Ocena brak

Rodzaje, zakres podmiotowy i przedmiotowy i treść układów zbiorowych pracy

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Rodzaje

Obowiązujące przepisy o układach zbiorowych pracy dokonują podziału układów zbiorowych na układy zakładowe i ponadzakładowe. Można również zawierać układy zawodowe obejmujące pracowników określonego zawodu np. dziennikarzy, które mogą być zawierane zarówno na szczeblu zakładowym, jak i ponadzakładowym.

Układy zbiorowe mogą być zawierane dla pracowników jednego zakładu pracy lub kilku zakładów pracy tworzących jedną organizację gospodarczą, np. przedsiębiorstwo wielozakładowe. Mogą one być zawierane we wszystkich zakładach pracy, bez względu na charakter ich własności, status prawny, rodzaj działalności lub liczbę zatrudnionych pracowników. Zakładem pracy, w którym może być zawierany układ zbiorowy pracy, jest jednostka organizacyjna, której właściciel ma prawo samodzielnego zatrudniania pracowników, zarówno posiadająca osobowość prawną, jak np. spółka akcyjna, jak i nie posiadająca osobowości prawnej np. szpital.

Przez ponadzakładowy układ zbiorowy pracy należy rozumieć układ zawarty na różnym poziomie, wykraczającym poza granice jednego zakładu pracy (z wyjątkiem zakładów wchodzących w skład jednej organizacji gospodarczej). Pracownicy danego zakładu pracy mogą być objęci zarówno zakładowym, jak i ponadzakładowym układem zbiorowym. Postanowienia układu zbiorowego nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia obejmującego ich układu ponadzakładowego.

Zakres podmiotowy

Przepisy kodeksu pracy ustalają generalnie, że układ zbiorowy zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców, którzy zawarli układ, chyba że strony w układzie stanowią inaczej.

Układy zbiorowe nie mogą obejmować:

1.Członków korpusu służby cywilnej

2.Pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania

3.Pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w:

-Urzędach marszałkowskich

-Starostwach powiatowych

-Urzędach gminy

-Biurach (ich odpowiednikach) związków jst

-Biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych st

4. Sędziów i prokuratorów

Zakres przedmiotowy

Postanowienia normatywne – stanowią podstawową treść układu i są konieczną częścią składową każdego układu. Określają one uprawnienia i obowiązki pracowników i innych podmiotów objętych układem, które w razie ich naruszenia mogą być dochodzone przez te osoby przed sądem pracy lub w innym trybie. Ich zasadnicze znaczenie polega na tym, że stają się one częścią składową treści zawieranego stosunku pracy w tych wszystkich jego elementach, które są ukształtowane mniej korzystnie w indywidualnej umowie o pracę, akcie mianowania lub powołania.

Postanowienia o charakterze obligacyjnym natomiast ustalają jedynie wzajemne zobowiązania stron zawierających układ i nie wpływają na treść stosunku prawnego innych osób objętych układem.

Treścią postanowień normatywnych układów zbiorowych mogą być zarówno warunki pracy, jak i warunki płacy, a także inne warunki, które wchodzą w zakres treści stosunku pracy.

Rozszerzenie postanowień układowych przez dopuszczenie możliwości ustalania w nich innych spraw niż warunki określające treść stosunku pracy stwarza możliwość zamieszczenia w układach zbiorowych postanowień, które wprowadzają do prawa pracy nowe uprawnienia i rozwiązania lub rozwijają uprawnienia już istniejące. Ustawodawca wprowadził jednak pewne ograniczenia swobody stron w ustalaniu treści układów, wymagając, by postanowienia układów zbiorowych nie naruszały praw osób trzecich np. ZUS lub wierzycieli pracowników.

Na treść postanowień obligacyjnych układów mogą w szczególności składać się postanowienia określające:

1.Sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści

2.Tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu

3.Tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między stronami w tym zakresie

4.Wzajemne obowiązki dotyczące przestrzegania postanowień układu.

Postanowienia obligacyjne nie określają treści tych postanowień, lecz jedynie wskazują rodzaje spraw, których mogą dotyczyć. Konkretną treść tym postanowieniom nadają więc strony zawierające układ.

Podobne prace

Do góry