Ocena brak

Rodzaje preparatów insuliny

Autor /carbonara Dodano /28.11.2013

Początkowo w leczeniu cukrzycy stosowano insulinę pochodzenia zwierzęcego, pozyskiwaną z trzustek wołowych i wieprzowych. Od połowy lat osiemdziesiątych stosuje się insulinę ludzką, wytwarzaną metodą biotechnologii. Do produkcji insuliny używa się genetycznie zmodyfikowanych drożdży piekarskich lub bakterii Escherichia coli. Insulina otrzymywana metodami inżynierii genetycznej niczym nie różni się od naturalnej insuliny

ludzkiej, jest pozbawiona typowych dla insulin odzwierzęcych zanieczyszczeń.

Insulina krótkodziałająca. Stosowane nazwy dla tych insulin to insulina krystaliczna, rozpuszczalna lub „regular”. Jest to niezmieniona insulina, umieszczona w odpowiednio dobranym płynie buforowym o obojętnym pH z dodatkiem substancji hamujących rozwój mikroorganizmów.

Aktywność biologiczna insuliny krótkodziałającej ujawnia się średnio po upływie 30 minut od chwili jej podania pod skórę i utrzymuje się do 5-8 godzin. Czas ten zależy od wielkości dawki, miejsca wstrzyknięcia oraz stanu ogólnego pacjenta.

Insulina o przedłużonym okresie działania. W latach trzydziestych

i czterdziestych wiele wysiłku włożono w działania zmierzające do wydłużenia okresu biologicznego działania pojedynczej dawki insuliny.

Pierwsza insulina o przedłużonym okresie działania szeroko stosowana w leczeniu cukrzycy to insulina protaminowo-cynkowa. Insulina umieszczona w roztworze z protaminą tworzy trudno rozpuszczalny kompleks o charakterze zawiesiny. Po podaniu podskórnym insulina tego typu wchłania się do krwi zdecydowanie wolniej niż insulina krystaliczna.

Inną modyfikacją insuliny o wydłużonym czasie działania jest insulina izofanowa. Jest to insulina zmodyfikowana obecnością protaminy i cynku w ilościach równoważnych i zawieszona w buforze o odczynie obojętnym. Insulina ta nosi powszechnie akceptowaną nazwę NPH (neutral, protaminę, Hagedorn) i została wprowadzona do leczenia cukrzycy ponad 50 lat temu. Czas biologicznej aktywności tej insuliny zależy również od kilku czynników, w tym przede wszystkim od dawki, i utrzymuje się od 12 do 24 godzin.

Innym rodzajem insuliny o wydłużonym czasie działania jest insulina typu lente. Czas działania tej insuliny nie jest modyfikowany obecnością protaminy tylko samym cynkiem, tworzącym w połączeniu z insuliną zawiesinę w buforze octowym. Dostosowując pH roztworu można było uzyskać dwa rodzaje insuliny cynkowej: insulinę ultralente zawierającą większe partikle i insulinę semilente o charakterze amorficznym. Zmieszanie insuliny ultralente z semi-lente w proporcji 70% do 30% to insulina lente. Insuliny typu lente to zawiesiny układu cynk - insulina. Ich profil aktywności jest jednak niepewny, zależy od jednorazowej dawki i z reguły insuliny te muszą być podawane dwa razy na dobę. Cechy farmakokinetyczne i farmakodynamiczne tych insulin sprawiają, że niosą one ze sobą istotne niebezpieczeństwo niespodziewanych hipo-glikemii. Niebezpieczeństwo to jest tak znaczne, że niektórzy autorzy nie zalecają stosowania insulin z grupy lente. Bardzo długie i jednocześnie stabilne działanie zapewnią być może nowo wytworzone analogi insuliny (np. glargine).

Analogi insulin krótko- i długodziałające. Insulina przygotowywana przez przemysł farmaceutyczny we fiolkach zawierających 300 jednostek w 1 ml łączy się po 6 cząsteczek tworząc kryształy (heksamery). W układzie heksamerów insulina nie jest aktywna biologicznie. Rozpad heksamerów do dimerów, a następnie do monomerów, zajmuje czas i opóźnia biologiczne działanie insuliny. Tworzenie heksamerów jest wymuszone dużym stężeniem insuliny w farmakologicznym preparacie. Podawanie insuliny w roztworze, w którym nie byłoby spontanicznego łączenia się cząsteczek hormonu jest jednak niemożliwe z przyczyn technicznych. Zaobserwowano, że zmiana sekwencji aminokwasów w cząsteczce insuliny wpływa na właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne hormonu, a zwłaszcza zmienia tendencję do formowania dimerów i heksamerów. Korzystając z tych właściwości insuliny wytworzono jej analogi, które - dzięki pewnym zmianom dotyczącym sekwencji aminokwasów w cząsteczce - zachowują wszystkie cechy biologicznej aktywności insuliny nie formując jednak układu heksamerów. Najpierw udało się uzyskać szybko działające analogi, a następnie uzyskano analog długodziałający.

Do góry