnych był wyższy, a różnice w kosztach produkcji - większe.

Efekt kreacji handlu zależy od elastyczności cenowej popytu na importowane towary i elastyczności cenowej podaży w kraju eksportera. Im ta elastyczność jest większa, tym efekt kreacji jest większy.

Powstają nowe strumienie handlu, bardziej racjonalne. Wypada z rynku ten produkujący droższy, a zwiększa producent bardziej racjonalny. Siła tego efektu zależy od: wysokości stawek celnych przed utworzeniem Unii celnej. Im są większe tym jest większy, 2. Kształtowanie się elastyczności cenowych i dochodowych relacji cen popytu i podaży- im są większe tym efekt większy. Art., przemysłowe – to efekt większy, żywnościowe – mniejszy.

Efekt przesunięcia handlu wyraża się w zwiększeniu udziału w handlu wzajemnym krajów udzielających sobie preferencji celnych, tworzących strefę wolnego handlu lub unię celną - w wyniku przesunięcia się źródeł zakupu określonych towarów z krajów nawet o niższych kosztach produkcji, lecz pozostających poza obrębem udzielonych preferencji. U podstaw efektu przesunięcia znajduje się zróżnicowanie stawek celnych; wewnątrz obszarów preferencyjnych są one zniesione, natomiast na zewnątrz są nadal stosowane.

Efekt przesunięcia handlu zależy od wielu dodatkowych czynników, w tym od cenowej elastyczności popytu i cenowej elastyczności podaży towaru. W przypadku małej elastyczności popytu na towar eksportowany efekt przesunięcia będzie mniejszy. Podobnie w przypadku wysokiej elastyczności podaży efekt przesunięcia będzie mniejszy, ponieważ producenci towaru eksportowanego mogą ograniczyć jego produkcję lub skierować eksport na rynek alternatywny.

O skali efektu przesunięcia handlu decyduje też zjawisko incydencji celnej. Eksporter towaru może obniżyć cenę eksportową o pełną wysokość stawki celnej (lub jej część). Wówczas warunki konkurencji nie ulegną zmianie (lub zmienią się tylko częściowo) w stosunku do sytuacji sprzed udzielenia sobie preferencji celnych, stworzenia strefy wolnego handlu lub unii celnej.

Dotyczy on handlu z krajami trzecimi. Następuje na ich niekorzyść. Powoduje efekty obniżenia racjonalności gospodarowania.

Podobne prace

Do góry