Ocena brak

RODZAJE POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ KLINICYSTY - Psychoterapia: Zjawiska zachodzące w psychoterapii

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Psychoterapia może polegać na uczeniu się i na zmianie zachowań. Takie oczekiwania występują głównie w nurcie terapii behawioralnej i wszystkich formach modyfikacji zachowań. Jednakże, jak stwierdzono, ludzkie uczenie się rzadko jest prostym warunkowaniem, odbywa się kontekście społecznym i uczestniczą w nim procesy poznawcze. W związku z tym w toku psycho­terapii może zachodzić modelowanie, uczenie się kompetencji i własnej skuteczności. W podejściu poznawczym celem jest przede wszystkim zmiana przekonań, nastawień, schematów poznawczych o świecie i własnej osobie oraz zmiana stylu myślenia.

W toku autorefleksji i poznawania samego siebie zachodzi jeden z głównych procesów terapeutycznych, jakim jest proces wglądu. Może on mieć charakter intelektualny polegający na odkryciu, zrozumieniu i uświadomieniu sobie istoty problemów i ich przyczyn. Może też być to wgląd emocjonalny - wów­czas poznanie swoich doświadczeń, konfliktów i uświadomienie sobie ich przyczyn powoduje silne przeżycie emocjonalne. Zdaniem psychoterapeutów dopiero oba te procesy gwarantują wystą­pienie konstruktywnych zmian na poziomie objawów, osobowości i zachowań. Proces wglądu jest omawiany niemal we wszystkich kierunkach psychoterapii.

W toku psychoterapii zachodzi także zjawisko rozładowania napięć i ekspresji emocji określane nieco inaczej w każdym z kierunków. W psycho­analizie mówi się o katharsis (oczyszczeniu przez powtórne przeżycie do­świadczeń), w psychologii humanistycznej używa się pojęcia ekspresji emocji i naturalnych stanów Ja. Rozładowanie napięć jest traktowane przez niektóre szkoły jako właściwy proces leczący i do­prowadzający do zmian. Zjawisko to ma też swój aspekt rozładowania napięć cielesnych i mięśniowych.

Znaczenie leczące mają też zjawiska zachodzące w relacji terapeuta-pacjent. Relacja ta jako przymierze może dzięki zaufaniu interpersonal­nemu stworzyć poczucie bezpieczeństwa i przez to samo powodować korzyst­ne zmiany w stanie psychicznym pacjenta. Do takiego przymierza dochodzi dzięki przyjęciu przez terapeutę odpowiedniej postawy, co jest szczególnie istotne w psychoterapii skoncentrowanej na kliencie. W psychoterapii dyna­micznej istotne znaczenie ma zjawisko przeniesienia swoich uczuć i postaw doświadczanych wcześniej wobec osób znaczących na terapeutę.

Innym ważnym procesem leczniczym w psychoanalizie jest proces oporu, który wprawdzie utrudnia proces terapii, gdy jednak jest identyfikowany i interpretowany może być procesem - paradoksalnie - doprowadzającym do zmiany.

Generalnie w wyniku psychoterapii mogą zachodzić zmiany w objawach i zachowaniu, zmiany w relacjach interpersonalnych, zmiany w systemach - rodziny, grupy odniesienia, zmiany intrapsychiczne - usunięcie konfliktów intrapsychicznych i defektów psychicznych, nieracjonalnych i błędnych schematów poznawczych, przekonań i postaw, zmiany w strukturze Ja (po­czuciu Ja, tożsamości, spójności Ja, samoocenie, samoakceptacji) i poczuciu sensu życia, w twórczości. Mogą też występować rozwojowe zmiany osobo­wości itp.

Podobne prace

Do góry