Ocena brak

Róg

Autor /Hon Dodano /30.05.2013

Rógmocna broń zaczepna i obronna niektórych gatunków zwierząt, uchodząca u ludów starożytnych za symbol najwyższej siły, mocy i pewności zwycięstwa (por. 1 Kri 22,11). Mężczyźni na znak swej siły i zdolności do obrony często nosili rogi jako ozdobę głowy. Aleksander Wielki, Seleukos I, Nikanor i Demetriusz Poliorketes kazali bić monety ze swoimi podobiznami, których czoła zdobiły rogi. Druzowie (obszar Libanu) upiększali rogami nakrycia głów; czyniły tak nawet kobiety.

Pismo Święte chcąc wyrazić pojęcie „bycia silnym” często posługuje się symbolem rogu, i to zarówno w odniesieniu do dobrobytu materialnego, jak i zwycięskiego oporu stawianego potędze nieprzyjacielskiej oraz sławnych czynów. W sensie negatywnym róg oznacza pychę, bunt i despotyzm. Temu ostatniemu znaczeniu daje wyraz apokaliptyczna wizja Daniela (7,7.8.20; 8,3) i Zachariasza (1,18 n.).

W księdze Mądrości Syracha, w pochwale bohaterskich czynów Dawida, odnajdujemy kilka, powiązanych ze sobą, znaczeń rogu: „Wzywał Pana wszechmogącego, i dał prawicy jego, aby zgładził człowieka mocnego na wojnie [Goliata] i podwyższył róg ludu swego (...) Wykorzenił wrogich Filistynów, aż po dzień dzisiejszy i starł róg ich aż na wieki” (47,5.8 — Wig).

Po kilku zaś wierszach, opowiadających o gorliwości Dawida w służbie świątyni, mówi się dalej: „Pan oczyścił grzechy jego i wywyższył na wieki róa jego i dał mu przymierze królestwa i stolicę chwały w Izraelu” (w. 13 — Wig).

Promieniujące oblicze Mojżesza (Wj 34,29—35) Wulgata określa jako „cornua” i mówi też, opisując chwałę Boga, iż ma On „rogi w ręku” (Ha 3,4). (Por. Jeleń). 

Najwyższy wyraz symbolika rogu osiąga tam, gdzie „róg” wskazuje na duchową moc łaski, na zbawienie. z mocą dane przez Boga. Hymn Anny, matki Samuela, rozpoczyna się słowami: „Rozradowało się serce moje w Panu, i podniósł się róg mój w Bogu moim” (1 Sm 2,1 — Wig). Ps 17,3 (Wig) nazywa samego Pana „cornu salutis meae” (por. 2 Sm 22.3).    Tego samego wyrażenia używa Zachariasz, ojciec Jana Chrzciciela, v/ hymnie pochwalnym, w którym zapowiada rychłe przyjście zbawienia. Tym kantykiem Benedictus pozdrawia Kościół w codziennej modlitwie porannej Chrystusa Pana, który w świętych tajemnicach wciąż na nowo pozwala promieniować swojej zbawczej mocy: „Błogosławiony, Pan Bóg Izraela, że nawiedził i uczynił odkupienie ludu swego i wzbudził dla nas róg zbawienia w domu Dawida, sługi swego” (Łk 1,69 — Wig).

W Apokalipsie (5,6) zwycięskiego Baranka zdobi siedem rogów, które wyobrażają pełnię Ducha i Jego siły. Przeciwieństwem ich są rogi Smoka (12,3) i innych postaci symbolizujących potęgę demoniczną. Różnie się je interpretuje, ale zawsze widzi się w nich siłę zaciekłości i złości, z którą szatan i jego stronnicy zwalczają Chrystusa i Jego królestwo (por. 13,1.11;17.3). Dlatego też sztuka i wiara ludowa zawsze przedstawia szatana z rogami.

Ołtarze całopalenia i dla spalania kadzidła znajdujące się w Przybytku, a później w świątyni, musiały według Prawa Bożego (Wj 27,2; 30,2 n.; Ez 43,15) zdobić na czterech narożnikach „rogi”, pokryte brązem lub złotem; wyobrażały one moc i potęgę Jahwe. O ich kształcie nie wiemy nic ponadto. W każdym razie wznosiły się w górę i mogły być podobne do narożników ołtarzy pogańskich, które możemy oglądać na niektórych starożytnych pomnikach. O tym, jakim były ważnym elementem ołtarza i jak „prawdziwy” symbol przedstawiały, można wnosić z trzech szczegółów: Ołtarz z odciętymi rogami uchodził za zbezczeszczony i nieprzydatny już dla potrzeb kultu (por. Jdt 9,8).

Namaszczanie tych rogów krwią zwierząt ofiarnych miało w sposób szczególny podkreślać złożenie Bogu w ofierze życia ludzkiego (por. Wj 29,12; 30,10; Kpł 4,7.18.30; 8,15; Ez 43,20). Gdy oskarżonemu albo prześladowanemu udało się zbiec do świątyni i dotknąć rogu ołtarza, objęty był prawem azylu. Dotknąwszy bowiem rogu ołtarza, jakby w sensie symbolicznym uczepił się mocy samego Boga, szukał u Jahwe prawa przynależności i uzyskał prawo do Jego opieki -i pomocy. Tylko w przypadkach morderstwa z premedytacją można było nawet wówczas ukarać winnego śmiercią (por. Wj 21,14; 1 Kri 1,50 nn.; 2,29).

Praktyczne zastosowanie rogów, niekiedy artystycznie zdobionych, było w starożytności i w późniejszych już czasach różnorodne: służyły do przechowywania oliwy i innych substancji albo jako naczynia do picia. Z rogów baranich sporządzano instrumenty dęte, często używane w kulcie żydowskim (por. Instrumenty muzyczne); jeszcze przed prawie stu laty używali ich myśliwi i pocztylioni.

Wypełnione kwiatami i owocami „rogi obfitości” (pierwotnie nazywane rogiem Amaltei) były w starożytności symbolem obfitości i atrybutem, bóstw obdarzających ziemię błogosławieństwem, np. Plutona, Gei, Tyche, czy Fortuny. Z przedstawieniami rogów spotykamy się i w późniejszej ornamentyce.

Ojcowie Kościoła widzą w rogach symbol krzyża (por. Znak krzyża, Bydło) i zbawczej mocy Chrystusa:

„»Bóg mój (...) Obrońca mój, róg zbawienia mego i mój odkupicieł«. Obrońca mój, ponieważ nie pokładałem w sobie zaufania, jakbym podnosił przeciw Tobie rogi pychy, ale w samym Tobie znajduję róg, czyli znalazłem mocne oparcie zbawienia. Ażebym zaś znalazł, Ty mnie odkupiłeś.” 

W Pontificale Romanum, które wśród wszystkich ksiąg liturgicznych wyróżnia się ogromną liczbą symboli i typów starotestamentowych, w rycie konsekracji biskupów spotykamy się dwukrotnie z symbolami biblijnymi wypełnionymi nową treścią. Konsekrujący modli się przed Prefa-cją poświęcenia: „Wysłuchaj łaskawie, Panie, pokornych próśb naszych i nachyliwszy nad tym sługą Twoim róg łaski kapłańskiej wylej na niego nadprzyrodzoną moc Twego błogosławieństwa”.

Nakładając zaś mitrę mówi: „Nakładamy, Panie, na głowę tego kapłana i zapaśnika (antistitis et agonistae) hełm ku obronie i zbawieniu, aby z tak ozdobionym obliczem i głową zbrojną w rogi obu Testamentów wydawał się strasznym nieprzyjaciołom prawdy; niech stanie się niezłomnym ich przeciwnikiem, skoro użyczasz mu swej łaski, Panie, który oblicze sługi Twego Mojżesza, ozdobione wskutek bezpośredniej rozmowy z Tobą, przystroiłeś jasnoświecącymi promieniami Twojej chwały i prawdy, a na głowę Aarona, Twojego arcykapłana, włożyć kazałeś tiarę. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen”.

Podobne prace

  • RÓG

    Ocena / Autor /Naum
    Dodano /12.04.2012 praca w formacie txt

  • Róg

    Ocena / Autor /Teresa777
    Dodano /16.11.2012 praca w formacie txt

  • Rogi mniejsze

    Ocena / Autor /julka
    Dodano /03.01.2012 praca w formacie txt

  • ROGI

    Ocena / Autor /marecki
    Dodano /08.03.2013 praca w formacie txt

Do góry