Ocena brak

RÓG

Autor /Naum Dodano /12.04.2012

Kostny i rogowy wyrostek okolicy czoła a. nosa u ssaków z rodziny pustorożców i nosorożców, występujący zazw. parzyście; jeden z najdawniejszych surowców do wytwarzania narzędzi, broni i ozdób; (w l.mn.) u ślimaka: długie wyrostki zakończone narządem wzroku; waltornia, dęty instrument muz., trzykrotnie zwinięta długa rura z szeroką czarą głosową u wylotu; naczynie z rogu zwierzęcego do prochu, tabaki, tytoniu; puchar wykonany z rogu; kąt między stykającymi się ścianami, narożnik;

sport, rzut rożny, korner; dawn. liszbin usztywniający gorset a. krynolinę (zob.); zob. leż Szofar. f \, Chwycić (wziąć) byka za rogi przystąpić zdecydowanie do rzeczy od strony najistotniejszej, najważniejszej, frontalnie, bez zwłoki i wahania. Ciemny jak tabaka w rogu nieoświecony, nierozgarnięty, obskurant, ciemniak, ignorant, nieuk, profan.

Czym kozieł starszy, tym róg twardszy przysł. Diabeł rogaty wyobrażany z rogami, ogonem i kopytami. Nosić rogi być rogaczem, zdradzanym mężem. Przyprawić rogi (swemu a. czyjemuś mężowi) zdradzić z kimś swego męża; uwieść Jkomuś żonę.

Rogata dusza zob. Dusza. Rogata kwestia, widlaste pytanie, rogaty dylemat, w scholastycznej łacinie argułnentum cornutum: przy każdej z możliwych (zazw. dwóch) odpowiedzi odpowiadający „nadziewa się na róg" (kolec), wpada w pułapkę, naraża się; por. Biblia, Ew. wg Łuk., 20, 3-7. Rogi komuś urosły ktoś staje się pewny siebie, dufny, zarozumiały.

Rogi Mojżesza zob. Mojżesz. Rogi pokazywać wbić się w pychę, zhardzieć; por. Biblia, Psalm 74, 5-6; „Mówiłem występnym: Nie podnoście ku górze rogu waszego!" Rogi schować spuścić z tonu, schować dudy w miech, spotulnieć, stracić na minie, podtulić ogon.

Rogowe dawn. dodatek dla służby zatrudnionej przy kupnie bydła rogatego; przy kupnie koni - oduzdne.

Rogów (nosa) komuś utrzeć, dać po nosie, poskromić kogoś, upokorzyć, nagiąć komu karku. Dawn. ucierać znaczyło 'obcinać' (np. ucierać knot od świecy).

Róg alpejski, alpenhorn, lud. instrument dęty używany przez pasterzy alpejskich, prosta (a. zawinięta) drewniana, stożkowata rura zakończona lejkowato; zob. też Ligawka.

Róg Amaltei, róg obfitości, zob. Amaltea. Róg Astolfa w Orlandzie szalonym Afiosta Logistilla daje Astolfowi na pożegnanie róg, którego dźwięk przerazi najodważniejszego rycerza i najdzikszą bestię. Róg mgło wy, róg sygnałowy, przyrząd na statku do nadawania sygnałów ostrzegawczych w czasie mgły.

Róg myśliwski instrument dęty wykonany z pochwy rogowej tura, żubra a. bydła, rzadziej z kości a. metalu, używany dawniej do sygnalizacji łowieckiej, do otrąbienia rozpoczęcia i zakończenia łowów, pokotu itp., a do dziś dnia do wabienia byków jelenia w okresie rykowiska.

Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty

Swój róg bawoli, długi, cętkowany, kręty

Jak wąż boa, oburącz do ust go przycisnął [...]

I zagrał: róg jak wicher, niewstrzymanym dechem

Niesie w puszczę muzykę i podwaja echem, [i..]

Tu przerwał; lecz róg trzymał; wszystkim się zdawało,

Że Wojski wciąż, gra jeszcze, a tó echo grało.

A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, 4, 660-63, 666-67, 678-79.

Róg obfitości zob. Amaltea. Róg wierności w legendzie z cyklu arturiańskiego czarodziejka Morgan (zob.) le Fay posyła Jcrólowi Arturowi róg, z którego się nie będzie mogła napić żadna żona, „co zdradziła męża", gdyż cała zawartość rogu się rozleje. Róg przesłano królowi Markowi (zob.), po czym jego małżonka i sto innych dam poddały się tej próbie, ale tylko cztery napiły się spokojnie, nie rozlewając trunku.

Wielbłąd zapragnął rogów... zob. Wielbłąd. W kozi róg zapędzić kogoś wykazać mu swoją bezwzględną przewagę; okazać się bez porównania lepszym w jakiejś dziedzinie, robocie. Złoty róg zob. Złoty.

Podobne prace

  • Róg

    Ocena / Autor /Hon
    Dodano /30.05.2013 praca w formacie txt

  • Róg

    Ocena / Autor /Teresa777
    Dodano /16.11.2012 praca w formacie txt

  • Rogi mniejsze

    Ocena / Autor /julka
    Dodano /03.01.2012 praca w formacie txt

  • ROGI

    Ocena / Autor /marecki
    Dodano /08.03.2013 praca w formacie txt

Do góry